Liều lượng thuốc hạ sốt cho trẻ cần được xác định phù hợp để giúp kiểm soát cơn sốt và hạn chế nguy cơ dùng thuốc sai cách. Việc cho trẻ uống quá liều, lặp lại thuốc quá sớm hoặc nhầm hàm lượng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Do đó, cha mẹ cần biết cách tính liều theo cân nặng, khoảng cách giữa các lần dùng và liều tối đa trong ngày. Bài viết dưới đây cung cấp hướng dẫn chi tiết về liều paracetamol, ibuprofen và những lưu ý quan trọng khi hạ sốt cho trẻ.
Liều lượng thuốc hạ sốt cho trẻ nên được toán chính xác dựa trên cân nặng thực tế thay vì chỉ dựa vào tuổi. Hai thuốc hạ sốt thường được sử dụng là paracetamol (acetaminophen) hoặc ibuprofen, trong đó việc lựa chọn thuốc cần phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế.
Với paracetamol, liều thường dùng là 10-15 mg cho mỗi kilogam cân nặng mỗi lần, lặp lại mỗi 4-6 giờ khi cần.
Với ibuprofen, liều thường dùng là 5-10 mg/kg mỗi lần, lặp lại mỗi 6-8 giờ khi cần. Lưu ý, ibuprofen không được dùng cho trẻ dưới 6 tháng tuổi nếu không có chỉ định của bác sĩ.
Để tính đúng liều, bố mẹ cần xác định chính xác cân nặng thực tế của trẻ, loại thuốc và nồng độ (hàm lượng) của chế phẩm đang dùng. Bố mẹ lấy cân nặng của trẻ (kg) nhân với số mg trên mỗi kg để ra tổng liều mỗi lần.
Đối với thuốc hạ sốt dạng siro, bố mẹ cần chuyển đổi sang ml siro dựa vào nồng độ. Nếu thuốc paracetamol dạng siro ghi nồng độ 160 mg/5 ml nghĩa là 5 ml siro chứa 160 mg thuốc, tương đương 32 mg trong mỗi ml. Để đổi từ mg sang ml, bố mẹ lấy liều cần dùng (mg) chia cho số mg trong mỗi ml.
Tính sai liều, nhầm lẫn về hàm lượng thuốc, dùng thìa ăn cơm để đong thuốc và khoảng cách giữa các liều quá ngắn là những sai lầm thường gặp dẫn đến quá liều ở trẻ. Ngoài ra, một số thuốc cảm cúm tổng hợp đã chứa sẵn paracetamol, nên khi cho thêm thuốc hạ sốt sẽ vô tình dùng chồng liều. Do đó, bố mẹ cần lưu ý đọc kỹ hướng dẫn trước khi cho trẻ dùng thuốc hạ sốt và phải tham khảo ý kiến bác sĩ về tất cả loại thuốc dùng cho trẻ.
Thực tế, dùng thuốc hạ sốt an toàn không chỉ là tính đúng liều lượng mà còn là cách sử dụng. Bố mẹ nên cho trẻ dùng thuốc hạ sốt theo đúng liều cân nặng khi trẻ sốt từ 38.5 độ trở lên và có biểu hiện khó chịu rõ rệt. Trước khi cho trẻ dùng liều hạ sốt tiếp theo, phụ huynh cần kiểm tra nhiệt độ, thời gian từ liều trước và diễn tiến triệu chứng. Nắm rõ trẻ sốt bao nhiêu độ thì dùng thuốc hạ sốt giúp hỗ trợ chăm sóc bé đúng cách và nhận biết những trường hợp cần được thăm khám.
Khi tính liều thuốc cho trẻ, đặc biệt thuốc dạng lỏng, siro, bố mẹ cần dùng dụng cụ đong đi kèm thuốc (xi-lanh hoặc cốc có vạch) thay vì thìa ăn, và đọc kỹ nồng độ trên hộp mỗi nếu đổi sang loại thuốc mới. Sau mỗi lần cho trẻ uống thuốc, bố mẹ cần ghi lại thời điểm và liều mỗi lần cho uống để tránh cho lại quá sớm hoặc chồng liều. Đáng lưu ý, bố mẹ tuyệt đối không tự ý phối hợp hai loại thuốc bởi nguy cơ nhầm lẫn và sai liều. Đồng thời, hãy kiểm tra thành phần của các thuốc cảm/ho tổng hợp để tránh trùng hoạt chất paracetamol.
Bố mẹ cần hiểu rõ mục tiêu của hạ sốt là giúp trẻ dễ chịu, không phải đưa nhiệt độ về “bình thường” bằng mọi giá. Vì vậy, bên cạnh thuốc hạ sốt, bố mẹ nên kết hợp các biện pháp hỗ trợ không dùng thuốc như cho trẻ mặc quần áo mỏng, thoáng,lau mát bằng nước ấm và bổ sung đủ nước.
Không nên tự ý dùng đồng thời paracetamol và ibuprofen chỉ vì trẻ vẫn còn sốt. Một số nghiên cứu cho thấy phối hợp hoặc dùng xen kẽ paracetamol và ibuprofen có thể làm giảm nhiệt độ tốt hơn trong vài giờ đầu, nhưng cách này cũng khiến lịch dùng thuốc phức tạp hơn và làm tăng nguy cơ nhầm thời gian hoặc quá liều.
NHS khuyến cáo không nên cho trẻ uống paracetamol và ibuprofen cùng lúc. Nếu cần dùng xen kẽ, nên thực hiện khi có hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế và ghi rõ tên thuốc, liều lượng, thời điểm đã uống để tránh dùng nhầm.
Trẻ cần được đưa đến bệnh viện ngay lập tức nếu có các vấn đề sau:
Khi trẻ sốt kéo dài, sốt cao, đáp ứng kém với thuốc hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bác sĩ chuyên khoa Nhi thăm khám, xác định nguyên nhân gây sốt và tư vấn liều lượng thuốc hạ sốt cho trẻ phù hợp với cân nặng, độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Phụ huynh có thể chủ động đặt lịch thăm khám để được hướng dẫn chăm sóc, dùng thuốc và theo dõi trẻ an toàn.
Để đặt lịch thăm khám và tư vấn cùng các bác sĩ tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh, khách hàng có thể đặt lịch trực tuyến qua thông tin sau đây:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Liều lượng thuốc hạ sốt cho trẻ cần được tính theo cân nặng, loại thuốc và hàm lượng của chế phẩm để hạn chế nguy cơ dùng sai liều. Cha mẹ cần tuân thủ khoảng cách giữa các lần dùng, không tự ý tăng liều hoặc phối hợp thuốc khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Bên cạnh theo dõi nhiệt độ, cần quan sát tình trạng tỉnh táo, khả năng ăn uống và các biểu hiện bất thường của trẻ. Trẻ sốt cao kéo dài, có dấu hiệu nặng hoặc thuộc nhóm tuổi cần thận trọng nên được thăm khám kịp thời.
