Viêm ruột thừa tiểu khung xảy ra khi ruột thừa ở vùng tiểu khung bị sưng viêm, gây đau dữ dội. Các triệu chứng thường không điển hình và dễ bị nhầm lẫn với một số bệnh lý khác. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc chẩn đoán và điều trị, tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm.
Viêm ruột thừa tiểu khung (hay viêm ruột thừa thể chậu hông) là một trong những thể không điển hình của viêm ruột thừa cấp tính. Ở thể này, ruột thừa nằm ở tiểu khung (pelvic) thay vì vùng bụng dưới bên phải như những trường hợp thường gặp. Tiểu khung thuộc phần dưới của khung chậu, nằm giữa eo trên và eo dưới khung chậu, chứa các cơ quan tiết niệu phần xa và cơ quan sinh dục trong.
Do vị trí giải phẫu đặc biệt, các triệu chứng thường không điển hình như đau vùng hạ vị, tiểu rắt, tiểu buốt hoặc đau quặn thận. Điều này khiến bệnh dễ bị nhầm lẫn với nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc một số bệnh lý phụ khoa, gây khó khăn trong việc chẩn đoán và điều trị.
Người bị viêm ruột thừa thể tiểu khung có thể nhận thấy những triệu chứng gồm:
Đây là một trong những biểu hiện thường gặp. Cơn đau thường bắt đầu ở vùng hạ vị, sau vài giờ chuyển sang vùng bụng dưới bên phải và vùng chậu với mức độ tăng dần theo thời gian. Đau có thể tăng lên khi đi lại, thay đổi tư thế, ho hoặc hắt hơi. (1)
Viêm ruột thừa tiểu khung được chẩn đoán thông qua khám lâm sàng kết hợp các phương pháp cận lâm sàng như sau:
Trước tiên, bác sĩ sẽ xem xét triệu chứng, bệnh sử, thời điểm khởi phát, vị trí và tính chất cơn đau. Sau đó tiến hành khám thực thể bằng cách ấn nhẹ lên vùng bị đau để đánh giá tính chất cơn đau và tình trạng co cứng thành bụng. Bên cạnh đó, khám trực tràng và khám phụ khoa (đối với nữ giới) cũng được thực hiện nhằm loại trừ những vấn đề khác có thể gây đau. Khám thấy khối nhỏ ở thành phải trực tràng hoặc phát hiện điểm đau chói ở túi cùng Douglas có thể là dấu hiệu gợi ý.
Những xét nghiệm có thể được thực hiện để chẩn đoán viêm ruột thừa vùng tiểu khung gồm:
Chẩn đoán hình ảnh giúp xác định vị trí ruột thừa và mức độ viêm, hoặc tìm kiếm những nguyên nhân gây đau khác. Tùy theo trường hợp, người bệnh sẽ được chỉ định siêu âm bụng, chụp X-quang bụng, chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT).
Viêm ruột thừa tiểu khung được xem như một trường hợp cấp cứu khẩn cấp. Các triệu chứng thường xuất hiện đột ngột và diễn tiến nhanh chóng. Nếu không can thiệp kịp thời, có thể dẫn đến những biến chứng:
Viêm ruột thừa tiểu khung có thể được điều trị bằng những phương pháp:
Đa số trường hợp sẽ được chỉ định dùng kháng sinh nhằm kiểm soát nhiễm trùng và dự phòng trước khi phẫu thuật cắt ruột thừa. Bác sĩ sẽ cân nhắc loại thuốc và liều dùng phù hợp dựa trên từng trường hợp cụ thể. Trường hợp viêm ở giai đoạn sớm và triệu chứng nhẹ, người bệnh có thể được theo dõi và đánh giá hiệu quả khi dùng kháng sinh. Tuy nhiên, phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa vẫn được khuyến nghị nhằm phòng tránh tái phát hoặc tổn thương lan rộng.
Đây là phương pháp điều trị viêm ruột thừa phổ biến. Ruột thừa có thể bị vỡ trong vòng 36 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên. Vì vậy, người bệnh thường được chỉ định phẫu thuật trong vòng 24 giờ sau khi có chẩn đoán viêm ruột thừa tiểu khung. Phẫu thuật được thực hiện qua 2 phương pháp chính:
Dẫn lưu áp xe qua da có thể được chỉ định nếu ruột thừa bị vỡ và hình thành ổ áp xe xung quanh. Một ống thông được đặt xuyên qua da dưới hướng dẫn của hình ảnh để đưa dịch mủ ra ngoài. Phẫu thuật sẽ được tiến hành sau khi nhiễm trùng được kiểm soát. Trường hợp áp xe nằm ở vị trí khó dẫn lưu, như trong viêm ruột thừa tiểu khung, phẫu thuật xử lý ổ áp xe kết hợp cắt bỏ ruột thừa có thể được cân nhắc.
Sau phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa, người bệnh sẽ được đưa đến phòng hồi sức để theo dõi chỉ số huyết áp, nhịp tim, tình trạng vết mổ… và can thiệp khi nhận thấy dấu hiệu bất thường. Những ngày đầu, nên ăn thức ăn lỏng và dễ tiêu hóa như cháo, canh và súp; đồng thời đi lại nhẹ nhàng khi có thể để phòng tránh dính ruột và tụ dịch trong ổ bụng. Thời gian xuất viện phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật, biến chứng và mức độ hồi phục của người bệnh.
Những biện pháp chăm sóc tại nhà sau phẫu thuật cắt ruột thừa:
Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Viêm ruột thừa tiểu khung thường gây ra các triệu chứng không điển hình như đau hạ vị lan sang vùng bụng dưới bên phải và vùng chậu, kèm buồn nôn, tiểu rắt và sốt. Để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, người bệnh cần thăm khám ngay khi nhận thấy những dấu hiệu này hoặc bất kỳ biểu hiện bất thường nào khác.
