Làn da khô ráp, bong tróc không chỉ mang lại cảm giác khó chịu dai dẳng mà còn khiến gương mặt bạn trông thiếu sức sống, kém rạng rỡ và dễ xuất hiện dấu hiệu lão hóa sớm. ThS.BS Huỳnh Công Trí, Chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Da liễu – Thẩm mỹ Da, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 sẽ chia sẻ một số đặc điểm nhận biết, nguyên nhân và giải pháp khắc phục hiệu quả, giúp bạn nhanh chóng lấy lại làn da mềm mại, mịn màng và rạng rỡ.
Da khô là tình trạng da mất đi độ ẩm bình thường do suy giảm chức năng của hàng rào bảo vệ da, do sự thiếu hụt lipid (chất béo tự nhiên) ở lớp sừng. Hậu quả là tăng mất nước qua thượng bì, làm cho bề mặt da thô ráp, tróc vảy, sần sùi, đôi khi kèm cảm giác ngứa, căng rát hoặc nứt nẻ. (1)
Tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ vùng da nào trên cơ thể, nhưng dễ thấy nhất là ở mặt, tay, chân và vùng bụng. Đây là một vấn đề da liễu thường gặp ở mọi độ tuổi, đặc biệt có xu hướng gia tăng vào mùa lạnh, khi thời tiết hanh khô hoặc ở những người có hàng rào bảo vệ da bị suy yếu.
Một số dấu hiệu nhận biết làn da bị khô cho thấy bạn cần chăm sóc da kỹ hơn hoặc điều chỉnh thói quen sinh hoạt, gồm:
Khô da chia thành 2 mức độ:
Da có biểu hiện bong vảy mịn, tương tự lớp bụi phấn trên bề mặt. Dấu hiệu phổ biến là sần nhẹ, thiếu mịn màng nhưng không có nứt hoặc viêm. Tình trạng này thường gặp ở người lớn tuổi, vào mùa đông hoặc sau khi tiếp xúc nhiều với xà phòng.
Làn da trở nên thô ráp rõ rệt, xuất hiện các mảng bong vảy lớn, nứt nẻ, có thể chảy máu, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm hoặc bội nhiễm. Ở mức độ này, người bệnh sẽ cảm thấy đau, ngứa rát, khó chịu, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hàng ngày.
Da khô có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, được chia thành 2 nhóm chính: (2)
Là các yếu tố bên trong cơ thể hoặc cơ địa mỗi người, ảnh hưởng đến khả năng giữ ẩm tự nhiên và chức năng hàng rào biểu bì.
Một số người có làn da bẩm sinh khô do giảm hoạt động tuyến bã hoặc bất thường trong tổng hợp lipid biểu bì. Da những người này dễ mất nước và thường cần dưỡng ẩm chuyên sâu, lâu dài.
Các bệnh như viêm da cơ địa, vảy nến, da vảy cá hoặc suy giáp đều có liên quan đến suy giảm hàng rào biểu bì, làm da dễ khô, bong vảy và ngứa mạn tính.
Ở người lớn tuổi, khi quá trình lão hóa diễn ra, làn da dần suy giảm khả năng sản xuất bã nhờn và lipid biểu bì. Đồng thời, cấu trúc da trở nên mỏng hơn, hàng rào bảo vệ yếu đi, khiến da dễ mất nước và trở nên khô ráp.
Đây là các yếu tố bên ngoài tác động lên da, làm tổn hại hàng rào bảo vệ và gia tăng mất nước qua biểu bì:
Không khí lạnh, hanh khô, độ ẩm thấp là nguyên nhân chính gây mất nước ở da. Tiếp xúc kéo dài với gió mạnh, ánh nắng trực tiếp, ô nhiễm không khí (bụi mịn, hóa chất) làm tổn thương lớp lipid bảo vệ và gây viêm, dẫn đến khô da mạn tính.
Tình trạng này có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng nào trên cơ thể, tuy nhiên một số khu vực thường bị ảnh hưởng nhiều như:
Để khắc phục tình trạng khô ráp, bạn nên kết hợp chăm sóc từ bên ngoài lẫn bên trong: (3)
Dưới đây là các bước đơn giản giúp nuôi dưỡng và bảo vệ làn da hiệu quả từ bên ngoài.
Sử dụng sữa rửa mặt, sữa tắm dịu nhẹ, không chứa xà phòng hoặc cồn, giúp loại bỏ bụi bẩn mà không làm mất lớp dầu tự nhiên trên da. Nên tắm và rửa mặt bằng nước ấm (không quá nóng) và giới hạn thời gian tắm dưới 10 phút để tránh làm khô da thêm.
Thoa kem dưỡng ẩm ngay sau khi rửa mặt hoặc tắm, khi da còn ẩm, để khóa ẩm hiệu quả. Ưu tiên các sản phẩm chứa ceramide, glycerin hoặc petrolatum giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da.
Dưỡng ẩm là bước thiết yếu trong điều trị da bị khô, giúp làm mềm da và giảm tình trạng nứt nẻ. Các loại kem dưỡng thường chứa thành phần cấp ẩm như axit hyaluronic, giúp giữ nước cho da, cùng với các chất làm mềm da giúp phục hồi lớp màng bảo vệ tự nhiên. Tùy vào tình trạng da, bạn có thể lựa chọn giữa dạng thuốc mỡ, kem đặc, lotion hoặc dầu dưỡng.
