Viêm gan D: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và phòng ngừa

Viêm gan D (HDV) là một chủng viêm gan, xảy ra dưới dạng đồng nhiễm với viêm gan B (HBV). Là một trong những loại viêm gan tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm gây suy giảm chức năng gan nghiêm trọng và có thể tổn thương gan mạn tính, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không điều trị kịp thời. Hầu hết các trường hợp nhiễm bệnh đều được kiểm soát bằng cách sử dụng thuốc.

Viêm gan D là gì?

Viêm gan D là bệnh nhiễm trùng gan do virus HDV gây ra. Chủng virus chỉ có thể nhân lên và lây lan khi có sự hiện diện của virus viêm gan B (HBV). Nói cách khác, người bệnh chỉ nhiễm viêm gan D khi đồng thời đang mắc viêm gan B vì HDV cần virus viêm gan B để nhân lên trong cơ thể. Bệnh lý này có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng, dẫn đến tổn thương gan vĩnh viễn, thậm chí đe dọa đến tính mạng.

Phân loại viêm gan D

Bệnh viêm gan D được phân loại như sau:

1. Viêm gan D cấp

Viêm gan D cấp tính thường xuất hiện dưới dạng đồng nhiễm của viêm gan B. Là một dạng nhiễm trùng gan ngắn hạn, các triệu chứng không kéo dài hơn 6 tháng. Viêm gan D cấp tính có khả năng điều trị triệt căn cao, thậm chí một số người có thể tự khỏi mà không cần uống thuốc. Những triệu chứng của bệnh cũng chỉ ảnh hưởng tạm thời đến chức năng của gan, cũng như không gây tổn thương nghiêm trọng, vĩnh viễn. (1)

2. Viêm gan D mạn

Nếu nhiễm viêm gan D kéo dài hơn 6 tháng mà chưa được điều trị hoặc không tự khỏi, viêm gan D sẽ chuyển sang giai đoạn mạn tính. Viêm gan D mạn tính có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như xơ gan, ung thư gan.

Viện Nghiên cứu Tâm Anh (thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh) phối hợp với Viện Nghiên cứu Vi sinh và Chống dịch Stanford (Hoa Kỳ) triển khai nghiên cứu HEP-D, xét nghiệm tầm soát viêm gan D theo tiêu chuẩn quốc tế.

MIỄN PHÍ xét nghiệm viêm gan virus D cho gần 2.500 bệnh nhân viêm gan virus B tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

Quyền lợi tham gia:

• Người bệnh viêm gan virus B mạn tính từ 16 tuổi trở lên.
• Khám trực tiếp với các bác sĩ và chuyên gia giàu kinh nghiệm.
• Xét nghiệm máu phát hiện virus viêm gan D.
• Lấy mẫu chỉ một lần.
• Miễn phí toàn bộ chi phí xét nghiệm trong nghiên cứu.
• Hỗ trợ một phần chi phí đi lại.
• Tham gia hoàn toàn tự nguyện, có thể rút lui bất cứ lúc nào.

Thời gian thu tuyển:

• Tháng 11/2025 – 07/2026.

Nếu bạn hoặc người thân muốn tìm hiểu thêm và đăng ký tham gia, vui lòng điền thông tin tại đây hoặc liên hệ hotline: 0287 102 6789 (TP.HCM) và 0247 106 6858 (Hà Nội) hoặc qua email [email protected].

3. Theo kiểu nhiễm đồng thời (viêm gan B và D)

Viêm gan D chỉ xảy ra khi người bệnh đã bị nhiễm virus viêm gan B (HBV). Tùy vào cách thức nhiễm, viêm gan D có thể được chia thành hai loại:

• Nhiễm viêm gan D đồng thời với viêm gan B (superinfection): Đây là trường hợp người bệnh nhiễm cả virus viêm gan B và D cùng một lúc. Viêm gan D đồng thời thường dẫn đến một bệnh cảnh nghiêm trọng hơn so với viêm gan B đơn thuần, vì sự kết hợp của cả hai virus làm tăng nguy cơ tổn thương gan nhanh chóng.
• Nhiễm viêm gan D thứ phát trên nền viêm gan B mạn tính (coinfection): Đây là trường hợp người bệnh đã bị nhiễm viêm gan B mạn tính trước và sau đó nhiễm thêm virus HDV. Người bệnh có thể mắc viêm gan B mạn tính trong nhiều năm trước khi viêm gan D gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Viêm gan D có thể làm tăng nguy cơ tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan.

