Ông Cường, 55 tuổi, phát hiện ung thư tuyến tiền liệt khi khám sức khỏe định kỳ dù không triệu chứng, được phẫu thuật triệt căn bằng robot Da Vinci Xi, chỉ cần tái khám theo dõi.

Ông Cường thuộc nhóm ít người bệnh được phát hiện sớm. Trước đó, ông sinh hoạt bình thường, không tiểu khó, không đau vùng hạ vị, không thấy thay đổi gì khi đi tiểu. Trong đợt khám sức khỏe định kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, xét nghiệm máu ghi nhận nồng độ kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) 13,4 ng/mL, cao hơn ba lần ngưỡng tham chiếu thường dùng (4 ng/mL) nên được chỉ định kiểm tra chuyên sâu.

ThS.BS Nguyễn Tân Cương, Trưởng khoa Tiết niệu B, Trưởng đơn vị Ung thư Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, cho biết kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) tuyến tiền liệt ghi nhận tổn thương ở vùng ngoại vi, mặt sau vùng đỉnh thùy phải, xếp loại PI-RADS 4, nguy cơ ung thư cao. Người bệnh được sinh thiết 12 mẫu mô qua ngả trực tràng, kết quả xác định ung thư biểu mô tuyến tiền liệt, thuộc nhóm nguy cơ trung bình.

“Khối u ở giai đoạn T2b, còn khu trú trong tuyến tiền liệt, chưa ghi nhận di căn hạch hay di căn xa. Đây là ‘thời điểm vàng’ để người bệnh cân nhắc các phương pháp điều trị triệt căn nhằm kiểm soát bệnh lâu dài”, bác sĩ Cương nói. Sau khi được tư vấn, ông Cường quyết định phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc với sự hỗ trợ của hệ thống robot Da Vinci Xi thế hệ mới.

Ca mổ kéo dài khoảng ba giờ. Êkíp tiếp cận tuyến tiền liệt qua đường ngoài phúc mạc, cắt toàn bộ tuyến tiền liệt cùng hai túi tinh, đồng thời bảo tồn bó mạch thần kinh cương và giữ tối đa chiều dài niệu đạo, nhằm hỗ trợ người bệnh phục hồi khả năng kiểm soát tiểu tiện và chức năng cương sau mổ. Ông Cường hồi phục tốt, tự đi lại sau hai ngày và xuất viện sau 3 ngày, được bác sĩ hẹn tái khám định kỳ để theo dõi nồng độ PSA sau mổ, chức năng tiểu tiện và chức năng tình dục.

Việt Nam ghi nhận khoảng 2.045 ca ung thư tuyến tiền liệt mới mỗi năm, theo Globocan 2024. Bệnh thường gặp ở nam giới lớn tuổi nhưng có thể xuất hiện từ tuổi trung niên, giai đoạn đầu hầu như không gây triệu chứng, nhưng khi có biểu hiện tiểu tiện bất thường, người bệnh dễ nhầm với phì đại lành tính tuyến tiền liệt hoặc viêm đường tiết niệu, do đó không chỉ dựa vào triệu chứng để loại trừ ung thư. Khi PSA tăng bất thường, bác sĩ sẽ đánh giá nguy cơ và cân nhắc các bước tiếp theo như xét nghiệm lại PSA, thăm khám trực tràng, chụp MRI hoặc sinh thiết tuyến tiền liệt.

Bác sĩ Cương cho biết, thống kê tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chỉ khoảng 20% người bệnh ung thư tuyến tiền liệt được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, phần lớn nhờ khám sức khỏe định kỳ hoặc tình cờ khi kiểm tra một bệnh khác. Số còn lại đến khám khi khối u đã xâm lấn mô lân cận hoặc có dấu hiệu di căn. Với ung thư tuyến tiền liệt còn khu trú, tùy mức độ nguy cơ, đặc điểm khối u, tuổi và bệnh nền, người bệnh có thể được theo dõi tích cực, phẫu thuật triệt căn hoặc xạ trị. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi được triển khai từ năm 2025, là một trong những lựa chọn điều trị cho người bệnh ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn khu trú. Đến nay, êkíp đã thực hiện trên 100 ca phẫu thuật này, thời gian hồi phục nhanh, nằm viện trung bình 5 ngày, xuất viện sau mổ 3 ngày.

“Ở người bệnh 55 tuổi, thể trạng tốt, kỳ vọng sống còn dài, phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc với sự hỗ trợ của robot là lựa chọn tối ưu, nếu không được điều trị, ung thư có thể tiến triển, xâm lấn ra ngoài tuyến và di căn theo thời gian”, bác sĩ Cương nhận định, đồng thời khuyến cáo nam giới từ 50 tuổi nên tầm soát ung thư tuyến tiền liệt bằng xét nghiệm PSA. Người có cha hoặc anh em ruột mắc bệnh nên bắt đầu tầm soát từ 45 tuổi, người mang đột biến gen BRCA2 có thể bắt đầu từ 40 tuổi. Khi được phát hiện và điều trị triệt căn ở giai đoạn khu trú, tỷ lệ sống sau 5 năm gần 100%.