Ngày Điện quang Thế giới 8/11: Nguồn gốc, ý nghĩa và chủ đề

Ngày Điện quang Thế giới 8/11 là dịp tôn vinh những đóng góp của lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh trong việc phát hiện, chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh. Ngày này gắn liền với sự kiện nhà vật lý Wilhelm Conrad Röntgen phát hiện tia X vào năm 1895, mở ra bước tiến quan trọng trong y học hiện đại. Vậy ngày Điện quang Thế giới có lịch sử, ý nghĩa và vai trò như thế nào đối với sức khỏe cộng đồng? Cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Ngày Điện quang Thế giới là ngày nào?

Ngày Điện quang Thế giới (International Day of Radiology – IDoR) được tổ chức vào ngày 8/11 hằng năm, kỷ niệm sự kiện phát hiện ra tia X và nâng cao nhận thức về vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong y học.

Ngày 8/11/1895, nhà vật lý người Đức Wilhelm Conrad Röntgen phát hiện ra tia X, mở ra bước tiến mới trong y học khi cho phép quan sát các cấu trúc bên trong cơ thể mà không cần phẫu thuật.Với phát hiện này, ông được trao giải Nobel Vật lý năm 1901.

Năm 2007, Hiệp hội Quốc tế các Kỹ thuật viên X-quang và Kỹ thuật viên Chẩn đoán hình ảnh (ISRRT) tổ chức các hoạt động kỷ niệm Ngày X-quang Thế giới (World Radiography Day) nhằm ghi dấu sự kiện phát hiện tia X.

Đến năm 2011, Hiệp hội X-quang châu Âu (ESR) phối hợp với Hiệp hội X-quang Bắc Mỹ (RSNA) và Trường Cao đẳng X-quang Hoa Kỳ (ACR) thúc đẩy sáng kiến tổ chức ngày kỷ niệm này trên phạm vi quốc tế. Ngày Điện quang Thế giới được tổ chức lần đầu vào năm 2012, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong y học, đồng thời tôn vinh những đóng góp của các bác sĩ, kỹ thuật viên và chuyên gia trong lĩnh vực này.

Ý nghĩa của Ngày Điện quang Thế giới

Ngày Điện quang Thế giới 8/11 có nhiều ý nghĩa trong việc tôn vinh những đóng góp của lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh và nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của các kỹ thuật hình ảnh trong chăm sóc sức khỏe.

• Tôn vinh đội ngũ chẩn đoán hình ảnh: Ghi nhận đóng góp của bác sĩ chẩn đoán hình ảnh, kỹ thuật viên X-quang và các chuyên gia liên quan trong quá trình phát hiện, chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh.
• Nâng cao nhận thức cộng đồng: Giúp người dân hiểu rõ hơn về giá trị của các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như X-quang, siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT) và cộng hưởng từ (MRI).
• Nhấn mạnh vai trò trong phát hiện và điều trị bệnh: Chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ phát hiện tổn thương, đánh giá tình trạng bệnh và theo dõi đáp ứng điều trị, góp phần giúp bác sĩ lựa chọn phương án chăm sóc phù hợp.
• Thúc đẩy an toàn người bệnh: Khuyến khích sử dụng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh đúng chỉ định, cân nhắc lợi ích và nguy cơ, đồng thời tối ưu liều bức xạ khi thực hiện những phương pháp có sử dụng tia X.

Chủ đề Ngày Điện quang Thế giới

Các chủ đề và thông điệp Ngày X-quang Thế giới qua từng năm gồm: (1)

• 2022-2026: Radiologists & Radiographers Supporting Patients (Bác sĩ điện quang và kỹ thuật viên hình ảnh đồng hành cùng người bệnh).
• 2021: Interventional Radiology-Active Care for the Patient (Điện quang can thiệp – chủ động chăm sóc người bệnh).
• 2020: Supporting Patients During COVID-19 (Đồng hành cùng người bệnh trong đại dịch COVID-19).
• 2019: Sports Imaging (Chẩn đoán hình ảnh trong y học thể thao).
• 2018: Cardiac Imaging (Chẩn đoán hình ảnh tim mạch).
• 2017: Emergency Radiology (Điện quang cấp cứu).
• 2016: Breast Imaging (Chẩn đoán hình ảnh tuyến vú).
• 2015: Pediatric Imaging (Chẩn đoán hình ảnh nhi khoa).
• 2014: Brain Imaging (Chẩn đoán hình ảnh não).
• 2013: Lung Imaging (Chẩn đoán hình ảnh phổi).
• 2012: Role of Imaging in Oncology (Vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong ung thư).

Vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong khám chữa bệnh

Chẩn đoán hình ảnh là một phần quan trọng trong quá trình khám và điều trị bệnh. Thông qua hình ảnh thu được từ các cơ quan bên trong cơ thể, bác sĩ có thêm thông tin để phát hiện những bất thường, xác định vị trí tổn thương và đánh giá tình trạng bệnh. Kết quả này được kết hợp với triệu chứng, tiền sử bệnh, khám lâm sàng và các xét nghiệm cần thiết để đưa ra chẩn đoán, lựa chọn hướng điều trị cũng như theo dõi diễn tiến sức khỏe.

Hiện nay, có nhiều kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh được ứng dụng trong khám và điều trị bệnh, phổ biến gồm chụp X-quang, siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI), chụp nhũ ảnh và chụp PET/CT. Mỗi phương pháp có đặc điểm và phạm vi ứng dụng riêng, giúp bác sĩ khảo sát các cơ quan, phát hiện bất thường và đánh giá tổn thương theo từng mục đích thăm khám.

Hiểu rõ vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong phát hiện tổn thương và hỗ trợ chẩn đoán bệnh, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh & Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh chú trọng đầu tư hệ thống thiết bị hiện đại, ứng dụng nhiều công nghệ tiên tiến như CT Somatom Force VB30 hơn 100.000 lát cắt, CT Revolution Apex Elite 1975 lát cắt, CT Somatom Drive 768 lát cắt, hệ thống cộng hưởng từ 1.5-3 Tesla, siêu âm 3D, 4D kết hợp công nghệ đàn hồi mô, nhũ ảnh 3D và X-quang kỹ thuật số.

Các thiết bị hỗ trợ bác sĩ khảo sát chi tiết các cơ quan, đánh giá bất thường và lựa chọn hướng điều trị phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng thăm khám và chăm sóc người bệnh.

Bên cạnh đầu tư hệ thống thiết bị, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh & Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM còn được Văn phòng Công nhận Chất lượng Quốc gia (BoA) công nhận đạt tiêu chuẩn ISO 15189:2022, theo Quyết định số 408/QĐ-VPCNCLQG ngày 27/2/2026. Chứng nhận ghi nhận năng lực chuyên môn và hệ thống quản lý chất lượng của Trung tâm theo tiêu chuẩn quốc tế, góp phần chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng chẩn đoán và bảo đảm an toàn cho người bệnh.

Ngày điện quang Thế giới là dịp nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong phát hiện, chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh. Sự phát triển của kỹ thuật điện quang góp phần hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định lâm sàng chính xác, kịp thời và phù hợp với từng người bệnh. Qua đó, ngày kỷ niệm cũng tôn vinh những đóng góp của đội ngũ chuyên gia điện quang trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.