TIRADS 4: Kích thước nào cần theo dõi sát?

Để tiên lượng nguy cơ ác tính và lên phác đồ điều trị bệnh tuyến giáp, bác sĩ sẽ dựa vào kết quả khám lâm sàng và cận lâm sàng, trong đó có siêu âm tuyến giáp. Hệ thống phân loại này gồm 5 phân độ từ Tirads 1 – 5. Vậy Tirads 4 tuyến giáp là gì? Điều trị thế nào? Dưới đây là các thông tin được BS.CKI Lê Ngọc Vinh, chuyên khoa Ngoại vú – Đầu Mặt Cổ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (Cơ sở P.Tân Hưng – Q.7 cũ) chia sẻ.

Tirads 4 tuyến giáp là gì?

Tirads 4 tuyến giáp là một trong những phân độ trong hệ thống Tirads. Đây là hệ thống phân loại trên siêu âm nhằm chuẩn hóa đánh giá nhân giáp và dự đoán nguy cơ ác tính, góp phần giúp bác sĩ đưa ra quyết định có chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) hay chỉ theo dõi.

Có nhiều hệ thống Tirads, trong đó ACR-Tirads do Hội Điện quang các trường đại học Mỹ (ACR American college of radiology) đề xuất được sử dụng rộng rãi nhất. Theo phân loại này, nhân tuyến giáp được chia làm các mức từ 1 – 5, trong đó Tirads 4 có các đặc trưng: (1)

• Tổn thương có các đặc điểm nghi ngờ, nhưng chưa đủ để xếp vào nhóm nguy cơ cao (Tirads 5).
• Nhân giáp giảm âm, có bờ không đều hoặc có vi vôi hóa nhỏ.

Tirads 4 còn được chia làm 3 nhóm:

• Tirads 4a: Có 1 đặc điểm nghi ngờ, nguy cơ ác tính thấp, khoảng 3,3%.
• Tirads 4b: Có 2 đặc điểm nghi ngờ, nguy cơ ác tính trung bình, khoảng 9,2%.
• Tirads 4c: Có 3 hoặc 4 đặc điểm nghi ngờ, mức độ lo ngại vừa phải nhưng không phải là điển hình cho ác tính, nguy cơ ác tính 44,4% – 72,4%.

Nhân tuyến giáp Tirads 4 có dấu hiệu gì?

Phần lớn người bệnh có nhân tuyến giáp, kể cả Tirads 4, đều không có triệu chứng rõ ràng và thường được phát hiện tình cờ khi siêu âm vùng cổ, chụp CT/MRI khi khám sức khỏe định kỳ.

Ngoài ra, một số người bệnh có thể có các dấu hiệu như:

• Sờ thấy khối ở cổ: Khối cứng, bờ không đều, ít di động theo nhịp nuốt.
• Cảm giác vướng ở họng, khó nuốt (nếu nhân giáp lớn hoặc nằm cạnh thực quản).
• Khàn tiếng, thay đổi giọng (do nhân giáp chèn ép dây thần kinh thanh quản).
• Khó thở, tức ngực (do nhân giáp phát triển to, chèn ép khí quản).
• Đôi khi người bệnh có triệu chứng đau vùng cổ hoặc lan lên tai (có thể do xuất huyết trong nhân hoặc viêm giáp kèm theo).

Nhân tuyến giáp Tirads 4 có nghiêm trọng không?

Nhân tuyến giáp Tirads 4 có thể nghiêm trọng, bởi đây là nhóm có nguy cơ ác tính trung bình (5% – 20%). Đa số nhân này lành tính, nhưng so với Tirads 2 và 3 thì tỷ lệ ung thư cao hơn đáng kể, nhưng không phải tất cả nhân nhân này đều là ung thư.

Do đó, ARC-Tirads cũng khuyến cáo hướng xử trí cho trường hợp này như sau:

• Chọc hút FNA nếu nhân tuyến giáp ≥ 1,5cm (đường kính lớn nhất).
• Theo dõi, siêu âm định kỳ nếu nhân giáp ≥ 1cm.

Ngoài ra, nếu người bệnh kèm theo các triệu chứng lâm sàng như khàn tiếng kéo dài, khó nuốt, khó thở, hạch cổ bất thường… thì nguy cơ ác tính có thể cao hơn, do đó cần chọc hút FNA và có phác đồ điều trị kịp thời, phù hợp.

Hình ảnh siêu âm tuyến giáp Tirads 4

Nên điều trị tuyến giáp Tirads 4 như thế nào?

