Hưng, 9 tuổi, sốt cao, ho, không nổi ban nên gia đình tưởng mắc bệnh hô hấp, đến khi chảy máu cam hai lần giữa đêm, nhập viện phát hiện sốt xuất huyết.

Hai ngày trước khi nhập viện, Hưng sốt cao trên 39 độ C, kèm ho, mệt mỏi. Nghĩ con bị cảm sốt hoặc nhiễm siêu vi đường hô hấp, chị Thanh cho uống thuốc hạ sốt và theo dõi tại nhà.

“Con không nổi ban, lại ho nhiều nên gia đình không nghĩ đến sốt xuất huyết”, chị Thanh nói.

Tuy nhiên, cơn sốt liên tục tái diễn, Hưng mệt nhiều hơn, ăn uống kém. Đến khuya ngày thứ hai, Hưng bất ngờ chảy máu cam. Ban đầu, gia đình cho rằng niêm mạc mũi bị khô do sốt cao nên không quá lo lắng. Khi Hưng tiếp tục chảy máu cam lần thứ hai trong đêm, chị Thanh lập tức đưa con đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 cấp cứu.

BS.CKI Dương Minh Hùng, khoa Nhi, cho biết Hưng nhập viện ở ngày thứ ba của bệnh. Thời điểm tiếp nhận, bé sốt cao trên 39 độ C, ho có đàm, xuất huyết niêm mạc mũi. Kết quả xét nghiệm NS1Ag dương tính với virus Dengue. Bác sĩ chẩn đoán Hưng mắc sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo, kèm viêm phế quản cấp.

Theo bác sĩ Hùng, đáng lo ngại là Hưng đã xuất hiện hai lần chảy máu cam chỉ sau hai ngày khởi phát sốt. Đây là biểu hiện xuất huyết niêm mạc, một trong những dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết có nguy cơ diễn tiến nặng, cần được theo dõi chặt chẽ.

“Không phải trẻ sốt xuất huyết nào cũng nổi ban hoặc có biểu hiện xuất huyết ngay từ đầu. Khi trẻ sốt cao kèm ho, gia đình dễ nghĩ đến bệnh hô hấp và bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo khác”, bác sĩ Hùng nói.

Hưng được chỉ định nhập viện điều trị, theo dõi sát diễn tiến bệnh, đặc biệt trong những ngày tiếp theo, khi sốt xuất huyết có thể chuyển sang giai đoạn nguy hiểm dù thân nhiệt bắt đầu giảm.

Bác sĩ theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu xuất huyết, mạch, huyết áp và lượng nước tiểu. Hưng được xét nghiệm máu định kỳ để kiểm tra số lượng tiểu cầu, hematocrit – chỉ số phản ánh tỷ lệ thể tích hồng cầu trong máu, hỗ trợ phát hiện tình trạng cô đặc máu. Song song đó, êkíp điều trị kiểm soát sốt, bù nước phù hợp và chăm sóc hỗ trợ bệnh viêm phế quản cấp đi kèm.

Việc đánh giá đồng thời tình trạng sốt xuất huyết và bệnh lý hô hấp giúp bác sĩ theo dõi toàn diện, điều chỉnh điều trị theo diễn tiến thực tế, tránh bỏ sót những dấu hiệu chuyển nặng.

Sau 6 ngày điều trị, Hưng hết sốt, giảm ho, ăn uống tốt hơn. Các chỉ số xét nghiệm ổn định, được xuất viện và tiếp tục theo dõi tại nhà.

BS.CKI Dương Minh Hùng kiểm tra sức khỏe cho Hưng trước khi xuất viện. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8

Virus Dengue khi xâm nhập cơ thể có thể gây giảm số lượng hoặc rối loạn chức năng tiểu cầu, ảnh hưởng đến thành mạch và quá trình đông cầm máu, khiến người bệnh dễ xuất hiện tình trạng chảy máu cam, chảy máu chân răng hoặc xuất huyết dưới da. Bên cạnh đó, bệnh diễn tiến nặng còn do tình trạng cô đặc máu do thất thoát dịch ra ngoài thành mạch máu.

Tuy nhiên, không phải trẻ mắc sốt xuất huyết đều có biểu hiện chảy máu hay nổi ban. Trong những ngày đầu, bệnh thường gây sốt cao đột ngột 39-40 độ C, đau đầu, đau mỏi cơ, mệt mỏi, chán ăn hoặc buồn nôn, dễ nhầm với sốt siêu vi thông thường. Trẻ cũng có thể đồng thời mắc bệnh hô hấp gây ho, sổ mũi khiến gia đình khó nhận biết.

Sốt xuất huyết thường diễn tiến qua ba giai đoạn gồm giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. Trong đó, giai đoạn nguy hiểm thường xuất hiện từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 kể từ khi khởi phát, có thể trùng với thời điểm trẻ giảm sốt hoặc hết sốt. Đây là thời điểm phụ huynh dễ chủ quan vì cho rằng con đã khỏi bệnh, trong khi nguy cơ biến chứng vẫn hiện hữu.

Tại nước ta, bệnh sốt xuất huyết lưu hành quanh năm, do đó bác sĩ Hùng lưu ý phụ huynh đưa trẻ đi khám sớm khi sốt cao đột ngột, liên tục, ngay cả khi trẻ không nổi ban hay có dấu hiệu xuất huyết.

Phụ huynh cần cảnh giác khi trẻ sốt cao kèm chảy máu cam, bởi đây có thể là dấu hiệu bệnh đang diễn tiến nặng. Các dấu hiệu cảnh báo khác gồm chảy máu chân răng, đau bụng nhiều, nôn ói liên tục, lừ đừ, bứt rứt, tiểu ít. Nếu trẻ xuất hiện tình trạng tay chân lạnh, khó thở, li bì, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc có dấu hiệu sốc, cần nhập viện cấp cứu ngay.

Bác sĩ Hùng lưu ý, khi chăm sóc trẻ sốt tại nhà, phụ huynh cần cho uống đủ nước, theo dõi tình trạng ăn uống, lượng nước tiểu và mức độ tỉnh táo. Nếu trẻ được chẩn đoán sốt xuất huyết và đang theo dõi ngoại trú, gia đình cần tái khám đúng hẹn, không tự ý ngưng theo dõi khi trẻ giảm sốt hoặc hết sốt.

Virus Dengue có 4 chủng huyết thanh gồm DENV-1, DENV-2, DENV-3 và DENV-4. Người từng mắc sốt xuất huyết vẫn có nguy cơ tái nhiễm với chủng khác. Bác sĩ Hùng khuyến cáo phụ huynh chủ động tiêm vaccine phòng sốt xuất huyết cho trẻ, kết hợp diệt lăng quăng, loại bỏ nơi muỗi sinh sản và phòng tránh muỗi đốt để giảm nguy cơ mắc bệnh.

* Tên nhân vật đã được thay đổi