Hai tuần sau tai nạn xe máy, ông Minh, 81 tuổi, đau ngực trái dữ dội, nhập viện cấp cứu phát hiện nhiều xương sườn gãy chồng lên nhau.

Trước đó ông Minh bị tai nạn giao thông, toàn bộ phần ngực đập mạnh xuống đường. Ông được đưa vào bệnh viện tỉnh cấp cứu, bác sĩ chẩn đoán gãy xương sườn, điều trị nội trú một tuần. Một tuần sau xuất viện, ông đau ngực trái ngày càng nhiều, đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

ThS.BS.CKI Lê Chí Hiếu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu cho biết, chụp CT phát hiện ông Minh bị gãy 7 xương sườn bên trái, từ xương số 2 đến số 8, xương bị gãy chồng lên nhau, trong đó có 3 xương gãy vụn, khiến khung xương lồng ngực mất vững.

Theo bác sĩ Hiếu, thông thường xương sườn gãy ít sẽ tự lành và can xương chắc lại theo thời gian, nhưng quá trình này kéo dài ít nhất 3 tháng ở người không có bệnh lý nền, chế độ dinh dưỡng và chăm sóc tốt. Trường hợp ông Minh, đoạn xương gãy di lệch chồng lên nhau, khả năng không thể tự liền, nếu có cũng không thẳng như lúc đầu, chỗ liền xương yếu và nguy cơ gãy lại.

Ngoài ra, nếu bệnh nhân gãy xương sườn phía sau, xung quanh còn có lớp cơ bao bọc. Trường hợp này, xương gãy nằm phía trước, rất gần lớp da và sờ thấy được. Vì thế, một cử động nhỏ cũng gây đau, cơn đau tăng khi người bệnh xoay người hay di chuyển. Nếu không can thiệp cố định lại xương sườn, bệnh nhân sẽ phải chịu đựng cơn đau kéo dài nhiều tháng, tăng nguy cơ co thắt các cơ thành ngực, biến dạng lồng ngực, khó thở, xẹp phổi, viêm phổi kéo dài.

Bác sĩ tiến hành ca phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp vít cho người bệnh. Đây là kỹ thuật nẹp hai đầu xương gãy sau khi được nắn chỉnh về tư thế bình thường. Mục đích là cố định vững chắc ổ gãy xương, hạn chế các biến chứng nặng về sau, đồng thời đẩy nhanh quá trình liền xương giúp người bệnh sớm trở lại sinh hoạt thường ngày.

Sau khi mở đường mổ bên ngực, ê kíp sắp xếp lại các xương sườn 6, 7, 8 gãy vụn, sau đó dùng nẹp và vít để cố định lại. Bệnh nhân lớn tuổi, xương giòn dễ gãy, bác sĩ phải thao tác tỉ mỉ, đồng thời rút ngắn thời gian mổ để vừa đảm bảo lành xương tốt hơn mà không làm tăng nguy cơ tim mạch, hô hấp sau mổ.

Ca mổ kết thúc sau hơn một giờ. Những xương gãy còn lại không di lệch đáng kể nên có khả năng tự liền, chưa cần nẹp vít.

Hai ngày sau phẫu thuật, ông Minh không còn đau ngực nhiều, được hướng dẫn tập hít thở sâu để tránh viêm phổi, xẹp phổi. Ông ăn uống, sinh hoạt như bình thường và xuất viện sau 5 ngày.

Theo bác sĩ Hiếu, phương pháp kết hợp xương bằng nẹp vít được chỉ định cho các trường hợp bị gãy di lệch xương, gãy xương phạm khớp, gãy nát nhiều tầng thân xương, hay ổ gãy xương không tự lành sau thời gian điều trị bảo tồn. Tùy cơ địa người bệnh, mức độ tổn thương cũng như chế độ tập luyện, dinh dưỡng, thời gian hồi phục trung bình của gãy xương sườn kéo dài từ 1-6 tháng. Nếu gãy xương kèm tổn thương cơ quan khác như phổi, gan, lách, thận… thời gian phục hồi có thể kéo dài hơn.

Cách sơ cứu ban đầu ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả điều trị gãy xương sườn. Do đó, bác sĩ Hiếu lưu ý, khi sơ cứu bệnh nhân có chấn thương ngực nghi ngờ gãy xương sườn, mọi người cần đặt nạn nhân ở tư thế thoải mái, tránh phải di động; loại bỏ các vật cản trở cứu thương như mũ, khăn cổ, áo khoác, dây nịt, nới rộng quần áo; cầm máu bằng khăn hoặc vải sạch, sau đó băng ép vị trí chảy máu; có thể chườm đá lạnh lên vùng bị chấn thương để giảm sưng đau tạm thời. Tuyệt đối không di chuyển nạn nhân bằng xe máy mà cần dùng băng ca, giữ cổ luôn thẳng với trục cơ thể trong suốt quá trình vận chuyển để tránh tổn thương tủy sống gây liệt.

Để giảm rủi ro gãy xương, người lớn tuổi cần bổ sung đủ canxi, vitamin và khoáng chất trong khẩu phần ăn; duy trì vận động thể chất với cường độ phù hợp theo thể trạng; duy trì khám sức khỏe định kỳ (ít nhất 6 tháng/lần), điều trị loãng xương từ sớm; loại bỏ những nguy cơ có thể gây té ngã như sàn nhà trơn, chướng ngại vật…; hạn chế tự di chuyển bằng xe cơ giới.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi