Bé M.L.O. (2 tuổi) viêm mũi họng thường xuyên, viêm tai giữa tái phát liên tục, gần đây, tai chảy dịch mủ, nghe kém, bác sĩ nội soi phát hiện thủng màng nhĩ phải.

Bé O. viêm mũi họng tái đi tái lại, điều trị nội khoa, triệu chứng cải thiện. Vài tháng nay, mỗi lần bé viêm mũi họng, ngoài sốt ho, sổ mũi, nghẹt mũi còn đau tai, chảy dịch mủ tai, đi khám gần nhà được bác sĩ chẩn đoán viêm tai giữa cấp, uống thuốc theo toa, triệu chứng đau nhức tai có cải thiện.

Gần đây, O. đau tai, chảy dịch tai nhiều hơn, phản ứng kém với âm thanh nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám.

ThS.BS.CKI Nguyễn Thị Hương, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám, nội soi tai mũi họng ghi nhận màng nhĩ phải của bé bị thủng, chảy dịch mủ vàng, mũi xuất tiết, họng sung huyết. Bác sĩ Hương chẩn đoán bé viêm tai giữa thủng nhĩ, viêm họng cấp, viêm mũi xuất tiết.

“Thủng màng nhĩ có thể gặp trong viêm tai giữa ứ mủ, màng nhĩ căng phồng gây thủng. Nếu chăm sóc đúng cách, đa phần màng nhĩ sẽ lành lại. Màng nhĩ không lành thường do viêm tai giữa tái đi tái lại, không điều trị dứt điểm”, bác sĩ Hương nói.

Bác sĩ Hương giải thích, tai giữa là khoang nhỏ chứa không khí, nằm sau màng nhĩ. Ở trẻ em, vòi nhĩ (vòi Eustache) ngắn, ngang và hẹp hơn người lớn. Vì vậy, vi khuẩn, virus từ mũi họng dễ lan lên tai giữa khi trẻ bị cảm cúm, viêm mũi họng.

Khi viêm tai giữa, dịch viêm và mủ sẽ tích tụ trong hòm nhĩ (khoang tai giữa), áp lực tăng dần lên màng nhĩ – lớp màng mỏng ngăn cách tai giữa với ống tai ngoài. Khi áp lực vượt quá sức chịu đựng của màng nhĩ, màng nhĩ sẽ bị phồng căng và rách, tạo lỗ thủng để mủ thoát ra ngoài, giải phóng áp lực trong tai giữa.

Viêm tai giữa thủng nhĩ không được chăm sóc, điều trị dứt điểm có thể khiến lỗ thủng không lành được, trẻ suy giảm thính lực, viêm tai xương chũm, viêm màng não, áp xe não…

Bác sĩ Hương hút dịch mủ tai cho bé O., làm sạch ống tai ngoài, kê thuốc điều trị. Bé O. cần tái khám sau 3-5 ngày để theo dõi.

Bác sĩ Hương hướng dẫn ba mẹ cách chăm sóc tai cho bé: giữ tai khô ráo, kiêng bơi lội khi đang viêm tai giữa, không nhỏ thuốc lạ vào tai, không ngoáy tai, hạn chế xì mũi mạnh, tránh tiếp xúc người viêm nhiễm đường hô hấp, tránh khói bụi, bụi bẩn, dị ứng…

Theo bác sĩ Hương, đa số trường hợp viêm tai giữa gây thủng nhĩ, nếu điều trị viêm đáp ứng tốt và chăm sóc đúng cách, tai được giữ khô, lỗ thủng màng nhĩ thường tự lành sau vài tuần. Màng nhĩ có khả năng tái tạo mô biểu bì tự nhiên, đặc biệt ở trẻ nhỏ, tốc độ lành thương cao hơn người lớn.

Nếu tình trạng viêm tai giữa, chảy mủ kéo dài, điều trị không đáp ứng, triệu chứng không cải thiện, màng nhĩ thường khó tự lành. Trường hợp sau 3-6 tháng lỗ thủng không lành, bác sĩ cân nhắc phẫu thuật vá nhĩ để phục hồi thính lực. Tuy nhiên, trước phẫu thuật vá nhĩ, người bệnh cần được điều trị dứt điểm tình trạng viêm.

Tái khám sau 5 ngày, vết thủng ở màng nhĩ bé O. lành thương tốt, thu nhỏ kích thước, tình trạng chảy dịch mủ tai cải thiện. Bác sĩ Hương kê thuốc điều trị, hẹn tái khám sau 1 tuần tiếp theo.

Bác sĩ Hương cho biết, triệu chứng viêm tai giữa thủng nhĩ ở trẻ gồm đau tai, sốt, chảy mủ tai, ù tai, nghe kém, niêm mạc tai giữa phù nề.

Để phòng ngừa viêm tai giữa thủng nhĩ cho trẻ, ba mẹ nên điều trị dứt điểm những đợt viêm mũi họng, viêm tai giữa của trẻ; tránh cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động, giữ vệ sinh tay để hạn chế lây lan vi khuẩn gây cảm lạnh, nhiễm trùng tai; tiêm vắc xin ngăn nhiễm trùng tai do phế cầu khuẩn, cúm…