Triệu chứng viêm gan D

Các triệu chứng của bệnh viêm gan D cũng tương tự như các loại viêm gan khác, bao gồm:

• Sốt
• Đau bụng
• Buồn nôn và nôn mửa
• Mất cảm giác thèm ăn
• Nước tiểu sẫm màu
• Phân có màu nhạt hoặc xám
• Vàng da hoặc vàng mắt

Người bệnh sẽ gặp những triệu chứng này trong vòng 3 – 7 tuần sau lần bị nhiễm trùng gan đầu tiên. Triệu chứng sẽ tăng dần tùy mức độ nghiêm trọng của bệnh. Nhưng hầu hết các trường hợp viêm gan D do bội nhiễm từ viêm gan B mạn tính đều gặp những triệu chứng nặng nề, gây ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe người bệnh.

Nguy hiểm hơn, triệu chứng của viêm gan D cấp tính rất giống với triệu chứng của những loại viêm gan khác. Vì vậy, người bệnh cần nhanh chóng đi khám với bác sĩ chuyên khoa ngay khi xuất hiện một trong những triệu chứng nghi ngờ để được chẩn đoán chính xác và điều trị bệnh sớm.

Nguyên nhân viêm gan D

Viêm gan D do virus viêm gan loại D, còn gọi là viêm gan delta hoặc HDV gây ra. Chủng virus này cần có virus viêm gan B (HBV) để tồn tại và nhân lên. Do đó, người bệnh chỉ có thể bị nhiễm viêm gan D khi đã/đang bị nhiễm viêm gan B.

Virus viêm gan D lây lan qua quá trình tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể mang mầm bệnh. Một số con đường lây truyền chủ yếu gồm:

• Quan hệ tình dục không an toàn
• Dùng chung kim tiêm
• Phơi nhiễm qua các vết thương hở ngoài da
• Truyền từ người mẹ nhiễm bệnh sang con (hiếm gặp)

Các yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm viêm gan D gồm:

• Tiêm truyền thuốc không đảm bảo an toàn
• Đối tác tình dục mắc viêm gan B, viêm gan D
• Người bị nhiễm HIV
• Quan hệ tình dục đồng giới nam
• Thường xuyên phải tiếp xúc với dịch cơ thể do tính chất công việc
• Người đang lọc máu, chạy thận định kì

Chẩn đoán viêm gan D

Để chẩn đoán viêm gan D, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các phương pháp xét nghiệm sau đây:

1. Xét nghiệm máu

Xét nghiệm máu chẩn đoán viêm gan D thông qua việc xác định sự hiện diện của kháng nguyên, kháng thể hoặc RNA HDV trong máu: (2)

• Anti-HDV (Anti-Hepatitis D virus antibody): Đây là xét nghiệm kháng thể trong máu giúp xác định xem cơ thể đã từng tiếp xúc với virus viêm gan D hay chưa. Nếu xét nghiệm này dương tính có nghĩa từng tiếp xúc bệnh viêm gan D. Sau đó cần xét nghiệm đo tải lượng HDV – RNA , nếu xét nghiệm tìm thấy được số lượng HDV – RNA thì chứng tỏ người bệnh đang mang virus D cần điều trị.
• HDV – RNA (Hepatitis D virus RNA): Đây là xét nghiệm máu để phát hiện vật liệu di truyền (RNA) của virus viêm gan D. Xét nghiệm này giúp xác định sự hiện diện của virus viêm gan D trong cơ thể và đánh giá mức độ hoạt động của nó.
• HBsAg và HBctotal (Hepatitis B core total antibody và Hepatitis B surface antigen): Xét nghiệm HBc total và HBsAg thường được sử dụng để kiểm tra tình trạng nhiễm virus viêm gan B, vì virus viêm gan D chỉ có thể phát triển khi bạn đã bị nhiễm HBV. Nếu bạn có HBsAg dương tính (chứng tỏ bạn bị nhiễm viêm gan B), bác sĩ sẽ thực hiện thêm các xét nghiệm để xác định xem bạn có nhiễm viêm gan D hay không.

