Chăm sóc bệnh nhân sốt siêu vi đúng cách theo chỉ định, hướng dẫn của bác sĩ giúp hỗ trợ điều trị, cải thiện triệu chứng, sớm phục hồi sức khỏe. Vậy cách chăm sóc người lớn hay chăm sóc trẻ sốt siêu vi tại nhà như thế nào và cần kiêng gì để góp phần bảo vệ sức khỏe?
Nguyên tắc trong chăm sóc bệnh nhân sốt siêu vi
Tuân thủ chỉ định của bác sĩ trong việc lập kế hoạch chăm sóc bệnh nhân sốt siêu vi là nguyên tắc quan trọng. Ngay khi gặp dấu hiệu gợi ý, người bệnh cần được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán, lập phác đồ chữa trị phù hợp; đặc biệt là người trên 65 tuổi, mắc bệnh mạn tính, trẻ dưới 3 tháng tuổi… Bác sĩ có thể hướng dẫn cách chăm sóc người bị sốt siêu vi hiệu quả, mang đến lợi ích tối ưu, hỗ trợ cải thiện triệu chứng, nâng cao sức khỏe tổng thể, ngăn ngừa biến chứng, góp phần rút ngắn thời gian hồi phục.
Xử lý và hạ sốt đúng cách là ‘chìa khóa’ khi chăm sóc bệnh nhân bị sốt siêu vi. Nghỉ ngơi đầy đủ, uống nhiều nước, dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ… có thể giúp người bệnh khỏe hơn. Nhìn chung, các ‘điểm chính’ trong việc chăm sóc người lớn, chăm sóc trẻ sốt siêu vi có thể bao gồm:
Cần hiểu rằng, sốt siêu vi là hệ quả của nhiễm trùng do virus, tác nhân gây bệnh không phải vi khuẩn, qua đó có thể áp dụng biện pháp chăm sóc y tế đúng, tối ưu. Trong trường hợp bội nhiễm vi khuẩn, bác sĩ có thể chỉ định áp dụng các biện pháp chữa trị phù hợp.
Giữ đủ nước để hỗ trợ cơ thể hồi phục khi nhiễm bệnh sốt siêu vi.
Bổ sung đầy đủ dưỡng chất qua chế độ dinh dưỡng và giữ vệ sinh tốt.
Theo dõi tình trạng sức khỏe của người bệnh, nếu triệu chứng diễn tiến nặng hoặc có dấu hiệu mới bất thường…, người bệnh cần được đưa đến gặp bác sĩ thăm khám.
Gợi ý cách lập kế hoạch chăm sóc bệnh nhân sốt siêu vi tại nhà
Người bệnh sốt siêu vi cần tuân thủ phác đồ chữa trị, kế hoạch chăm sóc do bác sĩ chỉ định, hướng dẫn. Một số cách chăm sóc bệnh nhân sốt siêu vi có thể được áp dụng bao gồm (thông tin mang tính tham khảo, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thực hiện):
1. Theo dõi thân nhiệt đúng cách
Dùng nhiệt kế điện tử hoặc nhiệt kế thủy ngân để đo nhiệt độ của người bệnh tối thiểu 4 lần/ngày, đặc biệt là khi sốt cao, triệu chứng thay đổi.
Ghi lại nhiệt độ đo được và các mốc thời gian, những biểu hiện kèm theo để dễ dàng theo dõi diễn biến của bệnh, thông báo cho bác sĩ biếu khi cần.
Người bệnh sốt siêu vi cần được theo dõi thân nhiệt thường xuyên.
2. Giảm sốt an toàn (dùng đúng thuốc, đúng liều thuốc)
Thuốc hạ sốt cần được dùng đúng theo chỉ định của bác sĩ (đúng thuốc và đúng liều lượng); thường cần dùng thuốc khi người bệnh sốt >38,5℃. Mặt khác, có thể kết hợp chườm ấm để góp phần hạ sốt hiệu quả hơn.
3. Bù nước và điện giải
Người bệnh nên uống nước lọc thường xuyên để hỗ trợ hạ nhiệt cơ thể, góp phần hạn chế tình trạng mất nước do sốt cao (mất nước làm giảm thể tích máu, cơ thể khó hấp thụ oxy và dưỡng chất hơn, khiến hệ miễn dịch suy yếu).
Người bệnh có thể uống những loại nước chứa chất điện giải như nước dừa…; có thể dùng dung dịch oresol để bù điện giải đã mất qua mồ hôi, giúp thể trạng hồi phục nhanh chóng, lưu ý cần pha oresol đúng liều lượng theo chỉ định của bác sĩ.
4. Áp dụng chế độ dinh dưỡng khoa học trong thời gian sốt
Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, dùng các món dễ tiêu hóa (như cháo, súp…), món giàu dưỡng chất, chứa nhiều vitamin (như vitamin C, E… giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn). Người bệnh cũng nên dùng bữa khi thực phẩm còn ấm để hỗ trợ thông mũi, tỏa nhiệt.
Trái cây tươi (như chuối, đu đủ, táo…), rau hấp, trứng luộc, sữa chua… cũng là những thực phẩm có lợi cho người bệnh sốt siêu vi.
Người bệnh nên tránh ăn đồ ngọt, cay, chứa nhiều dầu mỡ do có thể gây khó tiêu, gia tăng áp lực cho gan, thận…
Lau cơ thể bằng khăn ấm để giúp làm giảm sốt, lau khô mồ hôi, mặc quần áo rộng, mỏng, thấm hút mồ hôi tốt.
