Phương Anh, 26 tuổi, huấn luyện viên thể thao, đến viện cấp cứu do đau bụng sau khi đứng lớp dạy aerobic, bác sĩ phát hiện nang buồng trứng vỡ, xuất huyết.

Ba năm trước, Phương Anh bắt đầu tập aerobic và trở thành huấn luyện viên từ năm 2023. Ban ngày làm văn phòng, tan sở Phương Anh đến một trung tâm thể thao ở quận 8, TP HCM dạy aerobic. Bình thường, chỉ dạy 2 ca/tối, cách đây ít hôm  cô nhận tăng cường thêm một ca.

Khi đứng lớp, huấn luyện viên này phải trực tiếp thực hiện liên tục kỹ thuật giật bụng, một động tác phổ biến của bài tập aerobic giúp phụ nữ lấy lại eo thon. Phụ nữ phải thay đổi áp lực bụng liên tục, từ trước ra sau, trái sang phải, tăng dần tốc độ theo nhạc.

Sau buổi dạy tăng cường, Phương Anh đau nhẹ bụng dưới rốn. Sáng hôm sau, cơn đau đột ngột, choáng váng mặt mày, Phương Anh phải nằm ôm bụng, nghĩ đau ruột thừa, được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cấp cứu.

Ngày 17/4, BS CKII Lê Thanh Hùng, Phó khoa Sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết, người bệnh nhập viện trong tình trạng mặt tái nhợt, đau bụng dữ dội. Kết quả CT bụng loại trừ viêm ruột thừa, ghi nhận có xuất huyết buồng trứng trái. Bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa căn cứ vào kinh nguyệt, khám lâm sàng chẩn đoán nang hoàng thể của bệnh nhân đã vỡ, gây xuất huyết lượng ít ở ổ bụng.

Bác sĩ Thanh Hùng giải thích, nữ giới có hai buồng trứng bên trái và bên phải với chức năng tạo trứng và tiết hormon sinh dục. Mỗi tháng, trong chu kỳ kinh nguyệt, sau khi rụng trứng, buồng trứng sẽ hình thành nang hoàng thể. Nang tồn tại trong khoảng hai tuần, kéo dài từ sau khi rụng trứng cho tới trước ngày đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo.

Dưới tác dụng của nội tiết tố tuyến yên, nang trứng trưởng thành sẽ rụng, noãn rụng di chuyển vào vòi trứng, chờ tinh trùng đến thụ tinh. Nếu điểm rụng trứng chạm mạch máu nhỏ thì có thể tự cầm máu, tự lành.

Ngoài nguyên nhân tự vỡ, khi có tác động ngoại lực như tập thể dục mạnh, lao động quá mức, quan hệ tình dục sai cách cũng dẫn đến vỡ nang hoặc nang đã vỡ, tự cầm máu nhưng vẫn có nguy cơ xuất huyết chảy máu lại.

Như trường hợp Phương Anh có hoạt động thể dục mỗi ngày với cường độ cao, thực hiện các động tác giật, lắc bụng liên hồi, các bác sĩ xác định nguyên nhân vỡ nang do tập thể dục quá nặng. Máu không thể tự cầm, gây tình trạng xuất huyết.

Phương Anh được nhập viện theo dõi, sử dụng thuốc cầm máu, nếu không đáp ứng điều trị có thể phải phẫu thuật. Sau 6 giờ sử dụng thuốc cầm máu, người bệnh đáp ứng tốt, cơn đau thuyên giảm và hết sau 48h nhập viện.

Trường hợp Phương Anh nếu chủ quan tiếp tục đi dạy, phần bụng của người phụ nữ bị ép nặng, va đập mạnh, nang vỡ nghiêm trọng hơn. Người bệnh có thể xuất huyết ồ ạt, nặng hơn là sốc mất máu, khó giữ tính mạng.

Bác sĩ Hùng cho biết tình trạng nguy hiểm hơn nếu bệnh nhân bị rối loạn đông máu, hoặc đang điều trị thuốc chống đông máu.

Tập thể dục có thể giúp cho cơ thể khỏe mạnh hơn, nhưng vì đặc điểm và chu kỳ sinh lý của phụ nữ, các chuyên gia khuyến cáo nếu tập không đúng cách hay quá độ sẽ phản tác dụng, tiềm ẩn một số nguy cơ: vỡ buồng trứng, sa tử cung, chấn thương bộ phận sinh dục,…

Để phòng tránh, chị em nên hạn chế tập thể dục quá mạnh, nhất là động tác trực tiếp tác động vào vùng bụng, mang vác nặng vào cuối kỳ kinh nguyệt, tránh quan hệ tình dục động tác quá mạnh. Khi có triệu chứng đau bụng dưới bất thường cần chủ động đi khám để được phát hiện, điều trị kịp thời.