2. Xét nghiệm gan

Xét nghiệm chức năng gan được chỉ định thực hiện để kiểm tra các tổn thương gan đang gặp phải. Xét nghiệm AST, ALT và ALP đánh giá tình trạng tổn thương tế bào gan, tắc mật. Ngoài ra, những xét nghiệm đánh giá nồng độ protein, albumin, đông máu và bilirubin sẽ được khảo sát khi có tình trạng viêm gan cấp. Những xét nghiệm viêm gan virus khác như viêm gan siêu vi C, A, E nên được khảo sát khi có tình trạng viêm gan cấp.

3. Siêu âm đàn hồi gan

Siêu âm đàn hồi gan là một công cụ hữu ích để đánh giá tình trạng gan mà không cần xâm lấn. Nó đặc biệt có giá trị trong việc theo dõi và chẩn đoán các bệnh lý gan mãn tính, giúp phát hiện và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm như xơ gan.

Biến chứng bệnh viêm gan D

Viêm gan D là bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng, nếu không can thiệp điều trị kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như sau:

• Xơ gan
• Suy gan
• Ung thư biểu mô tế bào gan
• Viêm gan tối cấp, cấp và mạn

Điều trị viêm gan D

Một số trường hợp nhiễm trùng viêm gan D cấp tính có thể tự khỏi mà không cần điều trị y tế. Đối với bệnh viêm gan D mạn tính, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp sau:

• Tiêm Pegylat interferon alpha: Loại thuốc giúp hệ thống miễn dịch chống lại nhiễm trùng sử dụng trong vòng 48 tuần để làm giảm tốc độ tiến triển bệnh nhưng hiệu quả mang lại chưa cao và còn đang nghiên cứu
• Bulevirtide: Thuốc kháng virus được chấp thuận trong điều trị viêm gan D ở một số quốc gia owr châu Âu và đã tiến hành một số nghiên cứu pha 3.
• Ghép gan: Nếu gan bị tổn thương nghiêm trọng và theo chỉ định của bác sĩ

Điều trị viêm gan D được áp dụng chủ yếu cho những trường hợp bị viêm gan D mạn tính, triệu chứng xảy ra lâu hơn 6 tháng. Các trường hợp cấp tính có thể tự khỏi mà không cần uống thuốc điều trị. Người bệnh chỉ cần bảo vệ sức khỏe gan và sức khỏe tổng thể để phục hồi và cải thiện chức năng gan sau đó.

Ngoài ra: Tenofovir và Entecavir: Đây là các thuốc kháng virus đường uống, được sử dụng để điều trị viêm gan B mạn tính. Những thuốc này cũng giúp giảm sự sao chép của virus B và có thể giúp làm giảm mức độ nghiêm trọng của viêm gan D.

Phòng ngừa bệnh viêm gan D

Hiện nay không có vắc-xin đặc hiệu cho viêm gan D. Nguy cơ đồng nhiễm viêm gan D và viêm gan B có thể được kiểm soát bằng cách tiêm vắc-xin phòng viêm gan B. Tất cả các bệnh nhân đều được khuyến cáo tiêm ngừa viêm gan siêu vi B để tạo kháng thể phòng tránh viêm gan B cũng là biện pháp để ngăn chặn viêm gan siêu vi C. viêm gan D có thể phòng ngừa bằng cách tăng cường sức khỏe gan thông qua lối sống lành mạnh, như:

