Hà Nội – Chị Hải, 38 tuổi, đa polyp tử cung tái phát được phẫu thuật cắt polyp bằng nội soi và thụ tinh ống nghiệm thành công.

Chị Hải tiền sử đình chỉ thai 1 lần, sau kết hôn 6 năm không có tin vui, 2 lần thụ tinh nhân tạo (IUI) và 2 lần thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) thất bại.

Đến khám tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh), chị được chỉ định mổ nội soi buồng tử cung kết hợp nội soi ổ bụng tìm nguyên nhân. Kết quả cho thấy người bệnh có đa polyp trong buồng tử cung. Tổn thương hình thành do phát triển bất thường mô nội mạc, bao gồm các tuyến, mô đệm và mạch máu, tạo thành khối lồi trong lòng tử cung. Điều này ảnh hưởng đến môi trường cần thiết để phôi bám dính, làm tổ. Ngay cả khi đậu thai, khối polyp kích thước lớn vẫn có thể làm tăng nguy cơ sảy thai sớm.

Bác sĩ phẫu thuật cắt bỏ polyp, sau đó vợ chồng làm IVF và mang thai thành công. Chị sinh con đầu lòng cách đây 5 năm, trữ đông 2 phôi ngày 5 đợi sinh con thứ 2.

Tám tháng sau khi sinh con, chị Hải mang thai tự nhiên song thai ngừng phát triển. Vợ chồng chờ đợi cơ hội mang thai tự nhiên trong 2 năm tiếp theo không thành. Trở lại IVF Tâm Anh khám, bác sĩ nội soi buồng tử cung, phát hiện chị Hải tái phát polyp kích thước 1,5 x 1,8 cm, cùng nhiều polyp nhỏ bao quanh trong thành tử cung.

BS.CKI Lê Đức Thắng, IVF Tâm Anh, cho biết phẫu thuật cắt polyp chỉ loại bỏ các tổn thương hiện có, không đồng nghĩa nội mạc tử cung không tiếp tục hình thành polyp mới. Những yếu tố thúc đẩy tăng sinh bất thường của nội mạc tử cung vẫn còn tồn tại. Trong một số trường hợp, các tổn thương rất nhỏ hoặc phần chân polyp có thể khó nhận diện hoàn toàn, từ đó tiếp tục phát triển theo thời gian.

Nguy cơ tái phát khác nhau ở từng người bệnh, phụ thuộc vào đặc điểm nội mạc tử cung, số lượng polyp, tiền sử từng mắc polyp và các yếu tố liên quan đến rối loạn nội tiết hoặc tình trạng viêm mạn tính. Theo bác sĩ Thắng, một số nghiên cứu cũng ghi nhận nguy cơ tái phát có thể cao hơn ở phụ nữ có các yếu tố như béo phì, tăng huyết áp hoặc tiền sử polyp tử cung. Ước tính, tỷ lệ polyp tái phát sau một năm khoảng 15-30% và sau 3-5 năm có thể lên tới 30-50%.

Chị Hải được điều trị polyp tái phát bằng nội soi cắt toàn bộ khối polyp, hạn chế tối đa tổn thương buồng tử cung. Mô bệnh phẩm được lấy xét nghiệm, kết quả ghi nhận viêm nội mạc tử cung mạn tính. Tình trạng viêm kéo dài có thể liên quan đến những thay đổi trong môi trường nội mạc tử cung và tăng sinh bất thường của mô nội mạc, góp phần hình thành polyp.

Chị Hải được tiếp tục điều trị viêm nội mạc tử cung bằng kháng sinh trong 2 tháng. Vợ chồng chị Hải quyết định làm IVF để sớm có con. Hai phôi ngày 5 được rã đông để sàng lọc di truyền tiền làm tổ, 1 phôi có bất thường nhiễm sắc thể, phôi còn lại tỷ lệ khảm 45%. Người bệnh quyết định thực hiện chu kỳ IVF mới nhằm tạo phôi chất lượng tốt tăng cơ hội sinh con khỏe mạnh.

Dự trữ buồng trứng của chị Hải tốt, hai vòng tử cung thông, trong khi người chồng tinh trùng yếu, số lượng di động thấp, tỷ lệ bất động và dị dạng cao. Người chồng được dùng thuốc giúp hỗ trợ quá trình sinh tinh và cải thiện chỉ số tinh dịch. Sau khi chị Hải được kích thích buồng trứng và chọc hút noãn. Chuyên viên phôi học lọc rửa mẫu tinh trùng của người chồng và lựa chọn những tinh binh đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI).

Sau thụ tinh, các phôi được nuôi cấy và theo dõi liên tục trong hệ thống tủ time-lapse tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Kết quả thu được 4 phôi ngày 5 chất lượng tốt, sàng lọc di truyền tiền làm tổ không ghi nhận bất thường. Khi niêm mạc tử cung đạt độ dày 10 mm và có cấu trúc phù hợp, bác sĩ tiến hành chuyển 1 phôi vào buồng tử cung, chị Hải đậu thai ngay. Thai kỳ tiến triển thuận lợi, chị sinh mổ một bé trai nặng 3,5 kg vào tháng 7.

Bác sĩ Thắng cho biết, khoảng 15-25% phụ nữ vô sinh liên quan đến polyp tử cung. Nguyên nhân gây bệnh có thể do rối loạn nội tiết, đáp ứng của nội mạc tử cung với estrogen, bất thường trong quá trình điều hòa và tăng sinh tế bào, tình trạng viêm mạn tính ở nội mạc tử cung.

Điều trị polyp thường là phẫu thuật nội soi buồng tử cung, vừa giúp loại bỏ tổn thương vừa lấy mô làm giải phẫu bệnh. Thủ thuật ít xâm lấn, thời gian thực hiện ngắn, hầu hết trường hợp người bệnh có thể xuất viện trong ngày nếu tình trạng ổn định. Nội soi giúp quan sát trực tiếp toàn bộ buồng tử cung, phát hiện bất thường khác như dính buồng tử cung hoặc dấu hiệu nghi ngờ viêm nội mạc tử cung.

Với phụ nữ từng điều trị polyp, đặc biệt người đang điều trị vô sinh hoặc có kế hoạch mang thai sau một thời gian, việc tái khám và đánh giá lại buồng tử cung theo chỉ định của bác sĩ rất quan trọng. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được khảo sát bằng siêu âm, siêu âm bơm nước buồng tử cung hoặc nội soi buồng tử cung. Khi phát hiện polyp hoặc các bất thường khác có thể ảnh hưởng đến quá trình làm tổ, bác sĩ sẽ cân nhắc can thiệp và điều trị trước khi tiếp tục chuyển phôi.