Cắt bán phần tuyến giáp có nên không?

Phẫu thuật cắt bán phần tuyến giáp là giải pháp y học tiên tiến, thường được chỉ định để điều trị bướu cổ đa hạt hoặc bệnh cường giáp. Khi các phương pháp điều trị nội khoa không hiệu quả hoặc bướu quá lớn gây chèn ép, thủ thuật này giúp loại bỏ phần mô bệnh, giảm thiểu các triệu chứng khó chịu và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Có nên cắt bán phần tuyến giáp không?

Việc có nên cắt bán phần tuyến giáp hay không phụ thuộc vào tình trạng bệnh của từng người. Quyết định này cần được đưa ra bởi bác sĩ chuyên khoa dựa trên kết quả thăm khám và các xét nghiệm chẩn đoán. Để biết chính xác về trường hợp của mình, tốt nhất người bệnh nên đến khám và trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị, bác sĩ nội tiết để được hướng dẫn và tư vấn kỹ càng. (1)

Lưu ý: quyết định phẫu thuật phải dựa trên kết quả thăm khám lâm sàng, siêu âm, xét nghiệm máu và đặc biệt là kết quả sinh thiết (FNA).

Chỉ định và chống chỉ định

1. Chỉ định

Phẫu thuật tuyến giáp bán phần thường được chỉ định khi:

• Bướu giáp lành tính: Có nhân giáp hoặc bướu giáp lành tính với kích thước lớn, gây chèn ép lên khí quản, thực quản, gây khó thở, khó nuốt, hoặc ảnh hưởng đến thẩm mỹ.
• Cường giáp: Điều trị bệnh Basedow (cường giáp) không đáp ứng với thuốc, hoặc khi người bệnh không muốn điều trị bằng i-ốt phóng xạ.
• Ung thư tuyến giáp giai đoạn sớm: Đối với các khối u ung thư tuyến giáp thể nhú có kích thước nhỏ (thường dưới 4cm), khu trú tại một thùy và chưa di căn hạch. Đây là phương pháp giúp bảo tồn tối đa chức năng của tuyến giáp.
• Nhân giáp không xác định (indeterminate nodule): Sau khi sinh thiết, kết quả tế bào học không đủ để chẩn đoán chính xác lành tính hay ác tính, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật để xác định.

2. Chống chỉ định

Không nên xem xét phẫu thuật cắt bán phần tuyến giáp trong các trường hợp sau, trừ khi có chỉ định đặc biệt từ bác sĩ:

• Bệnh có thể điều trị bằng phương pháp khác: Nếu nhân giáp lành tính nhỏ, không gây khó chịu, hoặc cường giáp có thể kiểm soát bằng thuốc hoặc i-ốt phóng xạ.
• Phẫu thuật không giải quyết triệt để: Khi ung thư đã lan rộng (di căn), hoặc khi cả 2 thùy tuyến giáp đều có nhiều nhân, việc cắt bỏ một phần không đủ để điều trị. Lúc này, cắt toàn bộ tuyến giáp thường được ưu tiên.
• Sức khỏe người bệnh không đảm bảo: Nếu người bệnh có các bệnh nền nặng (tim mạch, hô hấp) hoặc thể trạng yếu, việc phẫu thuật có thể quá rủi ro.

Cắt một bên tuyến giáp có ảnh hưởng gì không?

Cắt một bên tuyến giáp có ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe người bệnh sau này, những ảnh hưởng này bao gồm:

• Ảnh hưởng đến khả năng sản xuất và cân bằng hormone, dẫn đến suy giáp sau phẫu thuật và cần uống thuốc bổ sung hormone tuyến giáp hàng ngày, thường là suốt đời.
• Có thể gây khàn tiếng do tổn thương dây thần kinh thanh quản.
• Nếu cắt tuyến giáp vì bướu lành tính, vẫn có khả năng các nhân giáp mới sẽ xuất hiện ở phần tuyến giáp còn lại trong tương lai.

Quy trình cắt 1 bên tuyến giáp như thế nào?

Quy trình cắt 1 bên tuyến giáp diễn ra như sau:

Trước phẫu thuật, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám, đánh giá tình trạng sức khỏe của người bệnh qua các xét nghiệm máu, siêu âm, và đặc biệt là sinh thiết (FNA) để xác định bản chất của nhân giáp. Xét nghiệm tổng quát như xét nghiệm máu, điện tâm đồ (ECG), và chụp X-quang ngực để đảm bảo người bệnh đủ điều kiện cho ca mổ. Hướng dẫn người bệnh cách nhịn ăn, ngừng dùng thuốc,… trước khi gây mê.

