Viêm da cơ địa đã được kiểm soát nhưng những vết thâm, sạm trên tay, chân vẫn khiến chị Mẫn (22 tuổi, TP.HCM) tự ti. Sau điều trị bằng laser, tình trạng tăng sắc tố cải thiện đáng kể, da đều màu hơn.

Chị Mẫn bị viêm da từ nhỏ, bệnh tái phát nhiều lần với những đợt ngứa dữ dội. Mỗi khi cơn ngứa xuất hiện, chị gãi đến trầy xước da. Theo thời gian, các tổn thương dần lành nhưng để lại hàng chục mảng thâm lớn nhỏ rải rác ở cánh tay và cẳng chân, bạn bè thường trêu chị “người đầy gấm hoa”. Suốt nhiều năm, chị gần như chỉ mặc quần dài, áo tay dài, ngại diện váy hay quần short vì sợ người khác để ý.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), Bác sĩ CKI Nguyễn Ngọc Trân, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, xác định những vùng da sẫm màu của chị là tình trạng tăng sắc tố sau viêm (post-inflammatory hyperpigmentation – PIH), một di chứng thường gặp sau khi mắc các bệnh viêm da mạn tính.

Theo bác sĩ Trân, nhiều người hay nhầm các mảng da sẫm màu sau viêm là sẹo nên chấp nhận sống chung hoặc tự tìm các sản phẩm làm trắng với mong muốn cải thiện nhanh. Dù không gây nguy hiểm đến sức khỏe, tình trạng này có thể tồn tại nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, ảnh hưởng đáng kể đến thẩm mỹ và tâm lý người bệnh.

Khi da bị tổn thương, các chất trung gian gây viêm được giải phóng, kích thích tế bào sắc tố (melanocyte) tăng sản xuất melanin. Lượng sắc tố dư thừa tích tụ tại vùng tổn thương tạo thành những đốm hoặc mảng da sẫm màu. Viêm càng kéo dài, gãi càng nhiều hoặc tái phát nhiều lần thì nguy cơ tăng sắc tố càng cao và các vết thâm cũng tồn tại lâu hơn. Người mắc viêm da cơ địa (chàm), viêm da tiếp xúc, viêm nang lông, mụn viêm hoặc từng bị côn trùng đốt đều có nguy cơ gặp tình trạng này.

Điều đáng lo ngại là nhiều người tự ý sử dụng kem làm trắng, thuốc lột hoặc các sản phẩm được quảng cáo trên mạng với hy vọng xóa thâm nhanh. Tuy nhiên những sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc chứa thành phần lột tẩy mạnh có thể gây kích ứng, làm tổn thương hàng rào bảo vệ da, kích hoạt phản ứng viêm trở lại và khiến tình trạng tăng sắc tố trở nên nặng hơn, kéo dài thời gian điều trị.

Sau khi đánh giá mức độ sắc tố của chị Mẫn, bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị bằng laser pico gồm 6-8 buổi, mỗi buổi cách nhau 2-4 tuần, kết hợp chăm sóc da và chống nắng.

Laser pico phát xung năng lượng cực ngắn để phá vỡ các hạt melanin thành kích thước nhỏ hơn, giúp cơ thể đào thải dần theo cơ chế tự nhiên, đồng thời hạn chế tác động lên mô da lành xung quanh. Với những trường hợp sắc tố tích tụ nhiều năm, việc điều trị cần thực hiện từng bước. Tùy tình trạng của từng người, bác sĩ sẽ điều chỉnh mức năng lượng phù hợp nhằm làm mờ sắc tố dần theo thời gian, giảm nguy cơ tổn thương hoặc tăng sắc tố sau điều trị.

Bên cạnh laser, người bệnh cần chống nắng đầy đủ, sử dụng các sản phẩm phục hồi hàng rào bảo vệ da, hạn chế gãi và tiếp tục kiểm soát tốt bệnh viêm nền để đạt hiệu quả lâu dài.

Theo bác sĩ Trân, không phải mọi trường hợp tăng sắc tố sau viêm đều cần can thiệp bằng laser. Với những tổn thương mới xuất hiện hoặc còn nông, người bệnh có thể sử dụng thuốc bôi kết hợp chống nắng để sắc tố mờ dần theo thời gian. Ngược lại, những trường hợp tồn tại nhiều năm, sắc tố nằm sâu hoặc đáp ứng kém với điều trị thông thường thì sẽ cần đến các phương pháp chuyên sâu như laser pico.

Sau 3 lần điều trị, những mảng thâm trên tay và chân của chị Mẫn dần nhạt màu. Tuy nhiên, chị vẫn cần tiếp tục liệu trình để sắc tố mờ thêm và đạt hiệu quả tối ưu. Chị cho biết điều khiến vui nhất không chỉ là làn da cải thiện mà còn có thể tự tin lựa chọn những bộ trang phục mình yêu thích sau nhiều năm né tránh.

Bác sĩ Trân lưu ý nếu các vết tăng sắc tố kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm, không cải thiện dù đã chăm sóc đúng cách, người bệnh nên đến bệnh viện, để các bác sĩ xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, thay vì tự ý sử dụng các sản phẩm làm trắng, trị thâm không rõ nguồn gốc và thành phần.

*Tên nhân vật đã được thay đổi