Trong một số trường hợp nhẹ và không có viêm, có thể dùng AHA nồng độ thấp (<5%) 1 lần/tuần. Không áp dụng nếu da nứt, rát, bong vảy nhiều hoặc có viêm.
Thoa kem chống nắng phổ rộng có chỉ số SPF 30+++ mỗi ngày, kể cả khi trời râm, để ngăn ngừa tổn thương do tia UV. Kết hợp sử dụng máy tạo độ ẩm trong nhà giúp duy trì độ ẩm không khí, đặc biệt trong mùa lạnh hoặc khi dùng điều hòa.
Hạn chế sử dụng sản phẩm chứa cồn, hương liệu hoặc chất tẩy mạnh vì chúng có thể làm mất độ ẩm và gây kích ứng da. Thay vào đó, chọn sản phẩm không mùi, không gây dị ứng và phù hợp với da nhạy cảm.
Với những trường hợp da khô nghiêm trọng, có biểu hiện viêm, ngứa hoặc nứt nẻ, bác sĩ có thể chỉ định thuốc bôi chứa corticosteroid trong thời gian ngắn để giảm viêm và cải thiện triệu chứng. Nếu tình trạng lan rộng hoặc không đáp ứng với điều trị tại chỗ, cần đến khám để được bác sĩ chẩn đoán và đưa ra hướng điều trị phù hợp.
Bên cạnh các bước chăm sóc bên ngoài, nuôi dưỡng làn da từ bên trong cũng rất quan trọng để cải thiện độ ẩm và độ đàn hồi cho da.
Ưu tiên thực phẩm giàu omega-3 (có trong cá hồi, hạt chia, quả óc chó), vitamin E (có trong dầu thực vật, hạt hướng dương), vitamin C (trái cây họ cam quýt, ớt chuông, bông cải xanh) để tăng cường độ ẩm tự nhiên và hỗ trợ hàng rào bảo vệ da.
Duy trì từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày giúp cung cấp độ ẩm cho da từ bên trong, hỗ trợ tuần hoàn và quá trình đào thải độc tố.
Rượu bia và các thức uống có cồn làm mất nước trong cơ thể, khiến da trở nên khô ráp và dễ lão hóa, nên hạn chế sử dụng.
Giấc ngủ sâu và đủ giúp da có thời gian tái tạo, phục hồi, từ đó duy trì độ ẩm, độ đàn hồi và vẻ ngoài khỏe mạnh cho làn da.
Để cải thiện làn da sẩn sùi, khô cần kết hợp điều chỉnh thói quen sinh hoạt, chăm sóc da đúng cách và duy trì lối sống lành mạnh từ trong ra ngoài.
Trong đa số trường hợp, da thiếu độ ẩm có thể được cải thiện nhờ thay đổi thói quen sinh hoạt và chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, bạn nên đến gặp bác sĩ Da liễu – Thẩm mỹ Da nếu:
Da bị khô không phải lúc nào cũng là bệnh, có thể do tác động từ môi trường như thời tiết lạnh, khí hậu khô, tắm nước nóng, dùng xà phòng có chất tẩy mạnh hoặc chăm sóc da không đúng cách. Tuy nhiên, khi làn da của bạn bị khô kéo dài, lan rộng, hoặc kèm theo ngứa, bong vảy, nứt nẻ, đây có thể là dấu hiệu của các vấn đề da liễu tiềm ẩn như viêm da cơ địa, vảy nến, da vảy cá, hoặc viêm da tiết bã… cần đến gặp bác sĩ ngay.
Người bị khô da nên tránh các sản phẩm chứa cồn, hương liệu, chất tẩy mạnh, vì chúng có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ da hoặc làm tăng mất nước qua biểu bì.
Chế độ ăn giàu chất béo lành mạnh, vitamin và chất chống oxy hóa kết hợp với uống đủ 1,5 lít – 2 lít nước mỗi ngày sẽ giúp cải thiện độ ẩm tự nhiên và nuôi dưỡng làn da từ bên trong.
Da khô không chỉ gây khó chịu, bong tróc mà còn làm suy giảm hàng rào bảo vệ tự nhiên của da, khiến da dễ kích ứng và lão hóa sớm. Tại Chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Da liễu – Thẩm mỹ Da, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7, đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống thiết bị hiện đại sẽ đồng hành cùng bạn trong hành trình phục hồi làn da.
Với phác đồ điều trị chuyên sâu, cá nhân hóa theo từng loại da và nguyên nhân gây bệnh, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh mang đến giải pháp cải thiện độ ẩm, phục hồi hàng rào bảo vệ và ngăn ngừa biến chứng lâu dài, giúp bạn sở hữu làn da mềm mại, khỏe mạnh và tự tin mỗi ngày.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Nếu bạn đang gặp tình trạng da khô kéo dài, hãy đến thăm khám tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời. Với phác đồ cá nhân hóa và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, Tâm Anh sẽ giúp bạn cải thiện da hiệu quả, lấy lại làn da khỏe mạnh và tự tin hơn mỗi ngày.
