Huy, 10 tuổi, điều trị bệnh hô hấp thì phát hiện khối u 15 cm, nặng hơn 0.5kg chứa đầy lông, tóc, móng ở trung thất trước.

Ba ngày sau ca mổ lấy khối u to hơn quả tim trong lồng ngực, Huy tươi tỉnh nói chuyện với bố mẹ, bày tỏ mong muốn sớm được quay lại trường học. Chị Vân, mẹ Huy kể trước phẫu thuật, gia đình rất lo lắng vì em còn nhỏ đã phải trải qua ca đại phẫu, sợ thời gian hồi phục lâu, đau nhiều. “Không ngờ mới mổ một ngày mà bé đã tỉnh táo, không kêu đau, có thể đi lại nhẹ nhàng. Nay ba ngày bé đã hồi phục sức khỏe như lúc đầu”, chị Vân vui mừng.

Trước đó 10 ngày, Huy bị viêm phế quản, viêm phổi nặng, uống kháng sinh một tuần không đỡ nên được đưa đến bệnh viện gần nhà khám. Bác sĩ chỉ định chụp X-quang ngực, phát hiện một khối bất thường ở trung thất trước (khu vực phía sau thân xương ức và phía trước màng ngoài tim). Bác sĩ khuyên gia đình chuyển bé đến bệnh viện tuyến trên khám chuyên sâu.

Ngày 3/4, ThS.BS Văn Thị Thu Hương, khoa Tim bẩm sinh, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết khối u trung thất của Huy có kích thước 15 cm chèn ép tim, phế quản, động mạch chủ, động mạch phổi. U có vỏ bao rõ ràng, bên trong chứa đầy mô mỡ, lông, tóc, móng, chẩn đoán u quái trung thất.

U quái là một loại u tế bào mầm – nhóm tế bào trong cơ thể có khả năng phát triển thành nhiều loại tế bào khác. Vì vậy, khi một khối u bắt đầu từ các tế bào mầm, nó có thể biến thành nhiều loại mô khác nhau bao gồm tóc, răng, cơ và xương. Hầu hết các khối u quái đều lành tính (không phải ung thư), nhưng đôi khi chúng có thể trở thành ác tính (ung thư).

ThS.BS Nguyễn Minh Trí Viên, Cố vấn Phẫu thuật tim, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho hay, u quái có thể gặp ở cả người lớn và trẻ nhỏ, thường xuất hiện ở xương cụt, buồng trứng và tinh hoàn. “Trẻ 10 tuổi có khối u quái ở trung thất như Huy rất ít gặp”, bác sĩ Viên nói, thêm rằng hơn 30 năm mổ tim đây là trường hợp đầu tiên u quái trung thất kích thước lên đến 15 cm chèn xẹp phế quản và dính nhiều cơ quan như Huy.

Theo bác sĩ Viên, khối u có kích thước lớn, chèn ép các cơ quan quan trọng như tim, phế quản, động mạch chủ, động mạch phổi gây biến chứng viêm phổi, viêm phế quản cần phẫu thuật sớm. Trước ca mổ, ê kíp dự phòng các rủi ro có thể xảy ra, nghiêm trọng là nguy cơ chảy máu, bóc tách khó khăn do u dính chắc các mô xung quanh. Ngoài ra, động mạch phổi bị chèn ép nên dễ tổn thương, thậm chí thủng, vỡ khi bóc tách không khéo. Nguy cơ tái phát cũng tiềm ẩn nếu bóc u không hết, chừa lại dù chỉ một phần mô.

Nhờ chuẩn bị tốt trước mổ, kết hợp siêu âm qua thực quản 4D trong lúc mổ, cùng với kinh nghiệm dày dặn, bác sĩ Viên và ê kíp đã bóc tách toàn bộ khối u to hơn trái tim của bệnh nhi mà không làm tổn thương cơ quan lân cận.

Huy hồi phục nhanh, được chuyển từ khu hồi sức về phòng nội trú sau một ngày. Bác sĩ sử dụng kỹ thuật gây tê cơ dựng sống (ESP) nên bệnh nhân gần như không đau, có thể sớm ăn uống và sinh hoạt bình thường, rút ngắn thời gian nằm viện. Tổng thời gian từ lúc Huy nhập viện đến khi về nhà chỉ vỏn vẹn 4 ngày. Kết quả giải phẫu bệnh sau một tuần xác định u quái lành tính.

Bác sĩ Hương thông tin, gần 40% bệnh nhân có khối u trung thất không biểu hiện triệu chứng. Bệnh thường được phát hiện trong quá trình chụp X-quang ngực để chẩn đoán một tình trạng sức khỏe khác. Nếu thấy xuất hiện các dấu hiệu gồm ho, hụt hơi, đau ngực, buồn nôn và nôn, sốt, ớn lạnh, đổ mồ hôi đêm, ho ra máu, khàn tiếng, giảm cân không chủ đích, nổi hạch, thở khò khè…, đó là do khối u đang chèn ép các cơ quan xung quanh.

Không thể ngăn ngừa u trung thất hình thành nhưng có thể loại bỏ nó hoàn toàn nếu phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm. Mỗi người nên đi khám sức khỏe định kỳ. Trường hợp xuất hiện các triệu chứng đau tức ngực, khó thở, ho không rõ nguyên nhân… kéo dài hơn hai tuần, cần đến bệnh viện kiểm tra sớm.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi