Chị Thu (50 tuổi, TP.HCM), thường xuyên mệt mỏi, chóng mặt, mất ngủ, kinh nguyệt thất thường suốt nửa năm. Đi khám sức khỏe tổng quát công nghệ cao chuyên sâu phát hiện bị tiểu đường type 2 cùng hàng loạt rối loạn chuyển hoá khác.

Nghĩ những biểu hiện mệt mỏi, mất kinh liên quan đến tiền mãn kinh, chị Thu đi khám sức khỏe tổng quát công nghệ cao tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Hưng – Q.7 cũ).

Sau khi thăm khám, bác sĩ chuyên khoa I Hồ Thị Kim Anh, khoa Nội Tổng hợp, chỉ định chị thực hiện nhiều xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, gồm xét nghiệm sinh hóa máu, miễn dịch, chụp nhũ ảnh 3D, điện tim, siêu âm ổ bụng, tuyến giáp, tim và động mạch cảnh, MRI sọ não, CT phổi liều thấp.

Các kết quả chẩn đoán hình ảnh chưa ghi nhận bất thường đáng chú ý. Tuy nhiên, xét nghiệm máu cho thấy nhiều chỉ số chuyển hóa tăng cao. Đường huyết của chị ở mức 14,6 mmol/L, cao hơn ngưỡng 7 mmol/L dùng để đánh giá đường huyết lúc đói. HbA1c đạt 10,93%, trong khi mức từ 6,5% trở lên nằm trong ngưỡng chẩn đoán tiểu đường.

HbA1c phản ánh lượng đường trong máu trung bình trong khoảng hai đến ba tháng gần nhất, do đó chỉ số tăng cao cho thấy tình trạng đường huyết không được kiểm soát tốt trong thời gian dài.

Từ kết quả thăm khám và xét nghiệm, bác sĩ Kim Anh chẩn đoán người bệnh mắc tiểu đường type 2, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và gan nhiễm mỡ độ 3. Theo bác sĩ Kim Anh, đây là những bệnh có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài, khi triệu chứng chưa rõ ràng hoặc dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi thông thường.

Bác sĩ Kim Anh kê thuốc điều chỉnh các rối loạn nội tiết cho chị Thu, đồng thời dặn dò người bệnh tái khám định kỳ để theo dõi, điều chỉnh lối sống, chế độ ăn, theo dõi huyết áp tại nhà và tránh căng thẳng.

Dễ nhầm triệu chứng bệnh với tiền mãn kinh

Tiền mãn kinh là giai đoạn chuyển tiếp trước khi phụ nữ bước vào mãn kinh. Trong thời gian này, hoạt động của buồng trứng suy giảm dần, nồng độ hormone estrogen biến động khiến chu kỳ kinh nguyệt thay đổi. Phụ nữ có thể gặp tình trạng kinh nguyệt không đều, bốc hỏa, đổ mồ hôi ban đêm, khó ngủ, thay đổi tâm trạng hoặc giảm ham muốn tình dục. Giai đoạn này thường bắt đầu ở độ tuổi 40, nhưng thời điểm và biểu hiện ở mỗi người không giống nhau.

Mãn kinh được xác định khi phụ nữ không có kinh nguyệt liên tục 12 tháng, không do nguyên nhân khác. Đây là một mốc sinh lý tự nhiên, thường xảy ra trong độ tuổi 45-55. Trước khi đủ điều kiện xác định mãn kinh, tình trạng mất kinh hoặc kinh nguyệt thất thường vẫn cần được đánh giá dựa trên tuổi, triệu chứng và tiền sử sức khỏe.

Mệt mỏi, mất ngủ, chóng mặt cũng có thể xuất hiện trong giai đoạn chuyển tiếp này, nhưng không phải lúc nào cũng do thay đổi nội tiết. Những biểu hiện tương tự có thể liên quan đến thiếu máu, rối loạn tuyến giáp, bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc tiểu đường đường. Vì vậy, phụ nữ không nên tự quy mọi thay đổi của cơ thể cho tuổi tác hay tiền mãn kinh mà bỏ qua việc kiểm tra sức khỏe.

Theo bác sĩ Kim Anh, tiểu đường type 2 thường không gây triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu. Khi đường huyết tăng, người bệnh có thể khát nước nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi hoặc nhìn mờ. Tuy nhiên, nhiều người không nhận thấy dấu hiệu đặc trưng cho đến khi khám sức khỏe hoặc xuất hiện biến chứng.

Ở người mắc bệnh, đường huyết tăng kéo dài có thể làm tổn thương mạch máu và thần kinh, ảnh hưởng đến mắt, thận, tim và bàn chân. Khi đi kèm rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp và gan nhiễm mỡ, nguy cơ bệnh tim mạch và các biến chứng chuyển hóa càng cần được quan tâm. Bác sĩ Kim Anh đánh giá các chỉ số của chị Thu cần sớm kiểm soát đồng thời nhiều yếu tố nguy cơ, thay vì chỉ tập trung vào một triệu chứng riêng lẻ.

Phụ nữ sau tuổi 45 cần chú ý sức khỏe chuyển hóa

Theo bác sĩ Kim Anh, phụ nữ từ 45 tuổi trở lên nên quan tâm nhiều hơn đến các chỉ số chuyển hóa, bên cạnh những thay đổi về kinh nguyệt và nội tiết. Sự suy giảm estrogen trong giai đoạn quanh mãn kinh có thể đi kèm những thay đổi về phân bố mỡ, khối cơ và các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Bác sĩ khuyến cáo phụ nữ nên duy trì khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu kéo dài như mệt mỏi, chóng mặt, mất ngủ hoặc thay đổi cân nặng không rõ nguyên nhân.

Bên cạnh việc khám định kỳ, phụ nữ cần duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế nước ngọt, thực phẩm nhiều đường và chất béo bão hòa, tăng rau xanh, thực phẩm giàu chất xơ, vận động đều đặn và ngủ đủ giấc. Người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc đái tháo đường cần tuân thủ điều trị, không tự ý ngừng thuốc khi thấy khỏe hơn.

Theo bác sĩ Kim Anh, chăm sóc sức khỏe ở tuổi trung niên không chỉ nhằm phát hiện bệnh mà còn giúp phụ nữ duy trì chất lượng sống về lâu dài. Nhiều người dành phần lớn thời gian chăm lo cho gia đình, công việc nên dễ bỏ qua những dấu hiệu bất thường của chính mình. Khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và điều trị kịp thời là cách giúp phụ nữ chủ động bảo vệ sức khỏe, hạn chế biến chứng và duy trì khả năng chăm sóc bản thân cũng như gia đình.

*Tên người bệnh đã được thay đổi