TP.HCM – Sau hai lần chuyển phôi ngày 5 thất bại dù các xét nghiệm sinh sản ban đầu bình thường, chị Thúy, 35 tuổi, được kiểm tra chuyên sâu và phát hiện bị viêm nội mạc kèm lạc nội mạc trong cơ tử cung tử cung.

Vợ chồng chị Thúy kết hôn 8 năm nhưng chưa từng có thai, dù sinh hoạt vợ chồng đều đặn và không dùng biện pháp tránh thai.

Cách đây 5 năm, anh chị từng đi khám hiếm muộn tại một bệnh viện ở TP.HCM. Khi đó, các chỉ số tinh dịch đồ, dự trữ buồng trứng (AMH), nội tiết và thông vòi trứng đều bình thường. Bác sĩ chẩn đoán vợ chồng chị bị vô sinh không rõ nguyên nhân, chỉ định làm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Chị Thúy được kích trứng, thu được 9 noãn và nuôi cấy thành công 3 phôi ngày 5. Tuy nhiên, qua 2 lần chuyển phôi liên tiếp, chị đều không đậu thai. Câu hỏi “Sức khỏe bình thường nhưng tại sao phôi không thể làm tổ?” trở thành nỗi ám ảnh tâm lý đè nặng lên người phụ nữ suốt 3 năm sau đó.

Đến năm 2023, vợ chồng chị đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (IVF Tâm Anh TP.HCM) tiếp tục tìm con. Các kết quả xét nghiệm ban đầu một lần nữa cho kết quả thuận lợi: chỉ số AMH đạt 2,5 ng/mL, hai vòi trứng thông suốt, tinh trùng của người chồng có mật độ và độ di động tốt, xét nghiệm di truyền (karyotype) của hai vợ chồng không ghi nhận bất thường nhiễm sắc thể.

ThS.BS Giang Huỳnh Như, Giám đốc IVF Tâm Anh TP.HCM, cho biết Việt Nam hiện có khoảng 1 triệu cặp vợ chồng hiếm muộn. Trường hợp của chị Thúy nằm trong nhóm 10% vô sinh chưa rõ nguyên nhân.

“Kết quả kiểm tra cơ bản bình thường nhưng phôi liên tục thất bại khi làm tổ là dấu hiệu cảnh báo buồng tử cung đang có tổn thương ẩn sâu cần được khảo sát kỹ lưỡng”, bác sĩ Như đánh giá.

Thay vì tiếp tục kích trứng để tạo thêm phôi ngay, bác sĩ Như quyết định thay đổi chiến lược, tập trung kiểm tra chuyên sâu môi trường buồng tử cung. Chị Thúy được chỉ định nội soi buồng tử cung. Kết quả ghi nhận chị vừa bị viêm nội mạc tử cung, vừa mắc lạc nội mạc trong cơ tử cung (adenomyosis). Đây chính là “yếu tố nguy cơ kép” khiến phôi thai không thể bám dính, dẫn đến hai lần thất bại trước đó.

Theo bác sĩ Như, viêm nội mạc tử cung mạn tính làm thay đổi môi trường miễn dịch và giảm khả năng tiếp nhận phôi của niêm mạc. Trong khi đó, lạc nội mạc trong cơ tử cung làm biến đổi cấu trúc và chức năng tử cung, cản trở sự tương tác giữa phôi và niêm mạc. Sự kết hợp của cả hai bệnh lý khiến hành trình tìm con của bệnh nhân rơi vào bế tắc nếu không được phát hiện sớm.

Xác định đúng “mắt xích” nghẽn, bác sĩ lên phác đồ điều trị song song. Chị Thúy được kích thích buồng trứng, thu được 19 noãn trưởng thành. Các chuyên viên phôi học tiến hành thụ tinh bằng kỹ thuật tiêm tinh trùng vào cầu tương noãn (ICSI) và nuôi cấy phôi trong hệ thống Time-lapse tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Kết quả thu được 5 phôi ngày 5 và 2 phôi ngày 6 chất lượng tốt.

Chị Thúy được điều trị nội khoa để ức chế tình trạng viêm và lạc nội mạc tử cung. Sau một tháng, tử cung cải thiện tốt, bác sĩ tiến hành chuẩn bị niêm mạc và chuyển phôi. Chị Thúy đậu thai ngay trong lần chuyển phôi đầu tiên tại IVF Tâm Anh.

Thai kỳ diễn ra bình tĩnh và suôn sẻ. Ở tuần thứ 39, chị sinh một bé trai nặng 3,8 kg khép lại hành trình 8 năm tìm con vất vả. Hiện vợ chồng chị vẫn còn trữ 6 phôi chờ sinh con trong tương lai.

Bác sĩ Như, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết, khoảng 30% trường hợp đến khám tại IVF Tâm Anh được xếp vào nhóm vô sinh chưa rõ nguyên nhân. Dù vậy, “chưa rõ nguyên nhân” không đồng nghĩa với việc không có bệnh lý. Những tổn thương nhẹ như lạc nội mạc tử cung tiềm ẩn, rối loạn chức năng vòi trứng hay bất thường môi trường tiếp nhận phôi thường dễ bị bỏ sót qua các xét nghiệm thông thường.

Với các trường hợp chuyển phôi thất bại dù phôi tốt, bác sĩ khuyến cáo cần đánh giá toàn diện lại môi trường tử cung bằng các kỹ thuật như siêu âm bơm nước, chụp tử cung – vòi trứng hoặc nội soi buồng tử cung để phát hiện triệt để tổn thương, chuẩn bị môi trường tối ưu nhất trước khi chuyển phôi.