Trong phẫu thuật, bác sĩ sẽ tiến hành:

• Người bệnh sẽ được gây mê toàn thân để ngủ sâu và không cảm thấy đau trong suốt quá trình mổ.
• Bác sĩ sẽ rạch 1 đường nhỏ khoảng 3 – 5cm ngang ở vùng cổ, thường là ở nếp gấp da để sau này vết sẹo khó thấy.
• Bác sĩ sẽ cẩn thận tách các lớp cơ và mô dưới da để lộ thùy tuyến giáp cần cắt bỏ (thùy trái hoặc thùy phải). Song song đó phải bảo vệ được các cấu trúc quan trọng xung quanh như: dây thần kinh thanh quản quặt ngược (Recurrent laryngeal nerve), tuyến cận giáp (Parathyroid glands),…
• Sau khi đã xác định và bảo vệ các cấu trúc quan trọng, bác sĩ sẽ cắt bỏ phần thùy tuyến giáp bị bệnh, đồng thời kiểm soát các mạch máu để tránh chảy máu.
• Vết mổ được khâu lại cẩn thận, ống dẫn lưu nhỏ có thể được đặt tạm thời để thoát dịch.

Sau phẫu thuật, người bệnh sẽ được:

• Chuyển đến phòng hồi sức để tỉnh lại sau gây mê và được theo dõi sát sao trong vài giờ đầu.
• Thời gian nằm viện thường là 1 – 2 ngày, tùy thuộc vào tình trạng hồi phục. Người bệnh có thể bắt đầu ăn uống nhẹ nhàng sau khi tỉnh táo.
• Bác sĩ sẽ kiểm tra các dấu hiệu chảy máu, nhiễm trùng, hoặc thay đổi giọng nói. Xét nghiệm máu có thể được thực hiện để kiểm tra nồng độ canxi.
• Phần mô tuyến giáp đã cắt bỏ sẽ được gửi đi xét nghiệm. Kết quả này sẽ quyết định liệu có cần điều trị thêm không.
• Người bệnh sẽ được hướng dẫn lịch tái khám để kiểm tra vết mổ và đánh giá chức năng tuyến giáp còn lại.

Chăm sóc bệnh nhân sau phẫu thuật cắt một phần tuyến giáp

Dưới đây là hướng dẫn chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật cắt một phần tuyến giáp:

• Giữ vết mổ luôn sạch và khô thoáng, không tự ý tháo băng và tránh tham gia các hoạt động mạnh để vết thương mau lành.
• Nên bắt đầu với thức ăn lỏng, mềm như cháo, súp, sữa để dễ nuốt.
• Theo dõi các triệu chứng như khàn tiếng, tê bì ở môi, đầu ngón tay hoặc chuột rút. Các dấu hiệu nhiễm trùng hậu phẫu như sốt, vết mổ sưng đỏ, chảy mủ, đau tăng.
• Uống thuốc đầy đủ theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Tái khám đúng hẹn để bác sĩ kiểm tra vết mổ, đánh giá chức năng tuyến giáp còn lại và quyết định có cần dùng thuốc bổ sung hormone hay không.

Nếu đang có các triệu chứng bất thường liên quan đến tuyến giáp hoặc cần được chẩn đoán chính xác, hãy đến gặp bác sĩ ngay. Việc thăm khám sớm không chỉ giúp xác định đúng tình trạng bệnh mà còn mở ra cơ hội điều trị hiệu quả, tránh các biến chứng không đáng có.

Để được thăm khám và điều trị các bệnh tuyến giáp toàn diện và hiệu quả có thể đến Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Các chuyên gia tại luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên hành trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe.

Như vậy, quyết định phẫu thuật cắt bán phần tuyến giáp là một bước quan trọng trong hành trình điều trị, giúp người bệnh loại bỏ khối u hoặc bướu giáp, đồng thời cố gắng bảo tồn chức năng sống còn của tuyến. Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp điều trị, quy trình phẫu thuật và chăm sóc sau mổ đều cần sự tư vấn chuyên sâu từ các chuyên gia y tế.