HÀ NỘI – Bé Sóc, sinh non ở tuần 30, nặng 1,5 kg. Sau sinh trẻ suy hô hấp nặng, phải thở máy hỗ trợ và nuôi dưỡng hoàn toàn qua đường tĩnh mạch và phối hợp ăn qua sonde dạ dày suốt gần hai tháng.

Chị Khánh Ly, mẹ bé Sóc, có dấu hiệu chuyển dạ sớm, nhập viện và được chỉ định mổ lấy thai khẩn cấp tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội khi thai mới 30 tuần 4 ngày.

Ngay khi chào đời tại phòng mổ, em bé vẫn nằm nguyên trong túi ối. Đây là tình trạng được gọi là “birth en caul” hay còn gọi là “đẻ bọc điều” được ước tính chỉ xảy ra ở khoảng 1/80.000 ca sinh.

Sau khi được đưa ra khỏi túi ối, bé có phản xạ khóc yếu, da tím tái, trương lực cơ giảm và biểu hiện suy hô hấp nặng. Các bác sĩ Khoa Sơ sinh tiến hành hồi sức tại chỗ, hỗ trợ hô hấp bằng máy thở áp lực dương liên tục và chuyển khẩn cấp bé về phòng hồi sức tích cực nhi sơ sinh (NICU).

“Sóc là trẻ sinh non dưới 32 tuần, đối mặt với nguy cơ và biến chứng rất cao do các cơ quan chưa phát triển hoàn thiện”, BS.CKI Nguyễn Lê Quý, Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết.

Với trẻ sinh non, hệ hô hấp là một trong những cơ quan dễ bị tổn thương do phổi thiếu chất trưởng thành phổi, dẫn đến xẹp nang phổi và suy hô hấp cấp. Ngoài ra, trẻ còn phải đối mặt với nguy cơ xuất huyết não, nhiễm trùng huyết và viêm ruột hoại tử.

Trẻ được xếp vào chế độ chăm sóc cấp độ I – cấp độ đặc biệt nghiêm ngặt tại NICU. Ngay khi tiếp nhận bệnh nhi, các bác sĩ đã lập tức áp dụng phác đồ “Giờ Vàng” (Golden Hour), chuỗi can thiệp hồi sức cấp cứu tối khẩn cấp trong 60 phút đầu sau sinh nhằm ổn định tối ưu hệ hô hấp, tuần hoàn và giữ thân nhiệt cho trẻ ổn định trong lồng ấp.

Đồng thời, để phòng ngừa tối đa nguy cơ xuất huyết não quanh não thất cực kỳ nguy hiểm ở trẻ sinh cực non, bé được chăm sóc, giảm kích thích và bảo vệ thần kinh. Môi trường xung quanh lồng ấp được kiểm soát chặt chẽ để giảm thiểu tối đa ánh sáng và tiếng ồn, tạo không gian yên tĩnh mô phỏng giống như trong bụng mẹ. Hệ thống máy móc luôn giám sát liên tục 24/7 các chỉ số sinh tồn như nhịp tim, nhịp thở và nồng độ oxy trong máu.

Do chức năng gan chưa hoàn thiện, ở tuần tuổi đầu tiên, trẻ xuất hiện tình trạng vàng da sơ sinh nặng, chỉ số Bilirubin tăng cao. Các bác sĩ đã chỉ định cho bé chiếu đèn điều trị vàng da liên tục. Sóc cũng xuất hiện nhiều cơn ngừng thở ngắn kèm theo tím tái do hệ thần kinh trung ương kiểm soát hô hấp chưa hoàn thiện. Để giải quyết tình trạng này, bác sĩ đã sử dụng thuốc caffeine giúp ổn định chu kỳ thở, kết hợp điều chỉnh áp lực máy thở theo chiến lược bảo vệ phổi.

Song song điều trị hô hấp, bé được xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp với cân nặng 1,5 kg và tình trạng sức khỏe. Những ngày đầu, trẻ được nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch. Lượng dịch, năng lượng, đường, đạm, chất béo và điện giải được điều chỉnh theo cân nặng và kết quả xét nghiệm hằng ngày.

Bé đồng thời được cho ăn lượng nhỏ sữa mẹ thanh trùng qua sonde dạ dày để hỗ trợ hoạt động của đường ruột. Lượng sữa được tăng dần theo khả năng dung nạp. Sau hơn một tháng, trẻ tiêu sữa tốt, không chướng bụng, không nôn trớ.

Phổi phục hồi, các cơn ngừng thở giảm dần rồi hết. Trẻ cai máy thở và tự thở. Đến tuần điều trị thứ 7, bé được rút sonde dạ dày.

Khi đạt 33-34 tuần tuổi thai, trẻ được tập bú theo tín hiệu. Các điều dưỡng dựa vào dấu hiệu sẵn sàng bú của trẻ như mút tay, liếm môi hoặc thức giấc tỉnh táo để bắt đầu tập ăn.

Các y bác sĩ và mẹ hỗ trợ trẻ ba động t bú – nuốt – thở bằng bình và bú mẹ trực tiếp. Sóc đáp ứng tốt, không có biểu hiện quá tải hoặc sặc sữa.

Ngày xuất viện, bé nặng 2,91 kg, da hồng hào và đã tự bú mẹ.

Các bác sĩ Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, khuyến cáo, trẻ sinh non sau khi rời NICU vẫn cần được chăm sóc và theo dõi sát. Cha mẹ và người chăm sóc cần vệ sinh tay trước khi tiếp xúc với trẻ, đồng thời khử khuẩn thường xuyên các bề mặt và đồ dùng của bé.

Bú mẹ được khuyến khích ở trẻ sinh non do cung cấp nguồn dinh dưỡng dễ hấp thu, phù hợp với hệ tiêu hóa còn non nớt và hỗ trợ miễn dịch. Trẻ cần được thiết lập và tuân thủ nghiêm ngặt chương trình theo dõi định kỳ chuyên sâu dành riêng cho trẻ sinh non. Đây là phác đồ đồng hành dài hạn giúp các bác sĩ đánh giá liên tục sự phát triển thể chất, mốc trưởng thành thần kinh – vận động, đồng thời tầm soát chuyên sâu thính lực và thị lực, đặc biệt là bệnh võng mạc trẻ sinh non – ROP, nhằm can thiệp sớm, đảm bảo trẻ phát triển toàn diện.