Anh Toàn, 31 tuổi, bị tinh hoàn ẩn bẩm sinh hơn 30 năm nhưng không biết do trong bìu có khối thoát vị.

Anh cho biết lập gia đình được gần một năm nhưng không có con, khám sức khỏe tại một bệnh viện được chẩn đoán không có tinh trùng không rõ nguyên nhân. Bác sĩ tư vấn phẫu thuật tìm tinh trùng làm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sớm có con nhưng anh từ chối.

Tháng 9/2025, anh đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8, ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng đơn vị Nam học chỉ định siêu âm, không phát hiện tinh hoàn dưới bìu mà nằm sâu trong ổ bụng, chẩn đoán tinh hoàn ẩn hai bên.

Bác sĩ lý giải anh Toàn bị thoát vị bẹn khiến mạc nối lớn (một lớp màng mỡ trong ổ bụng) bị chèn qua ống bẹn xuống bìu, sờ thấy khối phồng nên nghĩ đấy là tinh hoàn, do đó phát hiện bệnh muộn. “Bệnh lý này thường phát hiện ở trẻ và được phẫu thuật điều trị, hiếm khi xuất hiện ở nam giới trưởng thành”, bác sĩ Huy nói.

Trường hợp anh Toàn nếu mổ tìm tinh trùng micro-TESE ngay, khả năng thành công sẽ không cao bởi tinh hoàn nằm trong ổ bụng quá lâu, đã bị tổn thương do nhiệt độ cao nên có rất ít tinh trùng chất lượng. Bác sĩ chỉ định phẫu thuật hạ tinh hoàn cho bệnh nhân để đưa xuống môi trường nhiệt độ phù hợp, nhằm khôi phục chức năng sinh tinh, giảm nguy cơ ung thư.

Bác sĩ rạch một đường ở vùng bụng dưới, xác định vị trí tinh hoàn và đưa xuống dưới bìu. Do tinh hoàn nằm quá cao trong ổ bụng và các mạch máu nuôi dưỡng quá ngắn nên anh Toàn chỉ được hạ tinh hoàn phải, bên trái được cắt bỏ để tránh nguy cơ hóa ác. Bác sĩ vi phẫu tích mô tinh hoàn trái micro-TESE song không phát hiện tinh binh ở tinh hoàn trái người bệnh.

Anh xuất viện sau một ngày hậu phẫu, dự kiến sau khoảng 6 tháng sẽ được xét nghiệm tinh dịch đồ xem khả năng sản xuất tinh trùng. Nếu vẫn vô tinh, anh sẽ được mổ tìm tinh trùng với khả năng thành công cao hơn.

Tinh hoàn ẩn, hay còn gọi là tinh hoàn lạc chỗ (cryptorchidism), là tình trạng một hoặc cả hai tinh hoàn không di chuyển xuống bìu sau khi sinh. Ở nam giới trưởng thành, tinh hoàn ẩn có thể gây vô sinh do nhiệt độ cao hơn trong khoang bụng có thể làm tổn thương các tế bào sản xuất tinh trùng. Bệnh còn làm tăng nguy cơ ung thư, xoắn, thoái hóa, giảm kích thước và chức năng tinh hoàn.

Ở người lớn, tinh hoàn ẩn thường được phát hiện khi thăm khám sức khỏe định kỳ, khám sinh sản hoặc đau ở vùng bẹn. Bác sĩ sẽ thăm khám, siêu âm để xác định vị trí của tinh hoàn nếu không thể sờ thấy. Trong một số trường hợp, người bệnh sẽ được chỉ định thực hiện các chẩn đoán hình ảnh như chụp MRI, CT Scan để tìm tinh hoàn trong khoang bụng.

Phương pháp điều trị chính cho tinh hoàn ẩn ở người lớn là phẫu thuật để đưa tinh hoàn xuống bìu để giảm nguy cơ chấn thương và phát hiện sớm ung thư, song không thể phục hồi hoàn toàn khả năng sinh sản nếu tinh hoàn đã bị tổn thương trong thời gian dài.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi