Sau cơn đau chân ‘như thể xương bị gãy’, Duy tình cờ phát hiện bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn, bác sĩ chẩn đoán nguy cơ đột tử cao, cần đặt máy phá rung tim.

Nghe bác sĩ thông báo bệnh có thể tiến triển âm thầm khiến Duy ra đi bất cứ lúc nào, mẹ Duy lặng người nhìn con trai, còn bố ngồi cạnh bật khóc. “Trước giờ tôi luôn khỏe mạnh, leo nhanh ba lầu mới thấy hơi mệt nên chưa từng nghĩ mình có bệnh tim”, chàng trai 24 tuổi chia sẻ.

Giữa năm 2021, khi TP.HCM thực hiện giãn cách do đại dịch Covid-19, Duy đột nhiên bị sưng chân. Nghĩ bệnh nhẹ, anh nhờ người mua thuốc uống cho hết nhức. Nhưng sau đó chân lại sưng tiếp. Năm 2022, Duy đến khám tại một bệnh viện ở TP.HCM, kết quả cho thấy anh bị bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn, viêm đa cơ tự miễn. “Bệnh viêm đa cơ gây ra những cơn đau dữ dội như thể xương bị gãy thế mà giúp tôi phát hiện bệnh tim”, anh nói.

Cơ tim phì đại tắc nghẽn là tình trạng vách liên thất dày lên bất thường, có tắc nghẽn đường ra thất trái, làm giảm lưu lượng máu qua tim. Bệnh thường gây ra các triệu chứng như khó thở, đau ngực, rối loạn nhịp, ngất. Ở một số người, bệnh cơ tim phì đại không biểu hiện triệu chứng từ sớm. Duy thuộc trường hợp này.

Là con trai lớn trong nhà, Duy bắt đầu theo bố mẹ đến công trường làm phụ hồ từ những năm cuối cấp hai đến cấp ba để rèn tính tự lập. Lên đại học, ngoài thời gian học ban ngày, tối anh đi làm thêm để trang trải cuộc sống, thỉnh thoảng đá bóng, đi bơi cùng bạn bè. Biến cố ập đến, Duy và gia đình tìm hiểu mọi thông tin liên quan đến bệnh, thăm khám nhiều nơi.

Bác sĩ nói bệnh cơ tim phì đại không có phương pháp điều trị triệt để, trong khi đó sức khỏe vẫn bình thường, Duy xem như sống chung với “cục thịt thừa trong tim” giống từ trước đến nay, uống thuốc theo chỉ định. Còn những cơn đau nhức do bệnh viêm đa cơ tự miễn gây ra cứ xuất hiện mỗi hai tuần hoặc một tháng, khiến mọi sinh hoạt của anh phải cần người thân hỗ trợ. Bệnh này chưa có cách chữa trị tận gốc, Duy được kê thuốc uống nhằm kiểm soát và giảm các đợt viêm bùng phát.

Bệnh chồng bệnh, bố mẹ không cho Duy làm việc nặng nữa, cố gắng tìm mọi cách chữa bệnh cho con. Anh cũng từ bỏ những môn thể thao yêu thích, vừa học lên thạc sĩ ngành marketing vừa làm thêm để loãng dần những suy nghĩ tiêu cực trong đầu.

Tình cờ đọc được bài báo nghiên cứu về bệnh cơ tim phì đại của TS.BS Trần Vũ Minh Thư, Trưởng đơn vị Bệnh cơ tim, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, gia đình quyết định đưa Duy đi khám sau khi dành dụm đủ tiền chữa bệnh vào đầu năm 2025.

Kết quả siêu âm tim, phân tích gene và các xét nghiệm khác tại Trung tâm Tim mạch ghi nhận thành tim rất dày, vị trí dày nhất ở vách liên thất khoảng 33 mm (trong khi bình thường là 9-10 mm), có tắc nghẽn trong buồng tim, chênh áp tối đa qua vùng tâm thất trái 60 mmHg, cơ tim xơ hóa nặng, nhịp tim 35-108 lần/phút.

