Dính thắng môi trên nếu không được can thiệp đúng cách, có thể khiến trẻ nói ngọng, khó khăn trong việc ăn uống, bú sữa và tăng nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan thẩm mỹ răng miệng. Vậy dính phanh môi trên ở trẻ em là gì? Nhận biết và điều trị thế nào? Chi tiết hãy xem qua bài viết sau đây!
Thắng môi (còn gọi là phanh môi) là một nếp gấp niêm mạc hình tam giác xuất phát từ phía trong của môi bám vào ranh giới niêm mạc miệng – lợi nối phần phía trong của môi trên tương đương với nhân trung ở phía ngoài với phần lợi ở giữa chân răng của hai răng cửa hàm trên. Thắng môi trên có vai trò giữ môi trên ôm khít bờ miệng, đảm bảo sự hài hòa với các xương đang phát triển của xương hàm trên, góp phần quan trọng trong việc điều chỉnh, phát triển của khuôn mặt.
Dính thắng môi trên (còn gọi là dính phanh môi hoặc phanh môi bám thấp) là tình trạng điểm bám phanh môi nằm ở dưới, thấp hơn bình thường, có thể gần sát với hai răng cửa, phanh môi dày và ngắn. Nếu không được can thiệp kịp thời, phanh môi bám thấp có thể gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, thẩm mỹ cũng như sự phát triển của răng.
Theo Mirko Placke và cộng sự (1974), dính phanh môi ở trẻ được chia thành 4 cấp độ: (1)
Trong đó, dính phanh môi độ 3 và 4 là hai mức độ nặng, gây ảnh hưởng đến môi và sự phát triển của xương hàm, mô nha chu vùng răng cửa trên, co kéo lợi.
Dính thắng môi trên có thể xảy ra ở bất kỳ trẻ nào. Nguyên nhân gây dính phanh môi ở trẻ hiện vẫn chưa được xác định cụ thể. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng nguy cơ phanh môi bám thấp ở trẻ sẽ cao hơn nếu sinh ra trong gia đình có tiền sử mắc bệnh này.
Bố mẹ có thể tự nhận biết trẻ có dính phanh môi hay không cũng như mức độ nặng của tình trạng này bằng cách quan sát môi, lưỡi khi trẻ há miệng: thắng môi to, dày, ngắn và bám thấp dưới lợi hơn bình thường.
Bên cạnh đó, trẻ bị dính thắng môi có thể có các biểu hiện dưới đây:
Một số hình ảnh về thắng môi trên và dính phanh môi giúp bố mẹ dễ hình dung hơn về dị tật bẩm sinh này:
Dính phanh môi trên thường được phát hiện qua thăm khám lâm sàng. Bác sĩ sẽ thực hiện một bài kiểm tra kéo căng phanh môi (tension test hay blanching test) để kiểm tra sự di động của đỉnh nhú lợi.
Ngoài ra, phanh môi bám thấp còn có một số đặc điểm lâm sàng như:
Tùy thuộc vào mức độ dính thắng môi trên, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị phù hợp. Phanh môi bám thấp mức độ nhẹ, không gây đau đớn, khó chịu hay ảnh hưởng đến sinh hoạt, thẩm mỹ thường không cần can thiệp. Bác sĩ sẽ hướng dẫn bố mẹ tập cho trẻ một số bài tập để tăng sự linh hoạt của môi trên. Khi trẻ mọc đủ răng vĩnh viễn, tình trạng răng thưa có thể sẽ tự đóng khít lại.
Đối với những trường hợp cần can thiệp, bác sĩ có thể cắt thắng môi cho trẻ bằng dao điện. Quá trình thực hiện thường không quá phức tạp, dễ thực hiện, diễn ra nhanh chóng và không gây đau cho trẻ. Tuy nhiên, bố mẹ cần lựa chọn cơ sở y tế uy tín thực hiện cắt thắng lưỡi cho trẻ nhằm đảm bảo an toàn, hiệu quả.
Dính thắng môi trên không phải là bệnh lý nguy hiểm, tuy nhiên tình trạng này có thể gây nhiều ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, sự phát triển và thẩm mỹ:
Không có biện pháp phòng ngừa dính thắng môi. Tuy nhiên, việc thường xuyên quan sát các biểu hiện của trẻ, chăm sóc răng miệng cho trẻ đúng cách và khám sức khỏe định kỳ có thể giúp phát hiện sớm tình trạng này.
Trẻ sau cắt thắng môi có thể được xuất viện và ăn uống ngay. Tuy nhiên, thời gian đầu bố mẹ nên tránh cho trẻ ăn thực phẩm cay nóng, ngậm hoặc cắn vật cứng nhằm hạn chế nguy cơ tổn thương, chảy máu tại vùng cắt.
Bố mẹ nên thường xuyên tập cho trẻ vận động môi theo hướng dẫn của bác sĩ. Trẻ cần được tái khám định kỳ hoặc khi có dấu hiệu bất thường (chảy máu, viêm, sưng, đau tại vị trí cắt thắng môi…) để bác sĩ kiểm tra, đánh giá quá trình hồi phục cũng như có hỗ trợ phù hợp.
Phanh môi bám thấp không tự khỏi. Tuy nhiên, nếu trẻ dính phanh môi nhẹ và không có bất kỳ khó khăn nào trong việc ăn uống, nói chuyện và phát triển răng bình thường thì tình trạng này có thể không cần can thiệp. Cơ thể sẽ dần thích nghi và không gây bất kỳ bất thường nào.
Nếu phanh môi gây ảnh hưởng đến việc bú mẹ, phát âm, hoặc khiến trẻ cảm thấy khó chịu khi cử động môi trên, trẻ cần được bác sĩ thăm khám và điều trị phù hợp. Việc can thiệp sớm sẽ giúp ngăn ngừa các vấn đề lâu dài liên quan đến giọng nói, chức năng miệng và sức khỏe răng miệng của trẻ.
>>>Chi tiết vấn đề xem tại đây: Dính thắng môi trên nên cắt khi nào? Có ảnh hưởng gì không?
Khoa Ngoại Nhi – Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là một trong những địa chỉ uy tín, thăm khám và điều trị chuyên sâu các bệnh lý Ngoại nhi ở trẻ, trong đó có phanh môi bám thấp. Quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giỏi; hệ thống máy móc, thiết bị hiện đại, phòng mổ đạt chuẩn quốc tế; nhân viên y tế nhiệt tình, tận tâm, bệnh nhi được thăm khám kỹ lưỡng, điều trị theo phác đồ “cá thể hóa” mang đến hiệu quả tối ưu, xâm lấn tối thiểu, hồi phục nhanh và thẩm mỹ cao.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những thông tin trên, quý phụ huynh đã hiểu rõ hơn về dính thắng môi trên ở trẻ em. Trẻ có dấu hiệu phanh môi bám thấp nên được bác sĩ kiểm tra sớm để được tư vấn cách chăm sóc và điều trị phù hợp.
