Tiểu đường tuýp 2 thường tiến triển âm thầm và có liên quan đến nhiều yếu tố như thừa cân, ít vận động, chế độ ăn chưa hợp lý hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh. Vì vậy, chủ động thay đổi lối sống và kiểm soát các yếu tố nguy cơ có vai trò quan trọng trong việc giảm khả năng mắc bệnh. Vậy làm sao để phòng ngừa tiểu đường tuýp 2 hiệu quả? Bài viết dưới đây của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh sẽ gợi ý những biện pháp thiết thực giúp bảo vệ sức khỏe và giảm nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường.
Thay đổi lối sống tích cực có thể giúp phòng ngừa hoặc trì hoãn khởi phát bệnh tiểu đường tuýp 2. Điều này đặc biệt quan trọng với người có nguy cơ mắc bệnh cao do thừa cân, béo phì, cholesterol cao, có tiền sử gia đình mắc tiểu đường tuýp 2…
Thừa cân, béo phì là nguyên nhân phổ biến gây ra bệnh tiểu đường tuýp 2. Người thừa cân có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 7 lần so với người có cân nặng bình thường. Với người béo phì, tỉ lệ này tăng lên đến 20 – 40 lần. Chỉ cần giảm 7% – 10% cân nặng hiện tại, nhóm người này có thể giảm 50% nguy cơ mắc bệnh. (3)
Thường xuyên vận động thể lực không chỉ giúp giảm cân mà còn hỗ trợ giảm lượng đường trong máu và tăng mức độ nhạy cảm với insulin, nhờ đó duy trì đường huyết ở mức bình thường. Nên lựa chọn các môn thể thao như: đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe hoặc chạy bộ; thời gian tập luyện ít nhất 150 phút/tuần, chia đều các ngày trong tuần. Bên cạnh đó, những môn thể thao kháng lực, tăng sức mạnh, khả năng cân bằng và thư giãn cũng được khuyến khích để cải thiện cân nặng, như: cử tạ, yoga hoặc thể dục dụng cụ. (4)
Bổ sung nhiều trái cây và rau quả tươi vào chế độ dinh dưỡng có thể giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2. Một số loại rau quả có thể góp phần giảm nguy cơ tiểu đường gồm: táo, các loại quả mọng, rau lá xanh đậm (cải bó xôi, cải xoăn, cải xoong…). (5)
Nhiều người e ngại khi nhắc đến chất béo, nhưng bổ sung chất béo lành mạnh vào bữa ăn là điều rất cần thiết. Chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol trong máu, tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Chúng thường có mặt trong thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ, bơ/mỡ động vật, bánh ngọt, kẹo,… Do đó, hạn chế các thực phẩm này cũng là một trong những cách phòng tránh bệnh tiểu đường tuýp 2. Thay vào đó, nên ăn những thực phẩm chứa chất béo lành mạnh, như: hạt dinh dưỡng (không muối), trái bơ, dầu oliu, dầu hạt cải, các loại cá béo (cá hồi, cá thu, cá ngừ),…
Một số chế độ ăn kiêng có thể giúp giảm cân, tuy nhiên chưa có bằng chứng về lợi ích lâu dài của chúng. Do đó, nên có kế hoạch giảm cân bền vững và lành mạnh, kết hợp chế độ dinh dưỡng và vận động hợp lý, duy trì như một thói quen suốt đời.
Theo nghiên cứu về hút thuốc lá và nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 (2007) của nhóm tác giả Willi C, Bodenmann P, Ghali WA, Faris PD, Cornuz J, người hút thuốc lá có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn khoảng 50% so với người không hút thuốc. Những người nghiện thuốc có nguy cơ cao hơn nữa.
Rượu cũng chứa calo (7kcal/g), do đó uống nhiều rượu có thể gây tăng nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2. Rượu ảnh hưởng trực tiếp đến mức đường huyết, tùy thuộc vào thời điểm uống là lúc đang no hay đói. Người tiểu đường tuýp 2 uống rượu sau khi ăn có thể làm tăng đường huyết, còn uống rượu lúc đói có nguy cơ hạ đường huyết. (6)
Thường xuyên kiểm tra đường huyết tại nhà giúp bạn xác định lượng đường trong cơ thể đang ở mức cao hay thấp, từ đó duy trì hoặc thay đổi chế độ dinh dưỡng, thói quen sinh hoạt để cân bằng lại.
Dưới đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2:
Khoa Nội tiết – Đái tháo đường, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh quy tụ các chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm, chuyên khám, chẩn đoán, tư vấn và điều trị chuyên sâu các bệnh: đái tháo nhạt, bệnh tuyến yên, tuyến thượng thận, tuyến sinh dục, dậy thì sớm, chậm tăng trưởng chiều cao…; tiểu đường; béo phì… Đặc biệt, Khoa có riêng đơn vị Phòng khám Bàn chân đái tháo đường, chuyên tầm soát sớm và điều trị biến chứng ở bàn chân cho người bệnh tiểu đường.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là những cách phòng tránh bệnh tiểu đường tuýp 2 đơn giản, dễ thực hiện. Chỉ một vài thay đổi trong lối sống của bạn ngay hôm nay sẽ giúp duy trì sức khỏe, phòng ngừa không chỉ bệnh tiểu đường tuýp 2 mà còn nhiều bệnh khác. Người bệnh tiểu đường kiểm soát tốt đường huyết, có chế độ ăn uống, vận động hợp lý có thể phòng ngừa nguy cơ biến chứng của bệnh, như biến chứng tổn thương thần kinh, thận và tim.
