TP HCM – Bé trai, 5 tuổi, sưng chân, nổi ban tím kèm đau bụng, sưng khớp, tưởng dị ứng nhưng nhập viện phát hiện viêm mạch IgA.

Khi hai chân sưng và xuất hiện nhiều ban tím, kèm đau bụng, đau khớp, Đông được gia đình đưa đến khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.

PGS.TS.BS Vũ Huy Trụ, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết khi thăm khám bé có biểu hiện mệt, da nhợt nhạt, thể trạng hơi gầy (19 kg). Bác sĩ chẩn đoán bé mắc ban xuất huyết Schonlein-Henoch, còn gọi là viêm mạch IgA. Kết quả xét nghiệm máu và nước tiểu ghi nhận đạm niệu mức độ nhẹ cho thấy dấu hiệu thận đã bắt đầu bị ảnh hưởng.

Viêm mạch IgA là tình trạng viêm các mạch máu nhỏ ở da, khớp, ruột và thận, thường gặp ở trẻ 3-5 tuổi. Trẻ có thể gặp triệu chứng ban xuất huyết nổi gồ, ấn không mất màu, chủ yếu ở mông và hai chân. Bệnh tiến triển gây đau bụng, nôn, đi ngoài ra máu, đau sưng khớp nên dễ nhầm với viêm ruột thừa hoặc bệnh lý huyết học, sốt xuất huyết, các bệnh khớp và bệnh thận khác. Phó giáo sư Trụ cho biết, nếu không chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển gây tổn thương thận, biểu hiện qua tiểu máu hoặc tiểu đạm.

Như trường hợp của Đông được Phó giáo sư Trụ xử trí đau bụng, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương da và khớp. Sau gần hai tuần điều trị, Đông hết nổi ban, không còn đau bụng, sinh hoạt bình thường và được xuất viện. Bé cần được tiếp tục theo dõi sức khỏe từ 6 tháng đến một năm để phát hiện sớm biến chứng thận.

Theo Phó giáo sư Trụ, đa số trẻ mắc viêm mạch IgA có tiên lượng tốt và tự hồi phục. Tuy nhiên, khoảng 20-50% trường hợp có thể ảnh hưởng thận ở các mức độ khác nhau. Bệnh hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ yếu điều trị triệu chứng và theo dõi biến chứng. Trường hợp nặng có thể cần dùng corticoid theo chỉ định.

Phần lớn trẻ chỉ bị tổn thương da, đau bụng nhẹ hoặc đau khớp và tự hồi phục. Tuy nhiên, nếu có tổn thương thận, bệnh có thể diễn tiến phức tạp, thậm chí nguy cơ suy thận về sau nếu không được theo dõi sát.

Theo một nghiên cứu tổng quan đăng trên tạp chí Frontiers in Pediatrics năm 2022, tỷ lệ mắc bệnh IgA ước tính khoảng 13-20 ca trên 100.000 trẻ dưới 17 tuổi mỗi năm. Nguyên nhân chính xác chưa được biết rõ, nhưng bệnh thường xuất hiện sau nhiễm trùng hô hấp trên 1-3 tuần. Một số yếu tố khởi phát khác như vi khuẩn, virus, dùng thuốc, côn trùng đốt, dị ứng thức ăn hay thay đổi thời tiết…

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi