Chị Tâm, 31 tuổi, mắc đái tháo đường thai kỳ, nhiễm trùng bàn chân, suy giãn tĩnh mạch và bệnh tim bẩm sinh, được bác sĩ phối hợp theo dõi đến khi em bé chào đời.

Chị Tâm mang thai lần hai trên nền suy giãn tĩnh mạch chi dưới và tim bẩm sinh (thông liên nhĩ) đang theo dõi. TS.BS Nguyễn Hoàng Long, Đơn vị Y học bào thai, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (Cơ sở P.Tân Hưng – Quận 7 cũ), cho biết những bệnh nền này có thể dẫn đến mệt mỏi kéo dài, đau nhức hoặc sưng phù chân ở thai phụ.

Khi thai 24 tuần, chị được phát hiện đái tháo đường thai kỳ – biến chứng có thể làm tăng nguy cơ đa ối, thai to hoặc suy dinh dưỡng, mất tim thai đột ngột. Trẻ chào đời có khả năng bị suy hô hấp, hạ đường huyết sơ sinh. Bác sĩ chỉ định điều trị insulin và tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động phù hợp để kiểm soát đường huyết cho thai phụ.

Đến tuần 33, chị bị thương ở cổ chân trái, song đến khi tình trạng sưng đỏ lan rộng ra mu bàn chân mới đi khám. Bác sĩ xác định có dị vật trong lớp mô dưới da gây chảy mủ, sau đó dùng dụng cụ chuyên dụng để loại bỏ dị vật, khâu vết thương, hướng dẫn chị vệ sinh và uống thuốc nhằm kiểm soát nhiễm trùng.

Tuy nhiên, bệnh đái tháo đường thai kỳ đang điều trị insulin là yếu tố nguy cơ khiến vết thương khó lành hơn do khả năng miễn dịch giảm, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Đây là nguyên nhân tổn thương ở bàn chân tiến triển thành nhiễm trùng sau một tuần, có thể gây hoại tử mô hoặc nhiễm trùng huyết nếu không điều trị kịp thời.

Bác sĩ Long cho biết, tình trạng nhiễm trùng trên nền bệnh suy tĩnh mạch chi dưới còn gây ứ trệ tuần hoàn máu ở chân, tăng nguy cơ phù nề. Phản ứng viêm cấp tính, ứ trệ tĩnh mạch chân kết hợp với trạng thái tăng đông máu tự nhiên trong ba tháng cuối thai kỳ làm tăng tỷ lệ hình thành huyết khối tĩnh mạch chi dưới, có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm nhất là thuyên tắc phổi. Nếu nhiễm trùng tiến triển còn kích thích cơn gò tử cung, có thể khiến thai phụ sinh non, hoặc tăng gánh nặng lên tình trạng tim bẩm sinh của mẹ.

Bác sĩ tiến hành cắt lọc phần tổn thương bị nhiễm trùng kết hợp điều trị kháng sinh phù hợp cho chị Tâm, đồng thời hướng dẫn chị kê cao chân khi ngủ, đi tất áp lực tĩnh mạch nhằm phòng ngừa hình thành cục máu đông ở chân. Êkíp bác sĩ Chấn thương chỉnh hình – Nội tiết – Tim mạch phối hợp với Y học bào thai theo dõi sát diễn tiến sức khỏe của mẹ để có hướng xử trí phù hợp, an toàn. Trong khi đó, thai nhi nhỏ hơn so với tuổi thai, được siêu âm Doppler đánh giá biểu đồ tăng trưởng định kỳ, chưa ghi nhận bất thường.

Ở tuần 37, bác sĩ Long cho biết thai nhi gần như đã trưởng thành về hô hấp, đủ điều kiện sinh mổ chủ động để đảm bảo an toàn cho cả mẹ lẫn bé. Bé gái chào đời nặng 2,6 kg, các chỉ số đều tốt, người mẹ được theo dõi 48 giờ sau sinh, sức khỏe hồi phục dần. Chị cần tái khám theo lịch, tiếp tục điều trị bệnh nền.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, thai phụ có nhiều bệnh nền như đái tháo đường, tim mạch, suy giãn tĩnh mạch… được theo dõi thai kỳ nguy cơ cao với sự phối hợp đa chuyên khoa. Quy trình này giúp kiểm soát tốt bệnh nền và theo dõi sát diễn tiến thai kỳ, phòng ngừa biến chứng nguy hiểm như tiền sản giật, suy thai, sinh non hay thuyên tắc mạch, đồng thời lựa chọn thời điểm và phương pháp sinh phù hợp.

Bác sĩ Long khuyến nghị những thai phụ nên khám thai theo lịch và nếu thuộc nhóm nguy cơ cao cần theo dõi thai ở cơ sở y tế có sự phối hợp các chuyên khoa sâu để kiểm soát tốt sức khỏe mẹ và thai, phát hiện sớm bất thường và xử trí phù hợp. Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt, đau đầu, khó thở, chân sưng đau đột ngột, thai phụ nên thăm khám ngay để được kiểm tra và xử trí kịp thời, hạn chế biến chứng cho mẹ và bé.

* Tên thai phụ đã được thay đổi