Nhiều trẻ ngủ ngáy to, ba mẹ nghĩ con di truyền, đưa đi khám mới biết do viêm amidan, viêm VA quá phát, cần phẫu thuật.

Thạc sĩ bác sĩ CKI Diệp Phúc Anh, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết trẻ ngủ ngáy do nhiều nguyên nhân như lệch vách ngăn mũi, polyp mũi, viêm mũi xoang, nhưng chủ yếu viêm amidan quá phát, viêm VA quá phát. Khi amidan sưng to, chèn ép cuống họng, gây tắc nghẽn đường thở khiến trẻ phải thở bằng miệng khi ngủ, gây ra tiếng ngáy. Nếu không được điều trị có thể khiến trẻ ngưng thở khi ngủ.
Mỗi tháng, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tiếp nhận hơn 50 trẻ dưới 5 tuổi ngủ ngáy do viêm amidan, viêm VA quá phát.
Như trường hợp bé H.T.C. (4 tuổi, Lâm Đồng) ngủ ngáy hơn 2 năm nay nhưng gia đình nghĩ di truyền từ ông nên không đưa đi khám. Hơn năm nay, bé hay sốt, thở bằng miệng, thỉnh thoảng khó thở, ba mẹ đưa bé đi khám ở bệnh viện tỉnh. Bé C. được chẩn đoán viêm amidan, viêm VA và điều trị nội khoa.
Hai tháng gần đây, bé ngủ ngáy to hơn trước, mệt khi thức dậy, thở bằng miệng, tái phát viêm amidan thường xuyên, sốt cao. Có khi bé sốt đến 43 độ C phải nhập viện. Khi bé há miệng, mẹ bé thấy amidan bé sưng to và đọng mủ màu trắng. Bé được đưa đến Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM điều trị.
Sau khi khám lâm sàng, nội soi tai mũi họng, bác sĩ Diệp Phúc Anh chẩn đoán bé viêm amidan quá phát độ 3, sung huyết, viêm VA quá phát, đọng dịch, viêm mũi nhầy đục. Amidan bé sưng to, gây tắc nghẽn đường thở, khiến bé phải thở bằng miệng khi ngủ, gây ra tiếng ngáy.
Đồng thời, khi bé thở bằng miệng tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus tấn công, khiến viêm amidan tái phát thường xuyên (hơn 5 lần/năm).
Hay như trường hợp bé L.Q.A. 5 tuổi cũng được đưa đến khoa Cấp cứu do sốt cao 39 độ C, amidan sưng tấy, đỏ, tiết dịch mủ, chán ăn. Người nhà cho biết, tình trạng này thường xuyên xảy ra nhiều lần trong năm, ngoài ra bé còn ngáy khi ngủ dù gia đình không ai ngủ ngáy. Qua thăm khám, xét nghiệm, bệnh nhi được chẩn đoán amidan, viêm VA quá phát.
Sau quá trình điều trị nội khoa, tình trạng viêm amidan của hai bệnh nhi đều không cải thiện. Bé được chỉ định phẫu thuật cắt amidan, nạo VA. Lúc này, amidan không còn chức năng miễn dịch mà có thể trở thành ổ nhiễm trùng. Nếu không điều trị kịp thời có thể gây một số biến chứng như nhiễm trùng đường hô hấp, viêm khớp, viêm cầu thận…
Bác sĩ Phúc Anh phẫu thuật cắt amidan cho bé bằng phương pháp Coblator công nghệ plasma và nạo VA qua nội soi. Phương pháp này loại bỏ triệt để ổ viêm, không làm tổn thương các mô xung quanh, cầm máu tại chỗ nên lượng mất máu ở trẻ rất ít, được thực hiện trong 30-45 phút. Bé được xuất viện sau 24 giờ. Tái khám sau 2 tuần, tình trạng các bé ổn định, không còn ngủ ngáy, tình trạng viêm nhiễm đường hô hấp cải thiện, khả năng lành thương tốt.
Hiệp Hội giấc ngủ quốc gia Mỹ (National Sleep Foundation), dẫn chứng trẻ ngủ ngáy thường xuyên ảnh hưởng đến lượng oxy trẻ nhận khi ngủ. Điều này liên quan đến tình trạng suy giảm sự phát triển của não, các vấn đề tim mạch như huyết áp cao, tác động tiêu cực đến sức khỏe thể chất, sức khỏe tâm thần, học tập và hành vi ở trẻ.
Theo bác sĩ Phúc Anh, không phải lúc nào viêm amidan cũng phẫu thuật, bác sĩ chỉ định phẫu thuật khi viêm amidan gây tắc nghẽn đường thở, tái đi tái lại thường xuyên, trẻ từ 4 tuổi trở lên. Vì lúc này, hệ miễn dịch của trẻ đã tương đối đáp ứng.

Bác sĩ Phúc Anh khuyến cáo, nếu trẻ ngủ ngáy hơn hai tuần, thở hổn hển hoặc khó thở khi ngủ, hay sốt, khô rát, đau họng, ăn uống kém nên đưa trẻ khám bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng để nội soi, đánh giá tình trạng bệnh; từ đó có phương pháp điều trị kịp thời.
Để phòng ngừa viêm nhiễm đường hô hấp trên nói chung và viêm amidan ở trẻ nói riêng, ba mẹ nên vệ sinh răng miệng cho trẻ bằng nước muối sinh lý mỗi ngày; cho trẻ uống đủ nước; hạn chế tiếp xúc môi trường khói, bụi; đeo khẩu trang cho trẻ khi ra ngoài; giữ ấm vùng mũi-họng cho trẻ khi thời tiết giao mùa; bổ sung chất dinh dưỡng để trẻ tăng sức đề kháng.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH