Ông Hưng, 56 tuổi, phát hiện khối u trong ngực hơn một năm, u ngày càng lớn, chèn ép tim phổi gây đau ngực, khó thở, từ Bắc vào Nam phẫu thuật bằng robot.

Ông Hưng đã trải qua 4 đợt hóa trị suốt một năm qua nhưng khối u không thu nhỏ mà ngày càng phát triển lớn, chèn ép tim và phổi, gây các triệu chứng đau ngực cách hồi, khó thở… Gia đình quyết định đưa ông từ Hà Nội vào TP HCM điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Kết quả chụp CT cho thấy một khối u ở vùng trung thất trước, kích thước 114x92x90 mm, bao quanh quai động mạch chủ và động mạch phổi, đè xẹp tĩnh mạch chủ trên. Khối u có dấu hiệu chèn ép tim gây tràn dịch một lớp khoảng 7 mm.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết đây là một ca bệnh phức tạp, khối u nằm hoàn toàn bên trong màng tim, bám dính và ăn sâu vào toàn bộ tâm nhĩ, tâm thất cùng các mạch máu lớn xung quanh.

“Khối u phát triển lớn chiếm gần một nửa thể tích tim, chèn ép và dính chặt vào tim, lâu ngày dẫn đến suy tim nặng, ép tim cấp do lượng dịch tràn màng ngoài tim ngày càng tăng, rối loạn nhịp tim trầm trọng hoặc tắc nghẽn hoàn toàn các mạch máu lớn như tĩnh mạch chủ trên và động mạch chủ. Điều này khiến máu không thể lưu thông về tim và cơ thể, gây đột tử, suy hô hấp cấp và đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh bất cứ lúc nào”, phó giáo sư Vĩnh nói.

Do khối u lớn, đã xâm lấn nhiều cơ quan trọng yếu, chỉ một thao tác sai sót trong lúc mổ cũng có thể dẫn đến chảy máu ồ ạ, nguy cơ tử vong ngay lập tức. Sau hội chẩn, êkíp quyết định phẫu thuật nội soi bằng robot Da Vinci Xi để hạn chế xâm lấn, giảm sang chấn và đẩy nhanh tốc độ hồi phục cho người bệnh. Nếu không có sự hỗ trợ của robot, êkíp có thể phải cưa xương ức, mổ mở với mức độ xâm lấn cao, mất máu nhiều, chậm hồi phục.

Nhờ ưu thế của camera 3D độ nét cao, phóng đại 10-15 lần cùng các cánh tay robot có khả năng gập xoay linh hoạt gấp nhiều lần cổ tay người, êkíp quan sát rõ từng mạch máu nhỏ và các ranh giới vi thể bám dính. Phó giáo sư Vĩnh điều khiển robot tỉ mỉ bóc tách từng lớp mô xơ dính chặt, tách khối u lớn ra khỏi bề mặt tâm nhĩ và tâm thất, đồng thời giải phóng hoàn toàn hệ thống mạch máu lớn gồm quai động mạch chủ, động mạch phổi và tĩnh mạch chủ trên mà không làm tổn thương cấu trúc màng tim.

Sau 5 giờ, êkíp thành công loại bỏ trọn vẹn khối u bao bọc động mạch chủ, động mạch phổi và tâm nhĩ hai bên, đồng thời cắt bỏ phần màng tim bị u xâm lấn ở phía ngoài để giải áp hoàn toàn cho tim, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người bệnh trong suốt ca mổ.

Kết quả giải phẫu bệnh sau đó xác định tổn thương là u biểu mô tuyến ức (thymoma) thể hỗn hợp B1 90% và B2 10%, không ghi nhận tình trạng u xâm nhập mạch hay thần kinh, cho thấy khối u vẫn còn khu trú, việc phẫu thuật robot bóc tách trọn vẹn giúp ngăn chặn triệt để nguy cơ tái phát tại chỗ và mang lại tiên lượng phục hồi tốt, người bệnh chưa cần điều trị bổ trợ thêm sau mổ.

Hậu phẫu, sức khỏe ông Hưng tiến triển tốt, không biến chứng, các triệu chứng tức ngực, khó thở không còn, vết mổ ít đau. Ông Hưng có thể đi lại nhẹ nhàng, ăn uống bình thường và xuất viện sau 3 ngày.

Phó giáo sư Vĩnh nhấn mạnh, việc loại bỏ khối u không chỉ giải phóng sự chèn ép các cơ quan lân cận mà còn giúp người bệnh tránh được những biến chứng nguy hiểm như nhược cơ, phù nề mặt cổ, khó thở, nuốt nghẹn… do khối u phát triển lớn chèn ép tim, động mạch chủ, khí quản hoặc thực quản.

U tuyến ức phát triển từ các tế bào biểu mô của tuyến ức, thường diễn tiến âm thầm. Đa số người bệnh không có triệu chứng hay dấu hiệu nhận biết nào ở giai đoạn đầu. Đến khi xuất hiện các triệu chứng rõ rệt, khối u thường đã tiến triển đến giai đoạn muộn, kích thước lớn gây chèn ép, xâm lấn sâu vào các cơ quan xung quanh và gây khó khăn cho quá trình phẫu thuật ít xâm lấn.

Phó giáo sư Vĩnh khuyến cáo, khi có biểu hiện đau hoặc tức ngực kéo dài, khó thở, ho dai dẳng, nuốt nghẹn, phù vùng mặt – cổ hoặc các triệu chứng bất thường không rõ nguyên nhân nên đi khám sớm. Trường hợp đã phát hiện khối u trong lồng ngực cần tái khám, theo dõi đúng hẹn và điều trị theo chỉ định, tránh khối u tiếp tục phát triển, chèn ép hoặc xâm lấn các cơ quan quan trọng, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.

* Tên người bệnh đã được thay đổi