Anh Hùng (47 tuổi, TP.HCM) đau rát, châm chích mắt trái, cơn đau lan lên đầu, phát hiện viêm giác mạc do virus gây bệnh zona thần kinh.
ThS.BS Dương Minh Phúc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), cho biết khi đến khám người bệnh đau nhức, đỏ mắt kèm chói sáng, thị lực mắt trái chỉ còn 5/10, mắt phải 10/10.
Khám bằng sinh hiển vi (kính hiển vi phóng to cấu trúc của mắt) ghi nhận tổn thương biểu mô giác mạc mắt trái. Người bệnh cho biết bị zona thần kinh 2 tháng trước đã điều trị. Bác sĩ chỉ định xét nghiệm vi sinh, kết quả xác nhận người bệnh bị viêm loét giác mạc do virus zona thần kinh.

Zona thần kinh (dân gian còn gọi giời leo) gây ra bởi virus Varicella zoster (VZV) – tác nhân gây thủy đậu. Người nhiễm VZV sẽ bị thủy đậu. Sau khi hết bệnh, virus vẫn ở trong rễ hạch thần kinh và tái hoạt động khi miễn dịch suy yếu, lúc này gọi là Herpes Zoster, dẫn đến bệnh zona. Bệnh gây sốt, đau, ngứa rát da, nổi mụn nước theo dãy (dọc theo dây thần kinh) ở một bên cơ thể. Mụn nước sẽ khô lại hoặc vỡ ra, đóng vảy rồi lành dần sau 2 – 4 tuần.
Theo bác sĩ Phúc, anh Hùng đã trị khỏi triệu chứng zona trên da, nhưng virus vẫn tồn tại trong cơ thể. Chúng tấn công vào giác mạc mắt, làm giác mạc (lớp trong suốt bao quanh nhãn cầu) viêm loét, gây đỏ, đau nhức mắt dữ dội.
Bác sĩ chỉ định dùng thuốc tra mắt kháng virus, nhỏ mắt chống viêm; kết hợp nhỏ nước mắt nhân tạo giúp biểu mô giác mạc nhanh hồi phục. Đồng thời, người bệnh được chỉ định điều trị zona tại Trung tâm Khoa học Thần kinh; dùng thuốc kháng virus để giảm đau, hạn chế tổn thương.
Tái khám sau 2 tuần, tình trạng viêm giác mạc của anh Hùng được kiểm soát, không còn đỏ, đau nhức, các vết tổn thương lành hẳn, thị lực mắt trái hồi phục 8/10. Tuy nhiên, cần hạn chế dụi mắt, đeo kính bảo hộ khi ra ngoài để tránh gió, bụi và tác nhân gây tái phát viêm giác mạc.
Ngoài ra, bác sĩ Phúc lưu ý virus zona thần kinh sau khi gây bệnh vẫn có thể tái hoạt động, người bệnh cần tiêm vaccine để giảm nguy cơ tái phát, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm như đau sau zona.
Zona ở mắt gây ra các bệnh như viêm kết mạc, viêm giác mạc, viêm võng mạc, tăng nhãn áp, có thể dẫn đến mù lòa. Theo nghiên cứu, khoảng 10%-20% người bệnh bị suy giảm thị lực do không điều trị kịp thời. Tỷ lệ mắc bệnh gia tăng theo độ tuổi, thường gặp ở người chưa tiêm ngừa zona, có tiền sử bị thủy đậu hoặc zona thần kinh, suy giảm miễn dịch, có các bệnh nền như tiểu đường, tim mạch hoặc môi trường sống ô nhiễm.
Zona thần kinh không lây trực tiếp nhưng có thể nhiễm virus qua dịch mụn nước. Do đó, cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người đang bị thủy đậu hoặc bị zona thần kinh.
Bác sĩ Phúc tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khuyến cáo khi thấy dấu hiệu bất thường, người dân nên đi khám tại bệnh viện có chuyên khoa Mắt để được chẩn đoán và điều trị phù hợp. Đồng thời, cần giữ vệ sinh tay, rửa mắt bằng nước muối sinh lý 1-2 lần/ngày, không dùng chung khăn mặt, thuốc nhỏ mắt; hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người đang bị đỏ, viêm mắt để giảm nguy cơ lây nhiễm.
*Tên người bệnh đã được thay đổi
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Litt, J., Cunningham, A. L., Arnalich-Montiel, F., & Parikh, R. (2024). Herpes zoster ophthalmicus: presentation, complications, treatment, and prevention. Infectious Diseases and Therapy, 13(7), 1439–1459. https://doi.org/10.1007/s40121-024-00990-7