Chị Hoa (40 tuổi) đau bụng kéo dài một tháng, sờ thấy khối di động ở bụng, kèm táo bón và sụt 4 kg. Nội soi dạ dày phát hiện khối bã thức ăn lớn kèm ổ loét.

Trước đó một tháng, chị Hoa từng có lần ăn một lúc khoảng 12 quả hồng đỏ. Sau đó, chị bị táo bón, đau bụng kéo dài và nhận thấy một khối bất thường sờ thấy ở cạnh rốn trái. Các triệu chứng không thuyên giảm khiến chị đến khám tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy.

Bác sĩ chỉ định nội soi tiêu hóa để kiểm tra, tuy nhiên người bệnh chưa đồng ý thực hiện. Do đó, chị được chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT) ổ bụng nhằm tìm nguyên nhân gây ra các triệu chứng. Kết quả ghi nhận dạ dày giãn kéo dài đến hố chậu trái. Bên trong dạ dày có các cấu trúc kích thước khoảng 68× 31×43 mm và 40×45×38 mm, nghi nhiều là khối bã thức ăn.

Bác sĩ tiếp tục chỉ định nội soi, xác định dạ dày chị Hoa có giãn, có ổ loét khoảng 2 cm ở góc bờ cong nhỏ, đáy phủ giả mạc trắng, niêm mạc xung quanh sưng nề, sung huyết. Đặc biệt, bên trong dạ dày có ba khối bã thức ăn màu xanh đen, chắc, kích thước lần lượt 2 cm, 4 cm và 6 cm, trong đó hai khối lớn đã vỡ một phần ở đầu.

Theo TS.BS Vũ Trường Khanh, Trưởng khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, quả hồng chứa chất xơ thực vật và tannin, trong đó hàm lượng tannin hòa tan thay đổi tùy giống và độ chín, thường giảm khi quả chín. Trong môi trường axit của dạ dày, tannin có thể kết tụ và liên kết các thành phần thực vật khó tiêu, tạo thành khối bã khó phân rã. Trường hợp chị Hoa, dù là hồng đỏ chính song ăn quá nhiều hồng trong một lần thúc đẩy hình thành khối bã trong đường tiêu hóa.

Người bệnh vốn gầy, cao 1,6 m, nặng 41,3 kg (BMI khoảng 15,7). Tình trạng đau bụng kéo dài, kèm táo bón, khiến chị ăn uống kém. Các khối bã lớn còn có thể cản trở quá trình lưu thông thức ăn, gây đầy bụng và làm chị khó ăn hơn. Những yếu tố này có thể góp phần khiến người bệnh sụt 4 kg chỉ trong một tháng.

Theo bác sĩ Khanh, nếu không được xử trí, các khối bã có thể tiếp tục khiến ổ loét tiến triển, nguy cơ chảy máu và xuất huyết tiêu hóa. Trong một số trường hợp, khi khối bã vỡ thành các mảnh nhỏ và di chuyển xuống ruột non, chúng có thể mắc lại, gây tắc ruột.

Chị Hoa được chỉ định lấy bã thức ăn qua nội soi. Bác sĩ đưa ống nội soi qua đường miệng xuống dạ dày, sử dụng dụng cụ chuyên dụng để tiếp cận, phá nhỏ và gắp từng phần ra ngoài. Phương pháp này giúp loại bỏ khối bã, hạn chế nguy cơ tiếp tục gây tổn thương niêm mạc và cản trở lưu thông thức ăn.

Theo bác sĩ Khanh, không phải ai ăn hồng cũng hình thành khối bã thức ăn. Tuy nhiên, nguy cơ có thể tăng khi ăn quá nhiều hồng trong thời gian ngắn, hoặc ở người có các yếu tố nguy cơ về tiêu hóa như người từng phẫu thuật dạ dày, rối loạn tiêu hóa, mắc bệnh làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày…

Bã thức ăn trong dạ dày không phải lúc nào cũng gây triệu chứng rõ ràng ngay từ đầu. Khi khối bã lớn, người bệnh có thể xuất hiện đau bụng, đầy bụng, nhanh no, buồn nôn hoặc nôn. Nếu khối bã gây tắc ruột, triệu chứng có thể tiến triển thành đau bụng tăng dần, chướng bụng, nôn và bí trung đại tiện.

Bác sĩ Khanh khuyến cáo người dân ăn hồng với lượng vừa phải, tránh ăn quá nhiều trong một lần, đặc biệt là hồng còn chát. Nên nhai kỹ, ăn chậm và chú ý các biểu hiện bất thường của đường tiêu hóa.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.