Béo phì nặng, mỡ nội tạng cao khiến bé trai 14 tuổi ngất xỉu vì mắc bệnh tăng huyết áp như người cao tuổi.
T.H.G. (14 tuổi, Đồng Tháp) cao 1m66, nặng 103kg, thường xuyên bị bạn bè trêu chọc gây tổn thương về ngoại hình. Mẹ của G. cho biết hồi nhỏ em mắc bệnh hô hấp, suy dinh dưỡng. Lên cấp 2, bệnh được kiểm soát ổn định, tuổi dậy thì, G. ăn uống và hấp thu tốt hơn, bắt đầu tăng cân. Hai năm trước, thấy con tăng cân quá nhanh, thích ăn và nằm nhiều hơn, mẹ G. sau nhiều lần nhắc nhở không hiệu quả, buộc phải áp dụng “thiết quân luật”, gần như “cấm” con ăn “xiên bẩn”, đồ hàng quán, đồ ăn vặt, nước có ga. Tuy nhiên, bé được ông bà yêu chiều, lén mua đồ ăn cho G. khi cháu mong muốn.
Lớp 8, cân nặng của G. chạm ngưỡng 103kg. Không chỉ di chuyển nặng nề, hay hụt hơi, thở mệt khi đi bộ, G. gặp khó khăn trong kiểm soát cảm giác đói và tâm trạng, ảnh hưởng đến khả năng tập trung học tập. Các môn thể dục luôn là nỗi ám ảnh với cậu bé.
Đặc biệt, tình trạng quá thừa cân khiến G. bị nhịp tim nhanh. Một lần đi học về, G. thấy mệt, định lên giường nằm nghỉ thì ngất xỉu. Gia đình vội đưa em đi cấp cứu, bác sĩ chẩn đoán em bị tăng huyết áp khi chỉ số huyết áp lên đến 180/120 mmHg, trong khi huyết áp bình thường ở độ tuổi 14-16 là dưới 136/86 mmHg.
Quá lo ngại cho sức khỏe của con, mẹ của G. đã đưa em đến Bệnh viện Tâm Anh TP.HCM để tìm cách giảm cân, giảm bệnh tật.
Bác sĩ CKI Phạm Thị Thu Hà, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết kết quả thăm khám ghi nhận G. có chỉ số BMI 37.4 (kg/m2), béo phì độ 2, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ, rối loạn mỡ máu.
Giải thích về tình trạng tăng huyết áp khi còn rất trẻ của G, sau khi đã loại bỏ các nguyên nhân cao huyết áp người trẻ, bác sĩ Hà cho biết, khi cơ thể tích lũy quá nhiều mỡ, đặc biệt mỡ nội tạng gây áp lực lên tim và mạch máu tăng lên, làm việc bơm máu trở nên khó khăn hơn. Điều này dẫn đến việc gia tăng sức cản của mạch máu, làm huyết áp tăng cao. Tăng huyết áp được xem là một trong những yếu tố nguy cơ cao gây bệnh tật và tử vong trên toàn thế giới.
Bác sĩ Hà xây dựng phác đồ điều trị giảm cân cụ thể cho G., trong đó nhấn mạnh đến chế độ ăn uống và vận động. Về nhà, sợ con chán nản, không có động lực, cả ba và mẹ G. đã cùng tham gia tập thể dục mỗi buổi chiều, đi bơi với G. vào cuối tuần và ăn theo chế độ của G. “để con không cảm thấy lạc lõng, bị phân biệt đối xử”.
Cùng sự hỗ trợ hết sức của gia đình, sau tháng đầu tiên, G. giảm được 4 kg và đang đặt mục tiêu giảm tiếp 25 kg trong 4-6 tháng tiếp theo. Huyết áp của G. đã về mức bình thường, bác sĩ cho biết, trường hợp huyết áp cao vô căn do thừa cân béo phì như G. có thể phòng ngừa và điều trị bằng cách thay đổi lối sống, ăn uống khoa học. Kiểm soát được cân nặng đồng thời sẽ kiểm soát được tình trạng huyết áp. Trẻ bị huyết áp cao mà không được điều trị sẽ gây nhiều hậu quả nghiêm trọng như: suy tim, suy thận, tai biến mạch máu não…
Giữa tháng 3/2025, Sở Y tế TP.HCM công bố dữ liệu chuyển đổi số khám sức khỏe cho 490.139 học sinh thuộc 1.007 trường từ mầm non, tiểu học, trung học cơ sở đến trung học phổ thông ghi nhận hơn 37% học sinh TP.HCM thừa cân béo phì. Cụ thể, gần 101.000 (hơn 20%) học sinh thừa cân và hơn 84.000 (hơn 17%) béo phì. (1)
Bác sĩ Phạm Thị Thu Hà cho biết thường xuyên tiếp nhận học sinh thừa cân, béo phì đến khám có cân nặng 100kg. Điều trị thừa cân, béo phì cho trẻ cần phối hợp chặt chẽ do các bé đang trong giai đoạn phát triển.
Bác sĩ Hà cho biết chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý, ít vận động là nguyên nhân chính dẫn đến thừa cân béo phì ở trẻ. Trẻ thường có thói quen ăn nhiều chất béo, ăn nhanh, không nhai kỹ thức ăn, hay ăn vặt, thích ăn ngọt, hay ăn nhiều vào buổi tối, đặc biệt trước khi đi ngủ đã dẫn đến tình trạng dư thừa năng lượng. Càng nặng cân, trẻ càng lười vận động, thích ngồi một chỗ xem tivi, chơi game, điện thoại khiến tình trạng thừa cân càng phát triển.
️Trẻ bị thừa cân béo phì có nguy cơ mắc các bệnh như người trưởng thành nhưng có thể nặng hơn do thời gian kéo dài, ảnh hưởng đến nội tiết và tâm lý của trẻ. Ngoài ra, trẻ thừa cân béo phì còn có thể bị thoái hóa khớp, tổn thương cơ xương ngay khi còn nhỏ. Tình trạng béo phì ở trẻ em thường kéo dài đến hết giai đoạn thiếu niên, ảnh hưởng đến sức khỏe và giảm thành công trong học tập nếu như không có các biện pháp kiểm soát việc ăn uống và vận động thể lực.
Để kiểm soát cân nặng của trẻ, cần xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý cả ở trường học và ở nhà. Phụ huynh tạo điều kiện để cho trẻ vui chơi, vận động sau những giờ học căng thẳng, thông qua các hoạt động đơn giản như chạy bộ, bơi lội, nhảy dây, đá bóng, chơi cầu lông…
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
