1 giờ sáng, chị K.P.O. (32 tuổi) đang ngủ thì đau nhói tai, khó chịu, cảm giác có con gì chui vào ngọ nguậy trong tai. Sáng hôm sau, đi khám, bác sĩ nội soi phát hiện một con gián còn sống trong tai.

Lúc vừa đau nhói tai, cảm giác con gì chui vào tai, chị O. dùng nước muối sinh lý rửa tai nhưng triệu chứng đau buốt tai, cảm giác rát trong tai, ù tai không cải thiện. Sáng sớm hôm sau, chị O. liền đến Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

ThS.BS.CKI Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm Tai Mũi Họng nội soi tai chị O. thấy một con gián còn sống, đang cử động trong tai người bệnh. Ngay lập tức, bác sĩ Nguyên nhỏ thuốc vào tai làm tê tại chỗ, để con gián chết, nhằm giảm đau cho người bệnh, tránh con gián cào cấu khi gắp ra khiến tổn thương ống tai người bệnh. Đồng thời trấn an tinh thần người bệnh, không để người bệnh hoảng sợ.

Sau đó, bác sĩ Nguyên dùng dụng cụ chuyên dụng, thủ thuật khéo léo gắp con gián qua nội soi cho chị O., vệ sinh tai sạch sẽ. Cuối cùng, bác sĩ Nguyên nội soi tai để kiểm tra, ghi nhận, màng nhĩ chị O. nguyên vẹn, ống tai sung huyết, kê đơn thuốc điều trị. Đồng thời hướng dẫn vệ sinh tai ở nhà, tái khám theo lịch hẹn. “Trường hợp gián chui vào tai và sống trong thời gian dài như trường hợp này lần đầu tiên tiếp nhận. Rất may, người bệnh chưa thủng màng nhĩ, chưa nhiễm trùng nặng”, bác sĩ Nguyên nói.

Bác sĩ Nguyên cho biết, gián là loài sống về đêm, thích những nơi tối, ấm, ẩm và tai người đang ngủ là “điểm lý tưởng”. Tai là một khoang kín, gián chui vào có thể mắc kẹt, không thoát ra được nên thường giãy giụa, vùng vẫy, ngọ ngoậy, người bệnh cảm thấy đau nhức, ù tai, thậm chí nghe tiếng động trong tai. Gián ở lâu trong tai cào cắn làm xước, viêm ống tai. Nếu gián di chuyển sâu có thể gây thủng màng nhĩ.

Gián mang nhiều vi khuẩn, ký sinh trùng, để lâu có thể gây viêm, mưng mủ, lan rộng. Nếu gián chết và phân hủy trong tai, xác gián sẽ gây viêm, hôi và nhiễm trùng. Nhiễm trùng lâu ngày, không xử lý kịp thời dẫn đến viêm tai, có thể lan rộng vào xương chũm và các tổ chức ở não gây viêm màng não, áp xe não, liệt mặt.

“Khi nghi ngờ côn trùng chui vào tai, tốt nhất người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được bác sĩ kiểm tra và gắp côn trùng ra, đảm bảo an toàn, không để lại những hậu quả đáng tiếc về sau cho tai”, bác sĩ Nguyên nói. Tuyệt đối không tự dùng nhíp, tăm bông, ngoáy tai để lấy ra vì dễ đẩy gián vào sâu hơn.

Bác sĩ Nguyên hướng dẫn cách xử trí ban đầu khi côn trùng chui vào tai, nếu người bệnh không có tiền sử bệnh ở tai như thủng màng nhĩ có thể dùng nước muối sinh lý hoặc oxy già nhỏ ngập tai để con vật chui ra hoặc chết ngạt, rồi nghiêng đầu cho nước cùng với con vật rơi ra ngoài. Nếu không thấy con vật ra ngoài, nên đến bệnh viện để bác sĩ gắp ra. Sau đó, vệ sinh tai sạch sẽ, nhỏ thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ để phòng viêm nhiễm. Tuyệt đối không đánh vào đầu, vào tai hay cố gắng dùng các vật dụng bắt côn trùng vì dễ khiến chúng chạy sâu vào bên trong tai.

Bác sĩ Nguyên khuyến cáo, vào mùa mưa ẩm, côn trùng thường có xu hướng bò vào nhà để tìm nơi trú ẩn. Do đó, cần giữ vệ sinh không gian sống luôn sạch sẽ, khô ráo nhằm hạn chế môi trường lý tưởng cho côn trùng phát triển. Không nên nằm ngủ dưới sàn, đặc biệt ở những khu vực ẩm thấp, thiếu ánh sáng, nên ngủ mùng. Đồng thời, tránh để thức ăn rơi vãi, có thể sử dụng thuốc xịt côn trùng định kỳ để phòng ngừa. Trong trường hợp sống ở nơi có nguy cơ cao, việc sử dụng nút tai khi ngủ cũng là một biện pháp đơn giản, hữu ích.