Chị H. bị ung thư tuyến giáp đã di căn hạch cổ. Điều trị thành công, chị sinh con khỏe mạnh ở tuổi 30.

Ôm con vừa chào đời vào lòng, chị T.M.H. thấy mình quyết định đúng ngay khi giành được cơ hội chiến thắng ung thư.

Cách đây 2 năm, chị khám sức khỏe tiền sản để chuẩn bị mang thai thì phát hiện ở cổ có u 0,5cm. Bác sĩ chẩn đoán ung thư tuyến giáp thùy trái, cần phẫu thuật cắt thùy trái. Nếu kết quả giải phẫu là ung thư xâm lấn mô xung quanh, có thể uống i-ốt phóng xạ ngừa nguy cơ tái phát.

Chị H. lo sợ hormone tuyến giáp ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt, khả năng thụ thai, nếu phẫu thuật sẽ khó mang thai hoặc em bé dễ dị tật, chậm phát triển… nên từ chối điều trị. Chị ăn uống kiêng khem, chỉ ăn rau củ, hạn chế thịt, cá… để mong phép màu xảy ra khiến u tự biến mất.

6 tháng sau, chị H. nuốt vướng, ăn uống khó khăn, đến khám tại khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, BVĐK Tâm Anh TP.HCM. Cầm xét nghiệm, thạc sĩ bác sĩ CKII Đoàn Minh Trông phát hiện u này tăng kích thước lên 2cm. Kết quả chẩn đoán ghi nhận ung thư tuyến giáp di căn hạch cổ. Chị được chỉ định phẫu thuật cắt tuyến giáp, nạo hạch cổ và uống i-ốt phóng xạ ngừa nguy cơ tái phát.

Chị H. vừa lau nước mắt vừa hỏi bác sĩ Trông: “Có phải tôi sẽ chết? Nếu sống cũng không thể sinh con phải không bác sĩ?” .

Bác sĩ Trông giải thích với chị H. rằng ung thư tuyến giáp nếu ở giai đoạn khu trú như thời điểm chị vừa được phát hiện gần như điều trị khỏi 100%. Tuy nhiên, ở giai đoạn này dù đã di căn hạch nhưng tiên lượng sống sau 5 năm đến 77,6%. Sau điều trị, chị có thể mang thai tự nhiên, sinh con như bao người phụ nữ khác.

“Nếu điều trị ở giai đoạn trễ hơn, tế bào ung thư di căn đến xương, phổi, não… cơ hội khỏi bệnh thấp. Quá trình điều trị với hóa trị, xạ trị làm suy giảm chức năng sinh sản. Nếu muốn sinh con phải trữ trứng, thực hiện các phương pháp hỗ trợ sinh sản (IVF)” – bác sĩ Trông chia sẻ thêm.

Nghe bác sĩ Trông trấn an, chị H. gật đầu và quyết chiến lại ung thư đang bắt đầu di căn và không bỏ lỡ tìm kiếm cơ hội mang thai.

Bác sĩ Trông dặn dò chị sau khi uống phóng xạ trị ung thư nên tránh mang thai trong vòng 6 – 12 tháng. Bởi mang thai trong thời gian này có nguy cơ ảnh hưởng đến trứng, thai nhi, em bé, gây các vấn đề khó mang thai, dị tật… Sau thời gian này i-ốt sẽ được đào thải hết ra ngoài, lúc này mới có thể mang thai và sinh con khỏe mạnh.

Bác sĩ Trông và ê kíp bác sĩ khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp và nạo hạch cổ cho chị H. Sau 2 tuần, chị được bác sĩ xét nghiệm đánh giá nồng độ hormone tuyến giáp trong cơ thể và cho uống i-ốt phóng xạ với 1 liều phù hợp. Chị cách ly trong phòng riêng 2 tuần, tránh thuốc phóng xạ ảnh hưởng đến người xung quanh. Thời gian này, chị mệt mỏi, ăn uống không ngon miệng.

Sau 6 tháng, cơ thể chị H. dần hồi phục, tinh thần thoải mái, sức khỏe ổn định. Tháng 12/2023, chị H. mang thai tự nhiên con đầu lòng sau hơn 1 năm điều trị ung thư tuyến giáp. Suốt thai kỳ chị theo dõi sức khỏe đều đặn 2 – 4 tuần một lần với bác sĩ khoa Sản và bác sĩ khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ để điều chỉnh liều hormone tuyến giáp phù hợp.

