Sợ phẫu thuật, anh N. đắp lá cây giã nát với muối mong khối u trên vai tiêu biến khiến vùng da bị viêm, sưng, không thể mặc áo.

Anh B.H.N. (37 tuổi, quận 7, TP.HCM) có u ở vai trái 3 năm nay. Ban đầu, u cỡ đầu ngón tay cái. 3 tháng nay, u tăng kích thước lên cỡ nắm đấm, không đau, sờ vào thấy di chuyển. Sợ phẫu thuật “động dao kéo” làm u hóa ác tính, vỡ lây lan khắp cơ thể, anh dùng mẹo dân gian là đắp các loại lá vào khối u. Mỗi ngày anh giã lá với muối, đắp lên khối u, dùng dây vải buộc lại trong 1 tiếng rồi tháo ra, rửa sạch. Sau 1 tuần, khối u không “biến mất” mà da bị phồng lên, đỏ tấy, khiến anh không thể mặc áo.

Tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh quận 7, bác sĩ CKI Lê Ngọc Vinh, Đơn vị Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, khám và chỉ định siêu âm cho người bệnh, xác định đây là u mỡ lành tính, không xâm lấn mạch máu, chèn ép dây thần kinh xung quanh. Do đắp lá cây nên vùng da bị viêm, nhiễm trùng. Bác sĩ Vinh giải thích, trấn an người bệnh rằng phẫu thuật không làm u lành hóa ác tính hay khiến u vỡ lây lan khắp cơ thể.

Bác sĩ Vinh lên kế hoạch cắt khối u ngay trong ngày cho anh N. Bác sĩ gây tê vùng bả vai trái, rạch da trên u 3cm, đưa dao len lỏi qua mô, cắt trọn u. Vùng da bị viêm khiến việc khâu vết thương và chống nhiễm trùng khó khăn hơn. Bác sĩ Vinh cẩn thận lọc rửa, lấy đi mô bị hoại tử, làm sạch mô xung quanh và may thẩm mỹ. Anh N. cảm nhận được bác sĩ đang cắt u, khâu da nhưng không thấy đau. Sau 30 phút, cuộc tiểu phẫu hoàn thành.

Anh N. được kê thuốc uống, rửa vết thương mỗi ngày. Hiện anh đã có thể mặc được áo để đi làm. Sau 1 tuần, anh tái khám vết thương khô ráo.

Bác sĩ Vinh cho biết bướu mỡ (u mỡ) là khối mô hình bầu dục hoặc hình tròn nằm dưới da. Loại bướu này chủ yếu là mỡ, dễ di chuyển khi chạm vào và thường không gây đau. Bướu mỡ có thể xuất hiện ở bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể, phổ biến ở lưng, cánh tay, vai, thân và cổ.

Bướu mỡ phát triển chậm, phần lớn lành tính và không phải yếu tố nguy cơ gây ung thư. Trường hợp bướu lớn, gây khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc, người bệnh cần được phẫu thuật cắt bỏ.

Tuy nhiên, một loại ung thư hiếm gặp gọi là liposarcoma (ung thư mô mỡ) có nhiều triệu chứng giống khối u mỡ. Do vậy, khi có u trên cơ thể, người dân nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán, điều trị phù hợp. “Đắp lá cây không giúp tiêu u mà có thể gây viêm da, nhiễm trùng” – bác sĩ Vinh khuyên. Thậm chí nhiều trường hợp u ác tính, thời gian đắp lá cây làm chậm quá trình được điều trị đúng cách của người bệnh, khiến bệnh nặng hơn.

Bác sĩ chỉ định người bệnh siêu âm, chụp ảnh cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT) để xác định khối u là u mỡ hay u nang, vị trí khối u, u có chèn ép dây thần kinh hoặc các mô khác… để lên kế hoạch tiểu phẫu an toàn.

Có nhiều nguyên nhân gây bướu mỡ như bệnh Dercum (hội chứng adiposis dolorosa hoặc hội chứng Anders). Đây là rối loạn hiếm gặp khiến bướu mỡ phát triển, gây đau, phổ biến ở cánh tay, chân và thân. Người có nhiều người thân trong gia đình mắc u đa u mỡ di truyền cũng có nguy cơ mắc u mỡ.

Người mắc hội chứng Gardner (một dạng của bệnh đa polyp gia đình) cũng dễ bị nổi các khối u mơ. Người bệnh còn bị rối loạn tiêu hoá kéo dài, đa polyp (u) dạ dày, đa polyp tá tràng, tụy, ruột non…

Bệnh Madelung (u mỡ đa đối xứng) cũng là nguyên nhân gây bướu mỡ, xuất hiện nhiều ở quanh cổ và vai. Bệnh xảy ra chủ yếu ở nam giới uống nhiều rượu.

Bác sĩ Vinh cho biết, phẫu thuật là phương pháp điều trị các khối u lành tính và ác tính. Thực tế, một số trường hợp chẩn đoán ban đầu lành tính, nhưng kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật là ác tính. Nguyên nhân có thể do các phương tiện chẩn đoán hình ảnh siêu âm, nội soi, CT… đôi khi không phát hiện được hết các tổn thương.

Hiện nay, các tiến bộ trong y khoa giúp bác sĩ chẩn đoán, đánh giá chính xác loại u, tính chất u lành tính hay ác tính trước phẫu thuật. Trong quá trình phẫu thuật nói chung và tiểu phẫu nói riêng, bác sĩ sẽ kiểm soát tình trạng người bệnh, tránh các biến chứng chảy máu, nhiễm trùng…