Cách xử trí tăng đường huyết như thế nào?

Tăng đường huyết là tình trạng có thể gặp ở người bệnh đái tháo đường do nhiều nguyên nhân như: ăn uống không kiểm soát, không tuân thủ điều trị hoặc căng thẳng, nhiễm trùng… Nếu không được can thiệp kịp thời, có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm. Vậy khi đường huyết tăng, người bệnh có những cách xử trí tăng đường huyết nào để đảm an toàn và hiệu quả?

Khi nào gọi là tăng đường huyết ở người đái tháo đường?

Đường huyết tăng cao ở người đái tháo đường được xác định khi mức đường trong máu cao hơn mục tiêu kiểm soát thông thường. Trên lâm sàng, bệnh thường được xác định khi:

• Đường huyết lúc đói ≥ 126mg/dL (≥ 7,0mmol/L).
• Đường huyết sau ăn 2 giờ ≥ 180mg/dL (≥ 10,0mmol/L).
• Đường huyết ngẫu nhiên ≥ 200mg/dL kèm triệu chứng như khát nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi.

Cách xử trí tăng đường huyết ở người bệnh đái tháo đường tại nhà

Khi bị tăng nhẹ đến trung bình, người bệnh có thể áp dụng một số cách xử trí tăng đường huyết tại nhà như: (1)

• Uống nước lọc để đào thải bớt lượng glucose dư thừa.
• Hạn chế thực phẩm giàu carbohydrate. Chia nhỏ bữa ăn.
• Vận động nhẹ nhàng như đi bộ.

Sau 1 – 2 giờ từ khi thực hiện các cách xử trí tăng đường huyết ở trên, người bệnh nên đo đường huyết để theo dõi xu hướng thay đổi của đường huyết. Nếu xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, chóng mặt, mệt nhiều hoặc đường huyết không giảm, cần đưa người bệnh đến khám với bác sĩ.

Cách kiểm soát tăng glucose máu ở người bệnh đái tháo đường

Tùy mức độ tăng glucose máu, tình trạng sức khỏe, nguy cơ biến chứng của người bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị tăng đường huyết khác nhau, gồm:

• Sử dụng thuốc hạ đường huyết: Dùng cho các trường hợp tăng đường trong máu mức độ nhẹ đến trung bình. Bác sĩ có thể kê các thuốc giúp tăng tiết insulin, giảm kháng insulin hoặc giảm hấp thu glucose.
• Điều trị bằng insulin: Nếu đường huyết tăng nhiều, người bệnh kiểm soát kém hoặc có biến chứng, người bệnh cần dùng insulin để đưa đường huyết về mức an toàn.
• Điều trị nguyên nhân gây tăng đường máu: Bác sĩ sẽ tìm và xử lý các yếu tố làm tăng như nhiễm trùng, stress hoặc do thuốc đang sử dụng để kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.
• Điều trị cấp cứu (nếu cần): Người bệnh tăng glucose máu nặng, dẫn đến nhiễm toan ceton hoặc tăng áp lực thẩm thấu cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất để bác sĩ xử trí kịp thời.

Người bệnh cũng cần theo dõi đường huyết thường xuyên bằng máy đo đường huyết tại nhà hoặc thiết bị theo dõi liên tục (CGM) để điều chỉnh phác đồ điều trị kịp thời. Bên cạnh sử dụng thuốc, người bệnh cần kết hợp thay đổi lối sống, chế độ ăn uống hợp lý, tăng cường vận động và kiểm soát cân nặng để duy trì đường huyết ổn định lâu dài.

Phòng ngừa tăng đường huyết ở người bệnh đái tháo đường

Sau điều trị tăng đường huyết, thì phòng ngừa là bước quan trọng giúp duy trì sức khỏe và giảm nguy cơ mắc hoặc tiến triển của đái tháo đường, đặc biệt với người đã được chẩn đoán bệnh:

• Duy trì chế độ ăn uống hợp lý: Hạn chế thực phẩm nhiều đường và tinh bột tinh chế (nước ngọt, bánh ngọt, bánh mì trắng, ngũ cốc ăn liền…), ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt… để giúp kiểm soát tốc độ tăng sau ăn.
• Ăn uống đúng giờ và kiểm soát khẩu phần: Tránh ăn quá no hoặc bỏ bữa, nên chia nhỏ bữa ăn để giữ đường huyết ổn định trong ngày.
• Tăng cường vận động thể chất để cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn và tăng độ nhạy insulin, từ đó giảm nguy cơ tăng cao.
• Duy trì cân nặng hợp lý. Giảm cân nếu thừa cân hoặc béo phì để cải thiện chuyển hóa và hạn chế đề kháng insulin.
• Kiểm soát căng thẳng.
• Ngủ đủ giấc.
• Theo dõi đường huyết định kỳ.
• Tuân thủ điều trị nếu đã được chẩn đoán bệnh.

Khách hàng có nhu cầu được tư vấn về các cách xử trí tăng đường huyết hoặc tầm soát, điều trị biến chứng đái tháo đường có thể đến khám với các chuyên gia đầu ngành, bác sĩ giàu kinh nghiệm tại Khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Khoa được trang bị hệ thống máy móc hiện đại như máy đo áp lực bàn chân, máy hút dịch áp lực âm… đồng thời phối hợp chặt chẽ với nhiều chuyên khoa khác, nhằm chẩn đoán và xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả, an toàn và phù hợp cho từng trường hợp. Đặc biệt, Khoa có riêng Phòng khám Bàn chân đái tháo đường chuyên tầm soát, theo dõi, điều trị biến chứng bàn chân ở người bệnh đái tháo đường – một trong những biến chứng phức tạp và nguy hiểm, nhằm kiểm soát và phòng ngừa nguy cơ cắt cụt chi.

Cách xử trí tăng đường huyết nên được áp dụng đối với hầu hết các người bệnh đái tháo đường. Ngoài ra, người bệnh cần duy trì đường huyết mục tiêu và tuân thủ các chỉ định điều trị của bác sĩ để kiểm soát bệnh hiệu quả, phòng ngừa nguy cơ biến chứng.