Viêm khớp dạng thấp tái phát: Cách kiểm soát và cải thiện

Viêm khớp dạng thấp tái phát là tình trạng tái phát các triệu chứng đã được kiểm soát hoặc thuyên giảm trước đó. Vậy đâu là nguyên nhân tái phát viêm khớp dạng thấp và cách phòng ngừa hiệu quả?

Vì sao viêm khớp dạng thấp tái phát sau khi đã thuyên giảm?

Triệu chứng viêm khớp dạng thấp tái phát sau khi đã thuyên giảm có thể đến từ nhiều nguyên nhân, điển hình như: (1)

1. Giảm hoặc ngưng sử dụng thuốc

Khi người bệnh thuyên giảm triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ định giảm tần suất/liều dùng hoặc ngưng sử dụng thuốc để hạn chế nguy cơ xuất hiện tác dụng phụ của thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp, đặc biệt là các loại thuốc mạnh. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, việc giảm hoặc ngừng thuốc có thể tăng nguy cơ tái phát bệnh lý.

2. Thuốc điều trị giảm hiệu quả

Hiện tượng này được cho là do sau thời gian điều trị bằng một loại thuốc, cơ thể sản sinh kháng thể chống lại tác dụng của thuốc đó, dẫn đến giảm hiệu quả của thuốc, khiến các triệu chứng của viêm khớp dạng thấp tái phát.

3. Cơ chế tự miễn hoạt động lại

Viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn, nghĩa là hiện tượng hệ miễn dịch tấn công nhầm các tế bào khỏe mạnh, gây viêm đau, sưng, cứng khớp và ảnh hưởng đến các cơ quan khác ngoài khớp. Lúc này, bác sĩ sẽ sử dụng thuốc chống thấp khớp, chất ức chế TNF-alpha hay các thuốc sinh học khác nhằm ức chế hoạt động, điều hòa miễn dịch, kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, nếu không được theo dõi, cơ chế tự miễn này có thể tái hoạt động mạnh mẽ, dẫn đến tái phát triệu chứng của bệnh viêm khớp dạng thấp.

4. Thói quen sinh hoạt và môi trường

Nhiều ý kiến cho rằng một số thói quen sinh hoạt như ngủ không đủ giấc, ít vận động, chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học, thường xuyên căng thẳng… có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể cũng như hoạt động của yếu tố gây viêm, tăng nguy cơ tái phát bệnh viêm khớp dạng thấp.

Biến chứng nguy hiểm khi viêm khớp dạng thấp tái phát nhiều lần

Tái phát triệu chứng của viêm khớp dạng thấp nhiều lần có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm cho người bệnh, bao gồm:

• Tổn thương khớp vĩnh viễn: Việc tái đi tái lại các triệu chứng, khiến khớp bị ảnh hưởng càng tổn thương nghiêm trọng, nguy cơ gây tổn thương khớp vĩnh viễn.
• Nguy cơ tàn phế, mất khả năng vận động: Tàn phế, mất khả năng vận động là một trong những biến chứng nguy hiểm của viêm khớp dạng thấp bị tái phát liên tục mà không được can thiệp kịp thời và đúng cách.
• Biến chứng toàn thân: Không chỉ ảnh hưởng tới khớp, trường hợp tái phát viêm khớp dạng thấp nhiều lần có thể dẫn đến biến chứng toàn thân như loãng xương, khô mắt, khô miệng, nhiễm trùng, hội chứng ống cổ tay, bệnh tim mạch, bệnh phổi, ung thư hạch… gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
• Ảnh hưởng đến tâm lý người bệnh: Tổn thương khớp vĩnh viễn, mất khả năng vận động và các biến chứng khác của viêm khớp dạng thấp có thể ảnh hưởng đến tâm lý người bệnh, lâu dần gây stress, trầm cảm.

