Ông Bảo (71 tuổi, Vĩnh Long) đi khám vì nửa năm nay thường xuyên đau, chuột rút, mỏi ở bắp chân, phát hiện xơ vữa động mạch chi dưới nghi do tiểu đường.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), bác sĩ phát hiện chỉ số đường huyết người bệnh khá cao, HbA1C 8%. Đặc biệt, khám lâm sàng quan sát thấy người bệnh di chuyển chậm, khập khiễng, nhanh mệt, thạc sĩ, bác sĩ Hoàng Thị Hồng Linh, khoa Nội tiết – Đái tháo đường chỉ định kiểm tra chuyên sâu bằng máy đo vận tốc sóng mạch. Đây là phương pháp đánh giá tình trạng bệnh động mạch ngoại biên bằng sóng mạch và huyết áp cổ chân – cánh tay.

Kết quả đo chỉ số cổ chân – cánh tay (ABI) và vận tốc sóng mạch (PWV) cho thấy, chỉ số ABI của người bệnh là 0,7 (bình thường 1,0 – 1,4), vận tốc lan truyền sóng mạch từ động mạch cánh tay đến cổ chân (baPWV) cao 1.800 cm/s (mức bình thường dưới 1.400 cm/s) cho thấy ông Bảo đã có tình trạng xơ vữa các động mạch chi, gây hẹp hơn 50% lòng động mạch. Bác sĩ Linh cho biết, ở người khỏe mạnh, huyết áp cổ chân và cánh tay xấp xỉ nhau, khi động mạch chân bị hẹp, máu xuống chân kém hơn, huyết áp ở cổ chân thấp hơn cánh tay, ABI giảm xuống dưới ngưỡng bình thường. “Chỉ số baPWV đến 1.800 cm/s chứng tỏ động mạch càng cứng, sóng mạch đi càng nhanh”, bác sĩ Linh phân tích.

Xơ vữa động mạch chi dưới là tình trạng các mảng chất béo, cholesterol tích tụ bên trong thành động mạch nuôi dưỡng chân, làm hẹp hoặc tắc lòng mạch, giảm lượng máu đến cơ, mô chân. Đây là nguyên nhân của các triệu chứng như đau, chuột rút, mỏi ở bắp chân, đùi hoặc hông, đi bộ khập khiễng, chân đau buốt ngay cả khi nằm nghỉ, đặc biệt là về đêm. Nếu bệnh tiến triển nặng sẽ xuất hiện vết thương lâu lành, loét chân, chân lạnh, tím tái, mất mạch hoặc tê liệt chi, chân bị hoại tử do động mạch nuôi bị tắc hoàn toàn.

Nhờ phát hiện kịp thời, chân người bệnh chưa bị tổn thương nặng. Ông Bảo và người nhà chăm sóc được bác sĩ tư vấn kỹ về việc dùng thuốc kiểm soát đường huyết chặt chẽ, HbA1C trong khoảng 6% – 7% bởi đường huyết cao gây tổn thương cho các mạch máu, làm tăng tốc quá trình xơ vữa, giảm khả năng lưu thông máu trong các động mạch, đặc biệt ở chân.

Ông Bảo được yêu cầu bỏ hoàn toàn rượu bia, hạn chế ăn mỡ, nội tạng động vật, các loại thịt đỏ chứa nhiều cholesterol, ăn nhiều cá, rau xanh đồng thời cần vận động cơ thể như tập thể dục dưỡng sinh, đi bộ vừa sức đều đặn hàng ngày và tái khám định kỳ.

Bác sĩ Linh cho biết, xơ vữa động mạch chi dưới ở người bệnh tiểu đường nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến nguy cơ cắt cụt chân do hoại tử vì tắc mạch. Nguy hiểm hơn, người bệnh có thể có các biến chứng nhồi máu cơ tim, đột tử hoặc tai biến mạch máu não do xơ vữa động mạch.

20h, ngày 22/10, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tổ chức tư vấn sức khỏe trực tuyến: “Kỹ thuật hiện đại phát hiện sớm biến chứng đái tháo đường: Bảo vệ mắt, thận, tim…”.

Các bác sĩ của bệnh viện tham gia: BS.CKI Võ Trần Nguyên Duy, ThS.BS Hoàng Thị Hồng Linh, ThS.BS Châu Thị Trang thuộc khoa Nội tiết – Đái tháo đường. Độc giả có thể đặt câu hỏi tại đây.

*Tên người bệnh đã thay đổi.