Bác sĩ Thư chẩn đoán Duy bị bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn mang đột biến gene. “Bệnh nhân trẻ tuổi, không đau ngực, không khó thở, chưa bị ngất hay có đợt rối loạn nhịp nào nhưng tiền sử gia đình và các chỉ số sức khỏe cho thấy nguy cơ đột tử cao”, bác sĩ Thư đánh giá, thêm rằng người bệnh có thể đột tử vào ban đêm trong khi ngủ, khó phát hiện và cấp cứu kịp thời.

Lúc này, chàng trai trẻ mới biết tình trạng của mình nguy hiểm đến vậy.

Từng chứng kiến ông nội mất đột ngột sau lần ngã năm 60 tuổi, anh hiểu rằng chuyện tương tự cũng có thể xảy ra với mình bất cứ lúc nào. Bệnh có yếu tố di truyền, do đó bố và em trai Duy tầm soát sức khỏe theo lời khuyên của bác sĩ. Kết quả, em trai bình thường, còn bố cũng bị bệnh cơ tim phì đại. Tuy nhiên, tình trạng của Duy nặng hơn, bác sĩ Thư chỉ định đặt máy phá rung cấy được để phòng nguy cơ đột tử càng sớm càng tốt, kết hợp uống thuốc giảm triệu chứng tắc nghẽn và tần số tim.

GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc trung tâm Tim mạch Can thiệp, cùng êkíp tiến hành đặt máy phá rung (ICD) cho Duy. Đây là một loại máy phá rung được cấy vào cơ thể để tạo cú sốc điện khi phát hiện tim đập bất thường, nhằm thiết lập lại nhịp tim, ngăn ngừa tình trạng ngưng tim đột ngột. Máy cũng ghi lại thông tin về nhịp tim, số lần phát xung để phá rung, giúp bác sĩ theo dõi tình trạng sức khỏe của người bệnh. Thiết bị có kích thước tương đương một chiếc đồng hồ bỏ túi, với một dây điện cực nối máy vào tim phải.

Máy được đặt gần nách, dây dẫn cấy dưới da. Với sự hỗ trợ của siêu âm, êkíp đâm kim vào tĩnh mạch nách bên trái (do người bệnh thuận tay phải), luồn điện cực vào buồng thất phải. Điện cực được luồn từ tĩnh mạch nách trái để hạn chế dây dẫn bị gấp khúc và ảnh hưởng của cử động tay thuận. Bác sĩ xác định vị trí điện cực tối ưu trong buồng thất, đảm bảo máy phá rung phát hiện và điều chỉnh nhịp tim hiệu quả với năng lượng ít nhất để kéo dài tuổi thọ của máy.

Thủ thuật kéo dài khoảng một giờ, các bác sĩ theo dõi điện tâm đồ và các thông số hoạt động của máy để đảm bảo an toàn cho người bệnh. Duy xuất viện sau hai ngày, tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ.

Bác sĩ Thư cho biết, phần lớn người mắc bệnh cơ tim phì đại do các đột biến gene di truyền. Do đó khi một người bị bệnh, bác sĩ khuyến cáo tất cả thành viên còn lại trong gia đình nên thực hiện xét nghiệm và kiểm tra gene để tìm gene đột biến gây bệnh.

Tùy vào tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ lên phác đồ điều trị phù hợp như sử dụng thuốc, điều chỉnh lối sống phù hợp, can thiệp bằng các phương pháp như đặt máy phá rung và máy tạo nhịp dưới da, đốt cồn vách liên thất, hoặc phẫu thuật cắt vách liên thất. Trường hợp bệnh nhân cơ tim phì đại bị suy tim nặng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị trên sẽ cần ghép tim.

Với Duy, may mắn phát hiện bệnh sớm có thể điều trị phòng ngừa, anh cố gắng giữ suy nghĩ thoải mái để sống tích cực hơn. Chàng trai 24 tuổi sắp tới đồng hành cùng bố để chữa bệnh, dự kiến trở lại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để tìm phương pháp điều trị bệnh viêm đa cơ tự miễn. “Tôi đã chuẩn bị tâm lý sẵn sàng đón nhận mọi thứ’, Duy nói, cho biết muốn làm chỗ dựa cho bố mẹ và em trai.