Cách kiểm soát và cải thiện tình trạng viêm khớp dạng thấp tái phát

Dưới đây là một số cách kiểm soát và cải thiện tình trạng tái phát triệu chứng viêm khớp dạng thấp:

• Sử dụng thuốc uống, tiêm, bôi… theo đơn kê của bác sĩ tùy thuộc vào triệu chứng cụ thể.
• Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp nhằm hỗ trợ làm chậm sự tiến triển của bệnh lý và giảm tổn thương khớp.
• Ngủ đủ giấc, đảm bảo ngủ đủ tối thiểu 7 – 9 tiếng mỗi đêm.
• Xây dựng kế hoạch vận động trị liệu, tích cực đi bộ, đạp xe, bơi lội…
• Massage nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật các khớp bị.
• Chườm nóng hoặc chườm lạnh mỗi ngày theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Sử dụng các dụng cụ như nẹp, gậy, nạng… hỗ trợ trong sinh hoạt thường ngày.
• Phẫu thuật trong trường hợp viêm khớp dạng thấp tiến triển, gây tổn thương khớp nặng mà phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả mong muốn.

Phòng ngừa viêm khớp dạng thấp tái phát như thế nào?

Để hỗ trợ giảm nguy cơ tái phát viêm khớp dạng thấp, mỗi người cần lưu ý:

• Tuân thủ phác đồ điều trị viêm khớp dạng thấp, tái khám đúng lịch hẹn của bác sĩ chuyên khoa.
• Không tự ý mua thuốc, tăng giảm liều dùng/tần suất sử dụng hoặc ngừng thuốc đột ngột khi được bác sĩ cho phép.
• Tích cực vận động, tập thể dục thể thao với cường độ phù hợp tùy theo từng giai đoạn điều trị.
• Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng cho cơ thể. Tránh/hạn chế đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc đường; đồ uống chứa cồn, cafein hoặc gas…
• Nghỉ ngơi đầy đủ, ngủ đủ giấc, tránh làm việc hoặc học tập quá sức.
• Giữ tâm trạng thoải mái, tránh các yếu tố gây stress.
• Duy trì cân nặng phù hợp dựa trên chỉ số BMI của cơ thể.

Sai lầm thường gặp khiến bệnh dễ tái phát

Dưới đây là một số sai lầm làm tăng nguy cơ khiến viêm khớp dạng thấp tái phát mà người dân cần lưu ý:

1. Tự ý ngưng thuốc khi thấy bệnh ổn

Khi cảm thấy bệnh có dấu hiệu thuyên giảm, không còn cảm giác khó chịu, nhiều người có xu hướng tự ý ngưng sử dụng thuốc. Tuy nhiên, điều này có thể ảnh hưởng đến kế hoạch điều trị, khiến bệnh lý trở nên trầm trọng hơn và tăng nguy cơ tái phát triệu chứng.

Bên cạnh đó, một số loại thuốc cần được duy trì với nồng độ thích hợp trong máu để đảm bảo hiệu quả kiểm soát triệu chứng. Nếu bạn ngưng thuốc, nồng độ thuốc trong máu sẽ giảm, khiến bạn bị tái phát triệu chứng bệnh viêm khớp dạng thấp.

2. Sử dụng các bài thuốc dân gian

Việc sử dụng các bài thuốc dân gian chưa qua kiểm chứng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, làm trầm trọng thêm tình trạng viêm khớp dạng thấp và tăng nguy cơ tái phát triệu chứng bởi các “mẹo dân gian” thường không được kiểm chứng mức độ an toàn và hiệu quả.

3. Lạm dụng thuốc giảm đau

Đau nhức là một trong những triệu chứng đặc trưng của viêm khớp dạng thấp, vì vậy kiểm soát cơn đau bằng thuốc là một phần quan trọng trong kế hoạch điều trị bệnh lý này. Các loại thuốc giảm đau giúp ngăn chặn tín hiệu đau giữa các tế bào thần kinh, giúp cải thiện cơn đau khớp nhanh chóng.

Tuy nhiên, các thuốc này nếu sử dụng lâu dài, quá liều lượng có thể gây nghiện thuốc và tác động tiêu cực đến sức khỏe xương khớp nói riêng, sức khỏe tổng thể nói chung. Từ đó tăng nguy cơ tái phát triệu chứng của viêm khớp dạng thấp.

Trên đây là thông tin liên quan đến viêm khớp dạng thấp tái phát. Để giảm thiểu nguy cơ tái phát bệnh lý này, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, kết hợp điều chỉnh kế hoạch vận động, chế độ dinh dưỡng phù hợp. Trường hợp có dấu hiệu tái phát bệnh, cần đến trực tiếp cơ sở y tế để được kiểm tra và can thiệp kịp thời.