Chị Hương, 33 tuổi, vô sinh 3 năm tưởng do khó quan hệ, song bác sĩ phát hiện bị viêm kèm lạc nội mạc tử cung phức tạp, được thụ tinh ống nghiệm.

Chị cho biết, ban đầu nghĩ do quan hệ khó nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 đề nghị bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI).

ThS.BS Trần Ngọc Hà Giang, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản cho biết, tình trạng khó quan hệ thường do hội chứng co thắt âm đạo hoặc các yếu tố tâm lý. Qua thăm khám, anh Hưng sức khỏe tốt, cơ quan sinh sản chị Hương không có biểu hiện bất thường, kết quả siêu âm vòi trứng, xét nghiệm nội tiết đều bình thường nên đồng ý thực hiện IUI cho người bệnh, song cả hai lần đều thất bại.

Ở tuổi 33, dự trữ buồng trứng chị Hương bắt đầu giảm dần, bác sĩ đổi phác đồ, chuyển sang điều trị bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) nhằm kiểm soát tốt hơn quá trình thụ tinh và đánh giá được chất lượng phôi. Bác sĩ thu được 14 trứng song hình thái không tốt. Chuyên viên phôi học tiến hành thụ tinh trứng với tinh trùng, nuôi phôi trong tủ nuôi cấy trí tuệ nhân tạo, thu được 6 phôi ngày 5 nhưng chuyển phôi lần đầu thất bại.

Bác sĩ Giang nghi ngờ niêm mạc tử cung chị Hương có vấn đề, nội soi phát hiện viêm kèm lạc nội mạc tử cung. Lạc nội mạc tử cung xảy ra khi các tế bào niêm mạc bên trong tử cung phát triển ở những vị trí ngoài buồng tử cung như cơ tử cung, buồng trứng, vòi trứng hoặc phúc mạc vùng chậu. Hai bệnh lý này có mối liên quan với nhau và làm thay đổi môi trường miễn dịch tại tử cung, khiến phôi không thể bám dính hoặc bị đào thải ngay khi vừa tiếp xúc.

Chị Hương được tiêm thuốc ức chế lạc nội mạc tử cung, giúp đưa cơ thể vào trạng thái mãn kinh giả để các tổn thương teo đi và giảm nồng độ các chất gây viêm. Bác sĩ kê thêm thuốc kháng sinh nhằm điều trị dứt điểm tình trạng viêm nhiễm buồng tử cung. Sau 2 tháng điều trị nội khoa, chị được chuyển phôi lần hai và thành công, hiện thai được hơn 10 tuần.

Bác sĩ Giang cho biết, khi tiếp nhận ca bệnh cần hỗ trợ sinh sản, các bác sĩ thường phải cân nhắc giữa hiệu quả, chi phí và mức độ xâm lấn. Ban đầu cần ưu tiên những phương pháp đơn giản, ít tốn kém và ít xâm lấn trước cho người bệnh.

“Với chị Hương, lý do chính ban đầu là khó quan hệ, lúc này IUI là giải pháp phù hợp để giải quyết đúng vấn đề nhằm đưa tinh trùng vượt qua rào cản âm đạo để vào tử cung. Nếu thành công, bệnh nhân sẽ tiết kiệm được chi phí và không phải trải qua quá trình chọc hút trứng, tiêm thuốc nội tiết khi làm IVF”, bác sĩ Giang nói.

Bác sĩ khuyến cáo, việc vợ chồng gặp khó khăn khi quan hệ có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề phụ khoa như lạc nội mạc tử cung. Lúc này, các mô lạc nội mạc có thể phát triển ở vùng chậu hoặc dây chằng tử cung, gây đau dữ dội khi quan hệ, đặc biệt là khi thâm nhập sâu. Ngoài ra, viêm nhiễm phụ khoa như viêm âm đạo, viêm cổ tử cung cũng có thể gây khô rát, đau và co thắt khiến việc quan hệ khó khăn hơn.

Các cặp đôi nếu gặp tình trạng đau khi quan hệ, không thể thâm nhập hoặc co thắt dữ dội, cần đi khám để được bác sĩ kiểm tra cơ quan sinh dục ngoài và âm đạo, đồng thời siêu âm để phát hiện lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, buồng trứng đa nang và thực hiện các xét nghiệm để tìm kiếm vi khuẩn hoặc nấm gây viêm. Nếu tình trạng khó quan hệ kéo dài nhiều năm mà không được điều trị, dự trữ buồng trứng và chất lượng trứng sẽ bị suy giảm theo thời gian. Khi đó, dù đã xử lý được vấn đề quan hệ tình dục, hành trình tìm con vẫn khó khăn hơn rất nhiều.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi