Viêm đại tràng xung huyết xảy ra khi nào?

Viêm đại tràng xung huyết có thể xảy ra ở người bị viêm đại tràng mạn tính. Vậy, viêm xung huyết đại tràng có nguy hiểm không? Can thiệp như thế nào?

Viêm đại tràng xung huyết là gì?

Viêm đại tràng xung huyết là tình trạng niêm mạc đại tràng bị viêm, kèm theo xung huyết: các mạch máu dưới niêm mạc giãn và ứ máu. Khi nội soi, bác sĩ thấy niêm mạc đỏ, phù nề, mất vân mạch bình thường, có thể có chấm xuất huyết. Niêm mạc chưa bị loét sâu.

Nguyên nhân phổ biến gây viêm đại tràng xung huyết

Viêm đại tràng xung huyết xảy ra khi các mạch máu ở niêm mạc đại tràng giãn nở quá mức. Từ đó hình thành những nốt hồng ban đỏ nhưng chưa gây chảy máu hoặc loét. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này có thể do: (1)

• Nhiễm trùng Clostridium difficile, Shigella, Salmonella, E. coli,…
• Nhiễm độc tố và hóa chất trong thức ăn hoặc nước uống
• Lạm dụng thuốc kháng sinh để điều trị bệnh
• Tiêu thụ các loại thức ăn cay nóng và nhiều dầu mỡ quá mức
• Rối loạn hệ vi sinh đường ruột
• Thói quen ăn uống không đảm bảo vệ sinh, sử dụng các loại thực phẩm tái sống, uống nước chưa đun sôi
• Mắc các bệnh lý như viêm đại tràng thiếu máu cục bộ, viêm loét đại tràng, bệnh Crohn…
• Hệ miễn dịch suy giảm
• Tuổi tác cao
• Thường xuyên uống rượu bia và hút thuốc

Triệu chứng đặc trưng của bệnh

Người mắc viêm đại tràng xung huyết có thể xuất hiện những triệu chứng như:

• Đau bụng âm ỉ hoặc đau quặn từng cơn, cơn đau có thể lan dọc theo khung đại tràng
• Buồn nôn, nôn mửa
• Mót rặn, tần suất đi ngoài nhiều nhưng không thể hoặc không đi hết phân
• Phân rắn nát thất thường, có lẫn máu hoặc chất nhầy
• Chướng bụng, đầy hơi
• Cơ thể mệt mỏi, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân

Chẩn đoán viêm xung huyết đại tràng

Viêm xung huyết đại tràng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy, bên cạnh khai thác triệu chứng và khám lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp cận lâm sàng để tìm hiểu yếu tố chính xác dẫn đến tình trạng này. Những phương pháp chẩn đoán có thể gồm: (1)

• Nội soi đại tràng: Đây là phương pháp cho hiệu quả tối ưu, phát hiện dễ dàng các tổn thương trong niêm mạc đại tràng. Bác sĩ sẽ đưa một ống soi nhỏ từ hậu môn đến trực tràng và đại tràng. Camera gắn ở đầu ống sẽ thu hình ảnh bên trong đại tràng và truyền lên màn hình có độ phân giải cao, giúp bác sĩ quan sát rõ ràng, tránh bỏ qua những tổn thương dù rất nhỏ.
• Sinh thiết: Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể lấy mẫu mô từ đại tràng và đưa đến phòng xét nghiệm để đánh giá và tìm kiếm những dấu hiệu bất thường.
• Chụp CT vùng bụng: Phương pháp có thể được chỉ định nếu nghi ngờ tổn thương gây biến chứng, đồng thời phân biệt với những bệnh lý có biểu hiện tương tự.
• Xét nghiệm phân: Hỗ trợ tìm kiếm sự hiện diện của vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc máu ẩn trong phân.
• Xét nghiệm máu: Hỗ trợ đánh giá mức độ viêm, gợi ý nguyên nhân và biến chứng.

Viêm đại tràng xung huyết có nguy hiểm không?

Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, tình trạng xung huyết đại tràng có thể tiến triển nặng và gây ra những biến chứng như:

• Viêm loét đại tràng
• Suy nhược cơ thể
• Phình giãn đại tràng nhiễm độc, cần cấp cứu khẩn cấp
• Xuất huyết ồ ạt, gây thiếu máu

Điều trị viêm đại tràng xung huyết

Những phương pháp điều trị viêm đại tràng xung huyết phổ biến gồm:

1. Điều trị nguyên nhân

Viêm xung huyết đại tràng xảy ra do nhiều nguyên nhân. Dựa trên kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp can thiệp tối ưu, giúp người bệnh cải thiện và hồi phục tốt nhất. Tùy theo triệu chứng cụ thể và mức độ nghiêm trọng, những phương pháp điều trị có thể gồm:

• Sử dụng kháng sinh phòng tránh nhiễm trùng
• Bù dịch và điện giải đối với trường hợp bị mất nước
• Giảm liều lượng hoặc tạm ngưng dùng loại thuốc gây tổn thương đại tràng
• Nghỉ ngơi đường ruột, tạm thời ăn qua ống thông dạ dày
• Điều trị bệnh lý tiềm ẩn theo phác đồ phù hợp

2. Dùng thuốc điều trị

Hiện chưa có thuốc điều trị viêm đại tràng xung huyết triệt để. Tuy nhiên, một số loại thuốc có thể góp phần kiểm soát và cải thiện triệu chứng, phòng tránh bệnh tiến triển trầm trọng hơn. Tùy vào nguyên nhân và biểu hiện lâm sàng, bác sĩ sẽ kê đơn loại thuốc phù hợp như thuốc kháng sinh đường ruột, thuốc điều hòa nhu động ruột như… Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc hoặc điều chỉnh liều lượng khi chưa tham khảo ý kiến của bác sĩ để hạn chế tác dụng ngoài ý muốn.

3. Thay đổi chế độ ăn uống và sinh hoạt

• Điều chỉnh chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu và ít chất xơ như cơm, cháo, thịt nạc, cá…
• Ăn chậm nhai kỹ, chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ để dễ tiêu hóa
• Ăn đúng giờ, tránh bỏ bữa và ăn quá no
• Hạn chế thực phẩm giàu chất xơ và chất béo, đồ ăn cay nóng, chứa nhiều chất tạo ngọt nhân tạo, nước có gas, cà phê và rượu bia
• Không sử dụng thức ăn ôi thiu, hết hạn và không rõ nguồn gốc
• Uống đủ 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày
• Vận động nhẹ nhàng với những môn thể thao như đi bộ, đạp xe, yoga…
• Kiểm soát cân nặng hợp lý, tránh thức khuya và làm việc quá sức

Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, vui lòng liên hệ:

Viêm đại tràng xung huyết có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vì vậy, người bệnh, đặc biệt là trường hợp mắc viêm đại tràng mạn tính, cần thăm khám càng sớm càng tốt khi nhận thấy những triệu chứng như đi ngoài phân nhầy hoặc lẫn máu kéo dài, đau bụng, chán ăn, mệt mỏi, sốt…