TP.HCM – Dì ruột không kết hôn, sống cô độc, chị Lan (20 tuổi) thuyết phục chồng đến bệnh viện hoán đổi mẫu tinh trùng để giúp dì có con nhờ thụ tinh trong ống nghiệm.

Nhà neo người nên chị Lan kết hôn sớm. Người chồng 20 tuổi, sau kết hôn vẫn theo đuổi học tập để phát triển sự nghiệp. Cuối năm 2024, chị Lan hay tin dì ruột đến khoa Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 (IVF Tâm Anh Quận 8) điều trị thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để làm mẹ đơn thân, nhưng quy trình chưa thể thực hiện bởi khó khăn trong việc tìm người hiến tặng mẫu tinh trùng.

Thương dì, chị Lan tìm hiểu quy trình này, biết được người hiến tặng tinh trùng có thể là nam giới ruột thịt trong gia đình. Người hiến tặng cần từ 20 tuổi trở lên, có sức khỏe tổng thể và sức khỏe sinh sản tốt (xét nghiệm tinh dịch đồ đạt tiêu chuẩn); không mắc các bệnh lý di truyền, tâm thần và lây nhiễm.

Mẫu đạt chuẩn sẽ được chuyển vào ngân hàng tinh trùng của bệnh viện, hoán đổi, giúp dì nhận lại mẫu hiến tặng của người khác đã mã hóa bảo mật danh tính. Sau nhiều hôm suy nghĩ, chị Lan bàn với chồng hiến tặng tinh trùng để giúp dì có cơ hội sinh con.

“Dì tôi 36 tuổi, tình duyên kém may mắn. Mẹ tôi chỉ có mỗi dì là em gái, không có anh em trai. Người anh họ không đủ tiêu chuẩn sức khỏe để hiến tặng. Tôi là con một, chỉ có chồng mới giúp được dì”, chị Lan nói.

Chị Lan thuyết phục chồng đến bệnh viện hoán đổi tinh trùng. Ban đầu, chồng chị không đồng ý bởi e ngại đến bệnh viện; mặt khác mẫu tinh trùng chắc chắn sẽ hoán đổi cho trường hợp khác để điều trị IVF theo mục đích nhân đạo và quy trình tương tự, tức là anh sẽ có một người con mà không biết cụ thể con mình ra sao hay ở đâu. Về lâu dài, vợ chồng chị Lan sinh con, nếu gặp gỡ kết hôn với với đứa trẻ chào đời từ tinh trùng hiến tặng sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy do cận huyết thống.

Chị Lan thuyết phục chồng về xác suất những đứa trẻ gặp gỡ và kết hôn cận huyết là rất thấp. Để ngăn chặn nguy cơ này, họ thống nhất phương án sau khi có con và bé đủ tuổi trưởng thành sẽ thẳng thắn trao đổi về việc bố từng hiến tinh trùng, có thể chủ động phương án kiểm tra huyết thống khi con có ý trung nhân. Cuối cùng chồng chị Lan đồng ý cùng đến bệnh viện thăm khám, hiến tặng tinh trùng để hoán đổi mẫu cho người dì.

Quy trình khám lâm sàng, khai thác tiền sử bệnh lý của bản thân người hiến và gia đình, xét nghiệm toàn diện công thức máu, xét nghiệm tinh dịch đồ, xét nghiệm nhiễm viêm gan B, C, HIV… Tất cả đều được diễn ra nghiêm ngặt. Kết quả xác định chồng chị Lan hoàn toàn khỏe mạnh về thể chất và tâm sinh lý. Mẫu tinh trùng được thu nhận, lưu trữ riêng. Quá trình vợ chồng chị Lan cùng người dì ruột được tham vấn với bác sĩ tâm lý cũng diễn ra thuận lợi, đảm bảo mỗi người đều xác định rõ quyền và trách nhiệm.

Riêng nguy cơ mắc HIV, trường hợp mới nhiễm virus có thể cho kết quả âm tính giả. Bệnh có giai đoạn “cửa sổ” trong vòng 3 tháng. Do đó, sau thời gian này, chồng chị Lan trở lại bệnh viện để xét nghiệm HIV lần 2, kết quả ghi nhận không mắc bệnh. Mẫu tinh trùng thu trước đó được xác định hoàn toàn đạt chuẩn, chuyển vào ngân hàng tinh trùng. Dì của chị Lan nhận được mẫu tinh trùng ngẫu nhiên khác và vô danh như mong đợi.

Đầu tháng 7, người dì bắt đầu quá trình điều trị dùng thuốc kích thích buồng trứng với phác đồ phù hợp do bác sĩ chỉ định. Bác sĩ chọc hút thu được 9 noãn (trứng) trưởng thành, thụ tinh trong ống nghiệm với tinh trùng hiến tặng và nuôi cấy phôi thu được 5 phôi ngày 5 chất lượng tốt. Hiện bác sĩ đang xây dựng phác đồ chuẩn bị niêm mạc tử cung để tạo điều kiện thuận lợi cho người bệnh chuyển phôi và bắt đầu hành trình mang thai.

“Tôi mong dì thành công để có một đứa con để bầu bạn khi tuổi già”, chị Lan nói.

Theo ThS.BS Trần Ngọc Hà Giang, khoa Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, có nhiều quan niệm cho rằng phụ nữ làm mẹ đơn thân rất dễ dàng, nhưng thực tế họ phải trải qua rất nhiều khó khăn. Nếu như trước đây những người phụ nữ đơn thân “xin con” có thể gặp nhiều điều tiếng xã hội, áp lực về tài chính, tinh thần do phải một mình gồng gánh nuôi dạy con, thì giờ đây, khi bước vào hành trình làm IVF để làm mẹ đơn thân, người phụ nữ còn phải đối diện thêm việc khó tìm được người hoán đổi mẫu tinh trùng.

Hầu hết phụ nữ lựa chọn điều trị IVF để làm mẹ đơn thân đều nỗ lực để sẵn sàng khả năng tài chính. Khó khăn lớn nhất là vượt qua mặc cảm và tìm được hoán đổi mẫu tinh trùng. Có những trường hợp tìm được người hiến tặng tinh trùng nhưng mẫu không đạt chuẩn, phải hủy rồi tìm người khác dẫn đến tốn kém thời gian và chi phí.

Bác sĩ Giang cho biết, tại IVF Tâm Anh Quận 8, phụ nữ có nguyện vọng làm mẹ đơn thân được bác sĩ phối hợp chuyên viên tâm lý tư vấn kỹ về nguy cơ cận huyết, những khó khăn về kinh tế, tâm lý, tương lai của trẻ… khi một mình làm mẹ. Quy trình hỗ trợ sinh sản cho phụ nữ đơn thân thực hiện nghiêm ngặt, tuân thủ quy định pháp luật, đặc biệt là khâu tuyển mẫu tinh trùng và hoán đổi tinh trùng.

*Tên người bệnh đã được thay đổi