Ông Trí, 50 tuổi, đột ngột mờ mắt trái nghĩ do biến chứng mắt của tiểu đường, đến viện, bác sĩ phát hiện nhồi máu não, kịp thời dùng thuốc tiêu sợi huyết.

Trước đó, ông Trí đang ngồi làm việc thì đột ngột nhìn mờ bên trái, do mắc tiểu đường khoảng 10 năm, ông nghĩ đây là biến chứng của bệnh nên không đi khám. Khi thị lực tiếp tục suy giảm nhanh, ông đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM kiểm tra. BS.CKI Phạm Thị Thanh Trúc, khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, cho biết dù người bệnh không có các dấu hiệu điển hình như yếu tay chân, méo miệng hay nói khó, tình trạng đột ngột mất thị lực một bên khiến bác sĩ nghi ngờ có tổn thương não và chỉ định chụp MRI để kiểm tra.

Kết quả MRI 3 Tesla sọ não ghi nhận bất thường tín hiệu tại thùy chẩm phải, phù hợp nhồi máu não mới. Chụp mạch TOF 3D (kỹ thuật chụp giúp quan sát hệ thống mạch máu não) không ghi nhận tắc hoặc hẹp mạch máu nội sọ.

Bác sĩ đánh giá người bệnh nhồi máu não mức độ nhẹ, với điểm NIHSS 5 (thang điểm đánh giá mức độ nặng của đột quỵ, điểm càng cao tình trạng càng nặng). Khi nhập viện, người bệnh đã ở giờ thứ 4 kể từ khi khởi phát triệu chứng. Tuy nhiên, thăm khám chuyên sâu phát hiện ông Trí bị bán manh hoàn toàn bên trái, tức không nhìn thấy phần không gian phía bên trái dù quan sát bằng cả hai mắt. Riêng rối loạn thị giác này được tính 2 điểm trong thang NIHSS nhưng có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng đi lại, sinh hoạt và làm việc.

Do đó, dù tổng điểm NIHSS không cao, bác sĩ nhận định người bệnh vẫn có thiếu hụt thần kinh gây ảnh hưởng rõ rệt đến chức năng. Ông Trí được chỉ định tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch nhằm tái thông mạch máu, hạn chế tổn thương não và giảm nguy cơ để lại di chứng.

Theo bác sĩ Trúc, trường hợp này cho thấy đột quỵ không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng méo miệng, nói khó hay yếu liệt tay chân. Tổn thương ở thùy chẩm, vùng não đảm nhiệm chức năng xử lý thị giác, có thể khiến người bệnh chỉ xuất hiện rối loạn nhìn như mờ mắt, mất một phần trường nhìn. Ở người mắc tiểu đường lâu năm, triệu chứng này dễ bị quy là biến chứng mắt do tiểu đường, khiến người bệnh trì hoãn đến viện, có thể bỏ lỡ thời gian vàng điều trị.

Với đột quỵ nhồi máu não, thời gian là yếu tố quyết định khả năng cứu vùng não đang thiếu máu. Mỗi phút trì hoãn điều trị có thể khiến hàng triệu tế bào thần kinh bị tổn thương, làm vùng não tổn thương lan rộng và tăng nguy cơ để lại di chứng. Việc đến viện sớm giúp bác sĩ nhanh chóng xác định nguyên nhân, vị trí tổn thương và đánh giá khả năng sử dụng các phương pháp tái thông mạch máu.

Bên cạnh tiêu sợi huyết, ông Trí được dùng thuốc kháng đông kết hợp kiểm soát huyết áp và đường huyết. Các xét nghiệm ghi nhận glucose máu 8,8 mmol/L, HbA1c 11,7%, cho thấy đường huyết kiểm soát kém trong thời gian dài. Người bệnh được sử dụng insulin tiêm dưới da để kiểm soát đường huyết.

Sau 5 ngày điều trị, thị lực của ông Trí cải thiện rõ rệt, không xuất hiện yếu liệt tay chân. Điểm NIHSS giảm còn 0, cho thấy không còn dấu hiệu thiếu hụt thần kinh, trở lại sinh hoạt bình thường.

Bác sĩ cho biết kết quả hồi phục thuận lợi một phần nhờ người bệnh đến viện trong thời gian sớm và được đánh giá, điều trị kịp thời. Tuy nhiên, nguy cơ đột quỵ vẫn có thể tái diễn nếu các yếu tố nguy cơ không được kiểm soát tốt. Người bệnh đái tháo đường cần đặc biệt chú ý kiểm soát đường huyết lâu dài, bởi HbA1c cao kéo dài làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu và các biến cố tim mạch, não.

Bác sĩ Trúc, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, khuyến cáo người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, béo phì, rung nhĩ hoặc từng bị đột quỵ cần kiểm soát tốt bệnh nền, dùng thuốc đúng chỉ định và tái khám định kỳ. Đồng thời, cần được đánh giá nguy cơ đột quỵ và tầm soát sức khỏe mạch máu định kỳ. Việc phát hiện, kiểm soát sớm các yếu tố nguy cơ giúp giảm khả năng xảy ra đột quỵ trong tương lai.

Khi một người đột ngột xuất hiện méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó, nói không rõ, nhìn mờ hoặc mất một phần trường nhìn, chóng mặt, mất thăng bằng, đau đầu dữ dội bất thường, cần nghĩ đến đột quỵ. Người bệnh cần được đưa ngay đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ hoặc gọi cấp cứu 115, kể cả khi triệu chứng nhẹ hoặc tự cải thiện.