Bà Lam (79 tuổi) rơi vào tình trạng sốc tim nguy kịch do nhồi máu cơ tim cấp trên nền tổn thương nặng ba thân động mạch vành, được hỗ trợ tuần hoàn bằng ECMO và can thiệp đặt stent tái thông dòng máu nuôi tim.

Bà Lam có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường và di chứng đột quỵ não. Hai ngày trước khi chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bà xuất hiện cơn đau ngực trái dữ dội và được đưa vào cấp cứu tại một bệnh viện địa phương. Các bác sĩ chẩn đoán bà bị nhồi máu cơ tim cấp trên nền tổn thương nặng ba thân động mạch vành. Do tình trạng huyết động quá nặng, người bệnh được can thiệp nong bóng nhưng chưa thể đặt stent, tạm thời khôi phục một phần dòng máu nuôi tim. Đồng thời, người bệnh được đặt nội khí quản, thở máy và dùng thuốc vận mạch. Sau khi được rút ống nội khí quản, chuyển thở oxy, tình trạng khó thở và mệt nhiều của bà Lam không cải thiện nên gia đình chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

BS.CKI Hà Viết Ngọc, khoa Hồi sức tích cực, cho biết khi nhập viện, người bệnh suy hô hấp nặng, khó thở nhiều, ho khạc đờm lẫn bọt hồng, nồng độ oxy trong máu giảm dù đang thở oxy. Huyết áp tụt sâu dù đã sử dụng nhiều thuốc hỗ trợ tuần hoàn. Siêu âm tim cho thấy tim co bóp rất yếu, nhiều vùng cơ tim gần như mất khả năng hoạt động. Bà Lam được chẩn đoán đã rơi vào tình trạng sốc tim do nhồi máu cơ tim cấp tiến triển.

“Người bệnh lúc này ở trong tình trạng rất nguy kịch. Tim gần như không còn đủ sức bơm máu đi nuôi cơ thể, nguy cơ ngừng tuần hoàn bất cứ lúc nào. Nếu đưa vào can thiệp mạch vành ngay, khả năng người bệnh diễn biến nặng trong quá trình can thiệp rất cao“, bác sĩ Ngọc nhấn mạnh.

Ê-kíp hồi sức và tim mạch lập tức đặt nội khí quản, cho thở máy, đồng thời triển khai ECMO để hỗ trợ tuần hoàn và hô hấp trước khi can thiệp mạch vành.

Theo bác sĩ Ngọc, sốc tim là biến chứng nặng nhất của nhồi máu cơ tim cấp, đây là trạng thái giảm tưới máu cơ quan đích và thiếu oxy mô do suy tim và hệ thống tim mạch mất khả năng cung cấp đủ máu đến tứ chi và các cơ quan sống của cơ thể. Biến chứng này có thể gặp ở khoảng 3-10% người bệnh nhồi máu cơ tim, thường gây tử vong nếu không được điều trị ngay lập tức. Khi được điều trị ngay kịp thời, khoảng 60-70% số người mắc tình trạng này sẽ sống sót.

Ở trường hợp của bà Lam, người bệnh bị tổn thương nặng cả ba thân động mạch vành là những mạch máu chính nuôi tim. Diện tích cơ tim bị thiếu máu quá lớn khiến tim co bóp rất yếu, dẫn đến huyết áp tụt sâu, phù phổi cấp và suy giảm tuần hoàn. Đây cũng là lý do người bệnh không đáp ứng với thuốc hỗ trợ huyết áp thông thường. Lúc này, ECMO đóng vai trò tạm thời thay tim và phổi đảm nhiệm một phần chức năng tuần hoàn và trao đổi oxy, giúp duy trì sự sống trong giai đoạn nguy kịch. Nhờ đó, êkíp có thời gian can thiệp tái thông mạch vành, tạo điều kiện để cơ tim dần hồi phục.

Sau khi tình trạng huyết động ổn định hơn nhờ ECMO, bà Lam được chuyển phòng can thiệp. Các bác sĩ tiến hành tái thông các động mạch vành bị tắc hẹp nặng, đặt thành công 4 stent, giúp khôi phục dòng máu nuôi tim.

Sau can thiệp, tình trạng tuần hoàn người bệnh cải thiện dần, liều thuốc hỗ trợ huyết áp được giảm dần. Sau 5 ngày, chức năng tim hồi phục đủ để cai ECMO thành công. Khoảng một tuần sau, người bệnh được rút ống nội khí quản, chuyển sang thở oxy và tiếp tục điều trị suy tim, dùng thuốc chống hình thành huyết khối, thuốc hạ mỡ máu kết hợp phục hồi chức năng. Sau gần một tháng điều trị, bà tỉnh táo, huyết động ổn định và được xuất viện.

Bác sĩ Ngọc khuyến cáo người dân, đặc biệt là người cao tuổi hoặc có tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá hay tiền sử bệnh tim mạch, không nên chủ quan với các dấu hiệu như đau tức ngực kéo dài, đau lan lên vai, cánh tay hoặc hàm, khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn hoặc mệt lả. Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng can thiệp tim mạch. Việc tái thông động mạch vành trong “thời gian vàng” giúp hạn chế tổn thương cơ tim, giảm nguy cơ sốc tim và cải thiện đáng kể cơ hội sống.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.