Chị Hương, 37 tuổi, bị u diệp thể giáp biên ở vú, nằm giữa ranh giới lành tính và ác tính, vừa được phẫu thuật kết hợp xạ trị triệt căn.

Chị Hương có u ở ngực phải cách đây 3 năm, đã phẫu thuật vào năm 2024. Giải phẫu bệnh cho kết quả u sợi tuyến, thay đổi sợi bọc tuyến vú.

2 năm sau phẫu thuật, thấy u tăng kích thước, chị đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám. Siêu âm, chụp nhũ ảnh ghi nhận ngực phải có khối u, cấu trúc xáo trộn, sinh thiết cho kết quả u diệp thể. Ê kíp bác sĩ khoa Ngoại Ung Bướu phẫu thuật cắt một phần tuyến vú phải, giải phẫu bệnh cho kết quả u diệp thể giáp biên.

Thạc sĩ bác sĩ Phan Thị Hồng Đáng, khoa Xạ trị, Trung tâm Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết u diệp thể giáp biên là loại u hiếm gặp ở tuyến vú, nằm giữa ranh giới lành tính và ác tính. Tỷ lệ u diệp thể giáp biên mắc mới chỉ khoảng 0,3-0,5 ca trên 1 triệu phụ nữ mỗi năm.

U diệp thể giáp đặt ra nhiều thách thức trong điều trị do có nguy cơ tái phát cao và tiến triển ung thư. Trường hợp tái phát, người bệnh phải thực hiện thêm nhiều cuộc mổ. Điều trị u diệp thể ác tính khó khăn, mỗi lần tái phát đều cần phẫu thuật do u không đáp ứng với thuốc hóa trị, trúng đích…

Chị Hương ở độ tuổi còn trẻ, muốn giữ lại ngực nên ê kíp quyết định xạ trị bổ túc 30 phân liều, tiêu diệt sạch tế bào u diệp thể, chặn đứng khả năng tái phát lần nữa hoặc khả năng chuyển ác tính.

Bác sĩ dùng hình ảnh CT 3D để định vị chính xác khối u và các cấu trúc xung quanh. Sau đó, các chùm tia bức xạ được tạo hình theo hình dạng khối u, đảm bảo khối u được phủ liều cần thiết, giảm chiếu xạ lên mô lành so với kỹ thuật cũ. Tia xạ tiêu diệt các tế bào u, ngăn nguy cơ tái phát.

Bác sĩ Đáng cho biết quá trình xạ trị ung thư vú, chùm tia bức xạ tập trung tại tuyến vú,… Cơ quan sinh sản nằm ở vùng chậu, cách xa vùng chiếu xạ. Do đó, tia xạ không gây ảnh hưởng đến buồng trứng, không làm suy kiệt dự trữ buồng trứng và cũng không gây ảnh hưởng tử cung. Sau điều trị, chị Hương có thể mang thai, sinh em bé.

U diệp thể thường dễ chẩn đoán nhầm thành u sợi tuyến bởi đều hình thành từ mô liên kết của vú. U sợi tuyến là u lành tính hoàn toàn, không chuyển thành ung thư; trong khi đó, u diệp thể có một tỉ lệ tiến triển ác tính. Các khối u sợi tuyến có xu hướng giữ nguyên hoặc co lại, còn các khối u dạng diệp thể có thể phát triển nhanh chóng và trở nên đau hơn, ngay cả khi lành tính.

Suốt quá trình xạ trị, chị Hương vẫn đi làm và ăn uống bình thường. Kết quả kiểm tra thấy

Tổng hợp dữ liệu các nghiên cứu trong giai đoạn 1995 đến 2024, ghi nhận tỷ lệ tái phát của u diệp thể lành tính 10-17%, giáp biên là 14,4%-25%, ác tính 23-30%. Người bệnh châu Á có tỷ lệ tái phát cao hơn so với châu lục khác.

Bác sĩ khuyên mỗi người nên tự kiểm tra tuyến vú tại nhà. Khám sức khỏe định kỳ, siêu âm, chụp nhũ ảnh tùy thuộc vào độ tuổi giúp phát hiện sớm những bất thường. Trường hợp có u, nên khám bác sĩ chuyên khoa Ung Bướu để được siêu âm, chụp nhũ ảnh kiểm tra chuyên sâu, nhằm xác định loại u và điều trị phù hợp.

*Tên người bệnh đã được thay đổi