Tháng 9/2024, chị H. sinh con đầu lòng trong niềm vui vỡ òa của 2 bên gia đình. Nhìn con lành lặn, ngủ say giấc, chị thầm cảm ơn mình đã quyết định điều trị kịp thời.

Bác sĩ Đoàn Minh Trông nhận định: “Ung thư tuyến giáp xảy ra phổ biến ở phụ nữ và đang trẻ hóa khiến chị em lo lắng về khả năng sinh con sau điều trị”.

Theo Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA), ung thư tuyến giáp ở người trẻ tuổi là ở nhóm bệnh nhân dưới 40 tuổi. Ung thư tuyến giáp thường được chẩn đoán ở độ tuổi trẻ hơn so với hầu hết các loại ung thư khác ở người lớn. Loại ung thư này phổ biến ở phụ nữ gấp gần 3 lần so với nam giới.

Theo thống kê của tổ chức Ung thư toàn cầu (Globocan) năm 2022, Việt Nam có 6,122 ca mắc mới ung thư tuyến giáp. Tại BVĐK Tâm Anh TP.HCM, 1 năm qua, đã tiếp nhận gần 1.000 phụ nữ trẻ dưới 40 tuổi bị ung thư tuyến giáp. Hầu hết người bệnh phát hiện ở giai đoạn sớm, điều trị kịp thời, tiên lượng sống sau 5 năm gần 100%. [1]

Bác sĩ Trông cho biết tuyến giáp tiết ra các hormone ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ kinh nguyệt, hoạt động của hệ sinh dục và khả năng thụ thai. Người bệnh ung thư tuyến giáp, tùy vào tình trạng ung thư, bác sĩ sẽ cắt 1 thùy hoặc toàn bộ tuyến giáp cùng hạch cổ. Ở trường hợp di căn xa đến phổi, xương, não… người bệnh cần hóa trị, xạ trị.

Tuyến giáp bị tổn thương sẽ cản trở quá trình rụng trứng, thụ thai. Đồng thời, các phương pháp i-ốt phóng xạ, hóa trị, xạ trị cũng ảnh hưởng đến khả năng thụ thai và mang thai an toàn của phụ nữ. Tuy nhiên, người bệnh ung thư tuyến giáp di căn hạch điều trị với i-ốt phóng xạ hoặc ung thư ở một thùy tuyến giáp (giai đoạn sớm), người bệnh hoàn toàn có thể mang thai, sinh con khỏe mạnh sau điều trị.

Ở phụ nữ bình thường, 2 tuyến giáp sẽ sản xuất lượng hormone tuyến giáp phù hợp với mức cơ thể cần, ngay cả khi mang thai. Với phụ nữ đã cắt tuyến giáp, cần uống hormone thay thế.

Bác sĩ Trông cho hay thai nhi chưa tự sản sinh ra hormone tuyến giáp nên sẽ lấy của người mẹ để nuôi dưỡng cơ thể. Do đó, mẹ cần tăng liều thuốc hormone tuyến giáp cao hơn so với bình thường, nhưng không vượt mức cần thiết. Bởi suy giáp gây nguy cơ mẹ bầu thiếu máu, tăng huyết áp, sảy thai, tiền sản giật; cường giáp gây nguy cơ trẻ bị tim bẩm sinh, sinh non, chết lưu… “Thuốc hormone tuyến giáp không ảnh hưởng đến sức khỏe thai nhi và người mẹ cũng như khả năng tái phát ung thư” – bác sĩ Trông nói.

Liều lượng thuốc sẽ được bác sĩ tính toán phù hợp dựa trên cân nặng, nhu cầu, độ tuổi, mức độ đáp ứng và kết quả xét nghiệm của mỗi người bệnh. Đồng thời, người bệnh cần uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, tuyệt đối không uống theo đơn của người bệnh khác, không được tự ý tăng hoặc giảm liều.

Sau điều trị ung thư tuyến giáp, vẫn có tỉ lệ nhỏ người bệnh tái phát, tùy vào cơ địa của mỗi người. Người bệnh nên sinh hoạt lành mạnh, thường xuyên vận động, tập thể dục; tránh thức khuya, ăn uống thực phẩm chế biến sẵn. Người bệnh ung thư tuyến giáp sau điều trị nên tái khám định kỳ với bác sĩ khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ để được kiểm tra, phát hiện bất thường (nếu có) và điều trị kịp thời.