Khi trẻ thiếu men G6PD bị sốt, việc lựa chọn thuốc hạ sốt cho trẻ thiếu G6PD cần thận trọng để hạn chế nguy cơ tán huyết và các tác dụng không mong muốn. Không phải mọi loại thuốc đều phù hợp, đồng thời liều dùng cần được tính dựa trên cân nặng, độ tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ. Cha mẹ nên nắm rõ loại thuốc có thể sử dụng, thuốc cần tránh hoặc thận trọng và những dấu hiệu bất thường cần đưa trẻ đến cơ sở y tế.
Trẻ thiếu G6PD vẫn có thể sử dụng một số loại thuốc hạ sốt như Paracetamol và ibuprofen khi được dùng đúng liều và đúng hướng dẫn để tránh kích hoạt cơn thiếu máu tán huyết (vỡ tế bào hồng cầu).
Các tài liệu về G6PD đôi khi phân loại thuốc không hoàn toàn giống nhau. Một số danh sách cũ xếp paracetamol hoặc ibuprofen vào nhóm cần thận trọng, trong khi các đánh giá bằng chứng sau này cho thấy nguy cơ tán huyết khi dùng đúng liều là rất thấp. Một nghiên cứu ở trẻ thiếu G6PD không ghi nhận tăng nguy cơ tán huyết khi dùng ngắn hạn paracetamol hoặc ibuprofen ở liều điều trị.
Bố mẹ có thể cho trẻ dùng Paracetamol hoặc Ibuprofen để hỗ trợ hạ thân nhiệt cho trẻ thiếu men G6PD:
Paracetamol (acetaminophen) là thuốc hạ sốt được lựa chọn đầu tay cho trẻ bị sốt, bao gồm cả trẻ thiếu men G6PD. Thuốc được đánh giá cao bởi tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng đúng liều theo cân nặng khoảng 10 – 15 mg/kg cân nặng mỗi 4 – 6 giờ, không được vượt quá 75 mg/kg/ngày trong một ngày.
Theo một số nghiên cứu, việc sử dụng Paracetamol đúng liều và ngắn hạn không làm tăng nguy cơ tan máu ở trẻ em bị thiếu hụt G6PD.
Ibuprofen là thuốc hạ sốt và giảm đau nhóm NSAID thường được dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên. Tuy từng bị liệt vào danh sách “có nguy cơ trung bình” gây tan máu ở trẻ thiếu G6PD, nhiều nghiên cứu gần đây đã chứng minh tan máu do ibuprofen ở trẻ thiếu G6PD là rất hiếm khi sử dụng đúng liều điều trị và ngắn hạn.
Thuốc hạ sốt Ibuprofen được cân nhắc sử dụng ở trẻ thiếu G6PD khi paracetamol không đủ hiệu quả hoặc trẻ có chống chỉ định với paracetamol. Liều thông thường là 5-10 mg/kg/lần, mỗi 6-8 giờ. Tránh dùng khi trẻ mất nước, nôn/tiêu chảy nhiều, ăn uống kém, bệnh thận, tiền sử xuất huyết tiêu hóa, hoặc nghi ngờ sốt xuất huyết. Không dùng cho trẻ dưới 6 tháng nếu chưa có ý kiến bác sĩ.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải tất cả thuốc hạ sốt đều có độ an toàn và hiệu quả như nhau. Một số thuốc có thể gây tan máu cấp tính ở trẻ thiếu G6PD và cần được tránh tuyệt đối hoặc cực kỳ thận trọng:
Bên cạnh hạ sốt bằng thuốc, bố mẹ có thể kết hợp các biện pháp dưới đây để hỗ trợ hạ thân nhiệt cho trẻ thiếu men G6PD:
Khi chăm sóc trẻ thiếu men G6PD bị sốt, bố mẹ cần lưu ý không tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc và phải luôn kiểm tra thành phần thuốc trước khi cho trẻ sử dụng. Đây là nguyên tắc đặc biệt quan trọng với trẻ thiếu G6PD. Các bài thuốc, mẹo dân gian, thực phẩm chức năng, hay các chế phẩm nhập khẩu không rõ nguồn gốc đều có thể chứa các hoạt chất gây tan máu mà không được ghi rõ trên nhãn. Do vậy, bố mẹ chỉ nên cho trẻ dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
Trẻ thiếu men G6PD bị sốt cần được đưa đến bệnh viện sớm để bác sĩ khám, xác định nguyên nhân và tư vấn phù hợp. Việc cung cấp đầy đủ thông tin về tiền sử bệnh, dấu hiệu và các loại thuốc đang sử dụng sẽ hỗ trợ quá trình chẩn đoán nhanh chóng hơn.
Lưu ý, nếu sau khi cho trẻ dùng thuốc, trẻ có triệu chứng tan máu như da xanh tái, tim đập nhanh, nước tiểu màu nâu hoặc đỏ như nước trà, mệt mỏi, khó thở và đau bụng… bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.
Trẻ thiếu men G6PD khi bị sốt cần được sử dụng thuốc phù hợp và theo dõi các dấu hiệu bất thường, đặc biệt khi sốt kéo dài, mệt nhiều, vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu. Phụ huynh có thể đưa trẻ đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được bác sĩ thăm khám, đánh giá tình trạng sức khỏe, xác định nguyên nhân gây sốt và tư vấn cách dùng thuốc theo từng trường hợp. Khi cần, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm phù hợp nhằm hỗ trợ theo dõi nguy cơ tán huyết và xử trí kịp thời.
Để đặt lịch thăm khám và tư vấn cùng các bác sĩ tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh, khách hàng có thể đặt lịch trực tuyến qua thông tin sau đây:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Việc lựa chọn thuốc hạ sốt cho trẻ thiếu G6PD cần dựa trên độ tuổi, cân nặng, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của bác sĩ. Paracetamol thường có thể được sử dụng đúng liều, trong khi một số thuốc khác cần cân nhắc thận trọng tùy trường hợp. Bên cạnh kiểm soát thân nhiệt, cha mẹ cần theo dõi biểu hiện vàng da, nước tiểu sẫm màu, xanh xao, mệt bất thường hoặc khó thở vì đây có thể là dấu hiệu tán huyết cần được đánh giá y tế kịp thời.
