Nhiều người thắc mắc ghẻ xốn là bệnh gì? Đây là bệnh da liễu thường gặp do ký sinh trùng nhỏ gây ngứa ngáy và khó chịu trên da. Trong bài viết này, bác sĩ chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh sẽ giải đáp chi tiết về hình ảnh, nguyên nhân, dấu hiệu, cách phòng ngừa ghẻ xốn hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cho bạn và gia đình.
Ghẻ xốn là bệnh ngoài da do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei var hominis gây ra. Khác với các loại ghẻ thông thường, loại ký sinh trùng này không tạo ra các đường rãnh trên bề mặt da. Thay vào đó, chúng trực tiếp xâm nhập sâu vào lớp sừng của da, đẻ trứng và nhân lên với tốc độ nhanh.
Một số nguyên nhân nổi ghẻ xốn như: (1) (2)
Cái ghẻ là tác nhân chính gây ra ghẻ xốn. Loài ký sinh trùng này sống ký sinh bằng cách đào hang dưới lớp da, gây ngứa ngáy. Bệnh lây lan qua hai con đường chính: tiếp xúc trực tiếp giữa người với người hoặc gián tiếp qua các vật dụng và môi trường bị nhiễm ký sinh trùng.
Môi trường sống chật chội, kém vệ sinh, ẩm thấp là điều kiện lý tưởng cho ký sinh trùng phát triển gây bệnh ghẻ xốn.
Vệ sinh cá nhân kém sẽ khiến ghẻ xốn lây lan nhanh hơn, do mồ hôi, bụi bẩn và dầu thừa trên da là điều kiện thuận lợi cho ký sinh trùng phát triển.
Ghẻ xốn chủ yếu lây qua tiếp xúc da kề da trực tiếp với người nhiễm bệnh. Ký sinh trùng dễ dàng truyền sang người khác khi có tiếp xúc gần, đặc biệt trong gia đình đông người, ký túc xá hoặc môi trường tập thể.
Ghẻ xốn lây khi dùng chung khăn, quần áo, ga giường với người bệnh, do ký sinh trùng có thể tồn tại trên các bề mặt này trong thời gian ngắn.
Dấu hiệu bị ghẻ xốn xuất hiện sau vài ngày hoặc vài tuần nhiễm bệnh. Các dấu hiệu đặc trưng như:
Thời gian ủ bệnh kéo dài từ vài ngày đến vài tuần, tùy vào độ nhạy cảm của từng người. Giai đoạn này chưa có triệu chứng rõ ràng, nhưng ở những người có làn da nhạy cảm, có thể xuất hiện ngứa nhẹ hoặc kích ứng.
Trong giai đoạn này, người bệnh cảm thấy ngứa nhiều, đặc biệt vào ban đêm là bởi vì:
Ở giai đoạn này, cảm giác ngứa ngày càng tăng khiến người bệnh cào xước quá nhiều, làm tổn thương da, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập dẫn đến nhiễm trùng thứ phát.
Tìm hiểu thêm: Ghẻ ruồi là bệnh gì?
Chẩn đoán bệnh ghẻ có thể được chia thành hai loại chính:
Trước khi bắt đầu điều trị, người bệnh nên vệ sinh sạch sẽ nơi ở, phòng ngủ, quần áo, đồ dùng cá nhân và các vật dụng thường dùng trong khoảng 3-4 ngày. Thuốc điều trị được bác sĩ kê bao gồm permethrin bôi ngoài da hoặc ivermectin đường uống trong vòng 7-14 ngày để tiêu diệt ký sinh trùng, kể cả ấu trùng và trứng.
Ngoài thuốc diệt ký sinh trùng, bác sĩ có thể kê thêm thuốc kháng sinh hoặc kháng nấm đường uống, tùy từng tình trạng da để hỗ trợ điều trị toàn diện, hạn chế sự lây lan của ký sinh trùng sang các vùng da khác, tăng hiệu quả điều trị.
Biện pháp phòng ngừa ghẻ xốn tái nhiễm tốt nhất là tất cả thành viên trong gia đình hoặc những người bạn tiếp xúc trực tiếp (qua da, dùng chung giường, khăn tắm, quần áo) nên được điều trị cùng lúc để ngăn ngừa tái nhiễm.
Nên giặt chăn, ga, quần áo, khăn tắm bằng nước nóng và sấy khô ở nhiệt độ trên 50°C trong ít nhất 10 phút để tiêu diệt cái ghẻ và trứng. Đối với đồ vật không giặt được, bạn có thể giặt khô hoặc bảo quản kín trong túi nilon từ 72 giờ đến 1 tuần.
Bệnh ghẻ xốn có thể lây truyền qua tiếp xúc gần gũi giữa da kề da hoặc qua sử dụng chung các vật dụng cá nhân như chăn, gối, khăn tắm,… với người bị nhiễm.
Ghẻ xốn không thể tự hết nếu không được điều trị. Tuy điều trị không khó nhưng cần quá trình dài và dễ tái nhiễm sau điều trị nếu vẫn tiếp tục tiếp xúc với nguồn bệnh, không thay đổi lối sống, vệ sinh đồ dùng và nhà cửa tiêu diệt ghẻ.
Thời gian điều trị ghẻ xốn phụ thuộc vào mức độ của bệnh và phương pháp điều trị. Nếu điều trị đúng cách bệnh được kiểm soát hoàn toàn trong vòng 1-2 tuần.
Nếu tình trạng ghẻ xốn không thuyên giảm, bạn nên đến Chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Da liễu – Thẩm mỹ Da, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7. Với hệ thống máy móc chuẩn quốc tế cùng quy trình thăm khám khoa học, áp dụng phác đồ điều trị tiên tiến, kết hợp công nghệ hiện đại và đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm, chuyên khoa mang đến giải pháp điều trị ghẻ, viêm da, dị ứng triệt để, an toàn và hiệu quả.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Ghẻ xốn gây ngứa ngáy, khó chịu, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống. Nhận biết sớm các dấu hiệu đặc trưng, nguyên nhân gây bệnh, áp dụng các biện pháp phòng ngừa đúng cách sẽ hạn chế nguy cơ lây nhiễm và tái phát. Hãy luôn giữ gìn vệ sinh cá nhân, tránh tiếp xúc với nguồn lây và chủ động thăm khám khi có dấu hiệu nghi ngờ để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.