Phương pháp điều trị nhân tuyến giáp Tirads 4 phụ thuộc vào kích thước nhân, triệu chứng lâm sàng của người bệnh, kết quả chọc hút FNA (nếu có) và tình trạng sức khỏe người bệnh. Các phương pháp điều trị phổ biến gồm:

1. Phẫu thuật

Phẫu thuật tuyến giáp được áp dụng trong các trường hợp: nhân tuyến giáp ác tính hoặc có nguy cơ cao; nhân chèn ép gây khó thở, khó nuốt, khàn tiếng; người bệnh tái phát nhiều lần… Có 2 phương pháp phẫu thuật là mổ hở và mổ nội soi:

• Mổ hở: Áp dụng cho nhân ác tính hoặc đã xâm lấn cấu trúc xung quanh, nhân lớn gây chèn ép. Ưu điểm của phương pháp này là bóc tách triệt để nhân giáp, dễ kiểm soát biến chứng. Tuy nhiên, người bệnh có thể để lại sẹo rõ ở cổ.
• Mổ nội soi: Thường được áp dụng ở người bệnh trẻ do tính thẩm mỹ cao. Vết mổ nhỏ, có thể giấu sẹo. Người bệnh mổ nội soi tuyến giáp cần thời gian phục hồi lâu hơn mổ hở, nhất là trong trường hợp ung thư giáp.

2. Hóa trị hoặc xạ trị bằng i-ốt

Nhân tuyến giáp ác tính thường không được chỉ định hóa trị, bởi các thể ung thư tuyến giáp thường gặp không đáp ứng tốt với hóa trị. Hóa trị chỉ được xem xét trong các trường hợp:

• Ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa: Bệnh tiến triển nhanh, cần phối hợp hóa trị và xạ trị hoặc liệu pháp nhắm trúng đích.
• Ung thư tuyến giáp tiến triển, di căn xa, không thể phẫu thuật hoặc điều trị bằng i-ốt phóng xạ.

Xạ trị bằng i-ốt phóng xạ không dùng cho tất cả nhân Tirads 4 mà chỉ định sau phẫu thuật ở các trường hợp ung thư tuyến giáp biệt hóa (thể nhú, thể nang) có nguy cơ trung bình – cao; nhân giáp độc (cường giáp). Phương pháp này không áp dụng cho ung thư tuyến giáp thể tủy, thể không biệt hóa hoặc nhân lành tính. Ưu điểm của điều trị bằng i-ốt phóng xạ là ít xâm lấn, người bệnh không cần mổ, có thể loại bỏ mô giáp còn lại sau mổ do ung thư. Một số trường hợp người bệnh có thể bị suy giáp tạm thời/vĩnh viễn sau điều trị và cần sử dụng hormone tuyến giáp tổng hợp.

3. Đốt sóng cao tần

Đốt sóng cao tần (RFA) có cơ chế tương tự laser, nhưng sử dụng năng lượng từ sóng cao tần để phá hủy mô nhân giáp lành tính. Phương pháp này đạt hiệu quả giúp giảm kích thước nhân lành tính, an toàn, ít biến chứng, có thể bảo tồn chức năng giáp, người bệnh hồi phục nhanh.

Nên phòng ngừa bệnh tuyến giáp Tirads 4 thế nào?

Không thể phòng ngừa hoàn toàn nhân tuyến giáp Tirads 4, nhưng có thể giảm nguy cơ hình thành nhân giáp bất thường và phát hiện sớm để ngăn ngừa tiến triển thành ung thư bằng cách áp dụng các phương pháp sau:

• Có chế độ dinh dưỡng lành mạnh, ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất.
• Bổ sung đủ i-ốt trong khẩu phần dinh dưỡng, tránh ăn quá nhiều muối i-ốt hoặc thực phẩm giàu i-ốt (rong biển, tảo biển…), nhưng cũng không để thiếu i-ốt.
• Không hút thuốc lá.
• Hạn chế rượu, bia, thức uống có cồn.
• Có lối sống lành mạnh, hạn chế thức khuya.
• Hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại, chất phóng xạ…

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị bệnh tuyến giáp tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:

Trên đây là các thông tin tham khảo về nhân tuyến giáp Tirads 4 là gì, điều trị thế nào. Người có tiền sử gia đình bị ung thư tuyến giáp hoặc bệnh tuyến giáp mạn tính nên tái khám theo lịch hẹn với bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường để theo dõi chức năng tuyến giáp định kỳ.