Khi sốt cao có thể cân nhắc tắm bằng nước ấm (tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi thực hiện). Người bệnh cần tắm nhanh, không bật điều hòa hay quạt khi tắm. Việc làm này giúp làm sạch cơ thể, loại bỏ mồ hôi, hỗ trợ giảm thân nhiệt.
Việc gội đầu trong thời gian nhiễm bệnh cũng cần dùng nước ấm (tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi thực hiện), nhanh chóng sấy khô tóc sau khi gội để tránh tình trạng nhiễm lạnh.
Nhỏ mũi bằng Natri clorid 0,9% để hạn chế nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn đường hô hấp, giữ môi trường sống sạch sẽ, thoáng mát. Đừng quên đeo khẩu trang để tránh nguy cơ lây nhiễm.
Người bệnh và người chăm sóc cần thường xuyên rửa tay bằng nước sạch, xà phòng, nhằm phòng ngừa nguy cơ lây nhiễm bệnh sốt siêu vi.
Thay ga gối, giường thường xuyên để giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu, thoải mái, tránh viêm nhiễm ngoài da.
Khi chăm sóc người bệnh, cần cho người bệnh nghỉ ngơi trong môi trường sạch sẽ, thông thoáng.
Chăm sóc người bệnh sốt siêu vi ở nhà cần chú ý điều gì?
Khi áp dụng thực hiện chăm sóc người bị sốt siêu vi tại nhà, người bệnh và người chăm sóc cần lưu ý:
Tránh tự ý dùng thuốc hạ sốt, thay đổi liều dùng khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Người bệnh cũng cần tránh tự ý dùng thuốc kháng sinh, do loại thuốc này không có hiệu quả tiêu diệt virus, thường chỉ được bác sĩ chỉ định dùng trong trường hợp bội nhiễm vi khuẩn. Lạm dụng thuốc kháng sinh có thể làm tăng nguy cơ dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh.
Đến bệnh viện thăm khám ngay khi có những triệu chứng như sốt cao trên 39℃ kéo dài hơn 3 ngày, khó thở, đau đầu dữ dội, đau bụng, đau ngực, nôn mửa thường xuyên, cổ cứng, phát ban, co giật, li bì…
Người bệnh cần có thời gian nghỉ ngơi nhiều, hạn chế thức khuya, làm việc quá sức… Nghỉ ngơi giúp người bệnh tiết kiệm năng lượng chống lại tình trạng nhiễm trùng, hỗ trợ hệ miễn dịch giảm ‘căng thẳng’ và hoạt động tốt hơn, tăng tốc độ sửa chữa mô… Người bị sốt siêu vi nên cố gắng ngủ 7 tiếng hoặc hơn mỗi đêm.
Người bệnh cần tránh vận động mạnh, có thể vận động nhẹ nhàng thông qua các hoạt động như giãn cơ, đi bộ ngắn.
Người bệnh không nên tắm bằng nước lạnh; tình trạng nhiễm lạnh do tắm nước lạnh, gió lùa khi tắm có thể khiến cơn sốt diễn tiến nặng hơn.
Tránh dùng quá nhiều chăn mền, mặc quần áo quá dày, ở trong phòng kín gió; có thể dùng quạt gió chế độ thấp để giúp lưu thông không khí.
Hạn chế dùng thức uống có ga, chứa caffeine, do có thể dẫn đến mất nước. Người bệnh cũng cần tránh uống nước đá, do có thể khiến bệnh diễn tiến nặng hơn.
Để biết cơ thể người bệnh có ‘ngậm’ đủ nước hay chưa, có thể quan sát màu nước tiểu (nếu nước tiểu trong hoặc màu vàng nhạt, có thể đã uống đủ nước; nếu nước tiểu có màu hổ phách hoặc vàng đậm, có thể cần bổ sung nước). Những dấu hiệu khác cho thấy cơ thể đủ nước có thể bao gồm: nhiệt độ cơ thể bình thường, tỉnh táo. Nếu người bệnh bị chóng mặt, đau đầu, khô miệng, có thể cần uống nhiều nước hơn.
Người đang bị sốt siêu vi không nên đến nơi đông người hoặc tham gia những hoạt động xã hội do virus dễ lây truyền qua dịch tiết hô hấp khi nói chuyện, hắt hơi, ho… Nếu bắt buộc phải đến nơi đông người, cần áp dụng những biện pháp ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm như hạn chế tiếp xúc với những người xung quanh, đeo khẩu trang, không khạc nhổ dịch tiết hô hấp bừa bãi…
Người bệnh cần được đưa đến bệnh viện thăm khám khi sốt cao trên 39℃ kéo dài hơn 3 ngày, đau đầu dữ dội, nôn mửa thường xuyên.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội:
108 Phố Hoàng Như Tiếp, Phường Bồ Đề, TP. Hà Nội
(Đ/c cũ: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP. Hà Nội)
Tóm lại, cần chăm sóc bệnh nhân sốt siêu vi đúng cách, theo chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ để góp phần cải thiện triệu chứng, phòng ngừa biến chứng nặng, rút ngắn thời gian hồi phục… Ngay khi gặp dấu hiệu bất thường trong quá trình chăm sóc, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế thăm khám càng sớm càng tốt, chẳng hạn như Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, để được đánh giá và xử trí phù hợp.
