Viêm ruột thừa là một trong những nguyên nhân thường gặp gây đau bụng cấp và có thể diễn tiến nhanh nếu không được điều trị kịp thời. Cơn đau ban đầu thường xuất hiện quanh rốn, sau đó có thể khu trú ở vùng bụng dưới bên phải, kèm buồn nôn, nôn hoặc sốt. Vậy thời gian ủ bệnh viêm ruột thừa như thế nào?
Về bản chất, thời gian ủ bệnh viêm ruột thừa là không rõ ràng. Thuật ngữ “thời gian ủ bệnh” thường được sử dụng với các bệnh truyền nhiễm, chỉ khoảng thời gian từ khi cơ thể tiếp xúc với tác nhân gây bệnh đến khi xuất hiện triệu chứng. Trong khi đó, viêm ruột thừa thường liên quan đến sự tắc nghẽn lòng ruột thừa và quá trình viêm xảy ra ngay sau đó.
Tình trạng tắc nghẽn có thể xuất phát từ sỏi phân, mô bạch huyết tăng sinh, dị vật hoặc khối u. Khi lòng ruột thừa bị bít kín, dịch tiết tiếp tục tích tụ bên trong nhưng không thể thoát ra ngoài, làm cho áp lực trong lòng ruột thừa tăng lên. Đồng thời, vi khuẩn vốn tồn tại trong đường ruột có điều kiện phát triển, kích hoạt phản ứng viêm tại thành ruột thừa.
Khi quá trình viêm tiếp tục tiến triển, áp lực gia tăng có thể làm cản trở tuần hoàn máu đến thành ruột thừa. Tình trạng thiếu máu kéo dài có thể dẫn đến hoại tử và thủng ruột thừa, sau đó gây viêm phúc mạc hoặc áp xe quanh ruột thừa. Diễn tiến này có thể xảy ra trong thời gian tương đối ngắn, nhưng không có một mốc 24 đến 72 giờ áp dụng chính xác cho tất cả người bệnh. Vì vậy, khi xuất hiện đau bụng bất thường, đặc biệt là đau tăng dần hoặc khu trú ở vùng bụng dưới bên phải, người bệnh nên đi khám sớm thay vì chờ bệnh tự thuyên giảm. (1)
Thời gian ủ bệnh viêm ruột thừa như thế nào? Viêm ruột thừa thường tiến triển trong thời gian ngắn và không nên chờ tự khỏi. Tuy nhiên, diễn biến của bệnh không giống nhau ở tất cả người bệnh và không thể chia cứng thành các mốc 24, 48 hay 72 giờ. Nếu tình trạng viêm tiếp tục kéo dài không được điều trị, ruột thừa có thể hoại tử, thủng và gây viêm phúc mạc hoặc áp xe. Các giai đoạn cụ thể như sau:
Ở giai đoạn đầu, cơn đau thường xuất hiện quanh rốn hoặc vùng thượng vị, có tính chất âm ỉ và khó xác định chính xác vị trí. Khi tình trạng viêm lan đến phúc mạc thành, cơn đau có xu hướng di chuyển và khu trú dần ở vùng bụng dưới bên phải. Người bệnh có thể kèm chán ăn, tiêu lỏng, buồn nôn, nôn và sốt nhẹ. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng xuất hiện đầy đủ các triệu chứng này hoặc diễn tiến theo đúng trình tự trên.
Khi tình trạng viêm nặng hơn, cơn đau thường trở nên liên tục và rõ hơn ở vùng bụng dưới bên phải, đồng thời có thể tăng khi đi lại, ho hoặc thay đổi tư thế. Người bệnh có thể xuất hiện đau khi ấn vùng bụng, phản ứng thành bụng và sốt. Xét nghiệm máu có thể ghi nhận tình trạng tăng bạch cầu hoặc các dấu hiệu viêm, nhưng mức độ bất thường cũng phụ thuộc vào từng trường hợp.
Nếu không được điều trị, tình trạng viêm kéo dài có thể làm thành ruột thừa thiếu máu, hoại tử và cuối cùng thủng. Khi ruột thừa vỡ, dịch viêm và vi khuẩn có thể lan ra xung quanh, hình thành áp xe hoặc gây viêm phúc mạc. Trường hợp nhiễm trùng lan rộng có thể dẫn đến nhiễm khuẩn huyết và sốc nhiễm khuẩn, nguy cơ cao đe dọa đến tính mạng.
Người bệnh lưu ý, tốc độ tiến triển không cố định, vì vậy không nên dựa vào mốc 48 hoặc 72 giờ để theo dõi tại nhà. Khi đau bụng tăng dần, đặc biệt đau khu trú ở vùng bụng dưới bên phải và kèm sốt, buồn nôn hoặc nôn, người bệnh nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.
Khi nghi ngờ viêm ruột thừa, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để thăm kịp thời, đặc biệt khi đau bụng tăng dần, đau khu trú ở vùng bụng dưới bên phải kèm sốt, buồn nôn hoặc nôn mửa. Lưu ý không nên tự theo dõi kéo dài tại nhà vì bệnh có thể tiến triển thành hoại tử hoặc thủng ruột thừa.
Sau phẫu thuật, chế độ ăn cần được điều chỉnh theo khả năng dung nạp và tình trạng phục hồi của hệ tiêu hóa. Người bệnh không nhất thiết phải tuân theo một thực đơn cố định theo từng ngày, thay vào đó nên tăng dần từ thức ăn dễ tiêu sang chế độ ăn bình thường theo hướng dẫn của bác sĩ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Như vậy, thời gian ủ bệnh viêm ruột thừa là không cụ thể, thường diễn tiến nhanh trong thời gian ngắn. Người bệnh không nên tự ý điều trị hoặc theo dõi tại nhà vì viêm có thể tiến triển dẫn đến hoại tử, thủng ruột thừa và viêm phúc mạc. Điều quan trọng là nên đi khám ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ để can thiệp kịp thời và hạn chế biến chứng.