• Hạn chế tối đa uống rượu bia
• Không ăn nhiều các thực phẩm chế biến bên ngoài, thức ăn nhanh vì chứa nhiều chất béo xấu gây hại cho gan, và không thể đo lường dưỡng chất trong thực phẩm
• Không sử dụng chung các vật dụng cá nhân với người khác, đặc biệt các dụng cụ dễ dính máu như dao cạo, bàn chải đánh răng, lược,…
• Không tái sử dụng kim tiêm đã dùng
• Sử dụng găng tay y tế khi chạm vào vết thương của người khác
• Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục
• Thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ 2 lần/năm

Các thắc mắc về viêm gan D

Dưới đây là phần giải đáp một số thắc mắc thường gặp về bệnh viêm gan D:

1. Virus viêm gan D lây qua đường nào?

Virus viêm gan D lây lan qua quá trình tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể mang mầm bệnh. Một số con đường lây truyền chủ yếu gồm: quan hệ tình dục không an toàn, dùng chung kim tiêm, tiếp xúc vết thương hở của người bệnh, truyền từ người mẹ nhiễm bệnh sang con…

2. Viêm gan D có lây qua tiếp xúc hàng ngày không?

Viêm gan D không lây qua tiếp xúc hàng ngày, chỉ lây truyền thông qua quá trình tiếp xúc với máu, dịch cơ thể mang mầm bệnh.

3. Bệnh viêm gan D có nguy hiểm không?

Viêm gan D là bệnh nguy hiểm, có thể diễn tiến thành nhiều biến chứng nghiêm trọng, gây tổn thương gan vĩnh viễn, thậm chí đe dọa đến tính mạng.

4. Thời gian ủ bệnh viêm gan D là bao lâu?

Thời gian ủ bệnh viêm gan D thường dao động từ khoảng 2 – 8 tuần, một số trường hợp có thể lên đến 2 tháng.

5. Mối liên quan của viêm gan D và viêm gan B?

Virus viêm gan D (HDV) cần có sự hiện diện của virus viêm gan B (HBV) để nhân lên và lây lan. HDV sử dụng kháng nguyên bề mặt HBV làm protein vỏ, do đó, quá trình gây bệnh phụ thuộc vào tình trạng đồng nhiễm hoặc bội nhiễm với HBV.

6. Viêm gan D có điều trị dứt điểm được không?

Hiện nay, không có phương pháp điều trị dứt điểm viêm gan D cấp tính và mạn tính. Không giống như các dạng viêm gan khác, các loại thuốc kháng virus được sử dụng phổ biến gần như không thể ức chế hoàn toàn hoạt động của HDV. Các phương pháp điều trị y tế chỉ nhằm mục đích kiểm soát, tránh bệnh diễn tiến nặng và gây ra biến chứng nguy hiểm hơn.

7. Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh nên đi khám bác sĩ có triệu chứng nghi ngờ mắc viêm gan D, hoặc đang bị viêm gan B và triệu chứng diễn tiến nặng hơn, đặc biệt là đau bụng dữ dội, nôn ra máu, bụng to nhiều hoặc vàng da…

Hiện nay, Trung tâm Viêm gan & Gan nhiễm mỡ thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là đơn vị uy tín cung cấp dịch vụ khám và điều trị các bệnh về gan như viêm gan siêu vi (bao gồm viêm gan D), xơ gan, suy gan, ung thư gan… Trung tâm ứng dụng các thiết bị hiện đại trong chẩn đoán, xét nghiệm bệnh và phác đồ điều trị chuyên sâu dựa trên quy chuẩn của Bộ Y tế và WHO.

Để đặt lịch thăm khám và điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa với các chuyên gia bác sĩ về Tiêu hóa của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, xin vui lòng liên hệ:

Trên đây là bài viết tổng hợp thông tin về viêm gan D bao gồm nguyên nhân, dấu hiệu viêm gan D, phương pháp chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh viêm gan D hiệu quả. Trong tất cả các trường hợp, việc chủ động phòng ngừa ngay từ ban đầu đều đóng vai trò vô cùng quan trọng.