TP HCM – Bé Nguyệt, 8 tháng tuổi, mắc dị tật thừa – dính ngón tay phức tạp với 12 ngón tay và 14 ngón chân.

BS.CKII Nguyễn Đỗ Trọng, khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết, Nguyệt có tổng cộng 26 ngón ở cả tay và chân. Mỗi bàn tay đều có thêm một ngón nhỏ sát ngón út; hai bàn chân có hai ngón cái và hai ngón út, kèm tình trạng một số ngón bị dính nhau.

Gia đình Nguyệt có chị gái cũng mắc dị tật thừa – dính ngón tay, chân và đã được phẫu thuật thành công. Tuy nhiên, trường hợp của Nguyệt, dị tật nặng và phức tạp hơn. Kết quả X-quang cho thấy bàn chân trái có 6 đốt bàn và 7 đốt ngón, bàn chân phải có cấu trúc tương tự. Ở tay, bên trái thừa một ngón thứ 5, còn tay phải có ngón phụ gồm hai đốt nhỏ nằm ở bờ ngoài ngón 5.

Bác sĩ Trọng cho biết, ở trẻ nhũ nhi, các mạch máu, dây thần kinh và gân của ngón chính, ngón phụ đan xen nhau rất phức tạp. Do đó, rất dễ xảy ra tổn thương mạch nuôi hay dây thần kinh của các ngón lành trong quá trình phẫu thuật, ảnh hưởng đến chức năng vận động của các chi. Sau hơn 3 giờ, êkíp Ngoại Nhi đã thành công cắt ngón thừa, tái tạo hình dáng ngón chân. Nguyệt được đưa về phòng hậu phẫu để tiếp tục theo dõi và xuất viện ngay trong ngày, khi tình trạng sức khỏe đã ổn định.

Bác sĩ Trọng hướng dẫn gia đình chăm sóc, vệ sinh và theo dõi sát về tuần hoàn tại vùng phẫu thuật cho bé. Trong quá trình chăm sóc tại nhà, bố mẹ cần chú ý màu sắc da, nhiệt độ và sự cử động của các ngón còn lại. Phụ huynh cần đưa trẻ tái khám theo chỉ định hoặc khi ngón tay, chân tím tái, lạnh hoặc sưng bất thường, sẹo co rút, biến dạng trục ngón.

Thừa ngón tay – chân là dị tật bẩm sinh có tính di truyền, xảy ra do sự phân chia bất thường của các tế bào trong quá trình hình thành chi ở giai đoạn phôi thai. Dính ngón là tình trạng hai hay nhiều ngón tay, ngón chân không được tách rời hoàn toàn, có thể chỉ dính da hoặc dính cả xương, xảy ra ở 1/2.000 đến 1/3.000 trẻ. Trường hợp như Nguyệt, tình trạng thừa và dính ngón ở cả tay lẫn chân với cấu trúc xương bất thường, thuộc nhóm phức hợp – chiếm tỷ lệ rất nhỏ.

Thông thường, dị tật này xuất hiện ở tuần thứ 4 đến tuần thứ 8 của thai kỳ. Đây là giai đoạn chi trên và chi dưới của thai nhi đang trong quá trình biệt hóa. Bên cạnh yếu tố di truyền, dị tật này có thể xảy ra tự phát khi mẹ tiếp xúc với hóa chất, dinh dưỡng kém, nhiễm trùng trong 3 tháng đầu của thai kỳ.

Bác sĩ Trọng cho biết, phẫu thuật là phương pháp điều trị triệt để cho dị tật này, thường được chỉ định ở trẻ từ 6 tháng đến trước 2 tuổi nhằm tạo điều kiện thuận lợi để các ngón tay phát triển đồng đều, đảm bảo khả năng cầm nắm của trẻ trước tuổi đi học. Bên cạnh đó, phẫu thuật điều trị sớm còn hạn chế sự tổn thương về mặt tâm lý xã hội.

Bác sĩ Trọng khuyến cáo, gia đình đã có thành viên mắc dị tật chi nên được tư vấn di truyền trước khi có thai hoặc ngay trong giai đoạn đầu thai kỳ. Mặc dù không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ dị tật bẩm sinh nhưng có thể giảm thiểu rủi ro bằng cách bổ sung axit folic đầy đủ trước và trong thai kỳ; tránh xa thuốc lá, rượu bia và hóa chất; không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ và điều trị triệt để các bệnh nhiễm trùng trước khi mang thai.

* Tên nhân vật đã được thay đổi