Người bệnh tim mạch nên hạn chế một số món ăn có chứa hàm lượng cholesterol xấu cao nhằm ngăn ngừa nguy cơ mỡ máu, tăng huyết áp, đột quỵ, nhồi máu cơ tim…
Vào những dịp lễ hội, đám cưới, sinh nhật…, bạn không tránh khỏi việc tham gia các buổi tiệc tùng. Mâm tiệc nào cũng đầy ắp các món ăn hấp dẫn. Không chỉ được gắn mác “thủ phạm gây tăng cân”, những món này còn tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe tim mạch khi chứa nhiều chất béo bão hòa, nhiều cholesterol – căn nguyên dẫn tới xơ vữa động mạch gây ra bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim. BS.CKI Đào Thị Yến Thủy, Trưởng khoa Dinh dưỡng – Tiết chế Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chỉ ra các món ăn trên bàn tiệc mà bệnh nhân tim mạch cần hạn chế, thậm chí nên tránh:
Nhiều nghiên cứu khoa học đều chứng minh những người có chế độ ăn nhiều thịt đỏ có nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ cao hơn người ăn ít loại thịt này. Lý do là trong thịt bò, thịt heo dù trong phần nạc vẫn có chứa chất béo động vật (mỡ), chưa kể nếu ăn cả lớp mỡ và da thì lượng chất béo bão hòa và cholesterol càng tăng gấp bội.
Các món ăn giàu đạm này thường được phục vụ kèm với bánh mì hay khoai tây, cũng là nguồn đem lại lượng lớn carbohydrate khiến bạn dễ tăng cân, tăng mỡ máu và mỡ nội tạng gây ra bệnh tim mạch cũng như các bệnh mạn tính khác.
Vì vậy những người bị bệnh tim mạch, rối loạn mỡ máu,… cần ăn ít lượng thịt trong mỗi bữa ăn (dưới 100g thịt/bữa) và mỗi ngày chỉ nên ăn 1 bữa thịt, còn bữa khác là ăn cá, đậu hũ, trứng, hải sản khác.
Bản chất các thực phẩm này chứa nhiều chất béo no và lượng lớn cholesterol xấu nên cần hạn chế tốt đa trong thực đơn, chỉ ăn 1-2 lần trong một tuần là tối đa.
Các món chiên thường được chế biến bằng cách chiên ngập dầu nên sẽ hút nhiều dầu mỡ vào thức ăn, là nguồn năng lượng cao, đặc biệt với các món lăn bột chiên thì càng nhiều dinh dưỡng. Nguồn thức ăn chiên sẵn công nghiệp thường sử dụng dầu ăn hydro hóa để sản phẩm giòn lâu không bị mềm sau chiên, là nguồn sinh ra trans fat là chất béo chuyển hóa xấu, là nguyên nhân trực tiếp gây tăng LDL-Cholesterol gây ra xơ vữa mạch máu. Nếu các món này ăn kèm với các loại sốt kem bơ, mayonnaise thì càng kèm theo lượng chất béo xấu.
Nếu có bệnh tim mạch, bạn không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn chả giò hay món chiên, nhưng chỉ nên ăn ít cái trong bữa và kết hợp ăn cùng rau xanh, mỗi ngày tối đa 1 bữa chiên, còn lại là nên hấp luộc. Nếu được, nên chiên/nướng bằng nồi chiên không dầu để giảm lượng chất béo.
Các loại thực phẩm chế biến sẵn như giò lụa, giò thủ, giăm bông, xúc xích, thịt xông khói… chứa hàm lượng muối, chất béo bão hòa, không tốt cho người bệnh tim mạch cũng như các bệnh liên quan đến chuyển hóa lipid máu. Ngoài ra, những món ăn này còn chứa nhiều muối, gây tăng huyết áp nên cần hạn chế sử dụng ở người tăng huyết áp, bệnh thận, suy tim… Nói chung, người không bệnh gì cũng nên tập ăn nhạt ít muối và hạn chế các món ăn nhiều muối.
Nếu ăn gà quay hoặc gà tẩm bột chiên xù, vịt quay, thịt heo quay thì khó mà bỏ da vì lớp da rất ngon và tạo vị đặc trưng của món ăn, như vậy sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ liên quan đến cholesterol và bệnh tim mạch. Chưa kể món chiên/quay sẽ hấp thu lượng lớn dầu mỡ trong quá trình chế biến. Da gà – vịt – heo chứa nhiều chất béo no và có hàm lượng cholesterol cao. Do đó, món ăn này cần được hạn chế tối đa để tránh nguy cơ tăng lipid máu, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch dẫn đến hẹp tắc mạch vành gây nhồi máu cơ tim.
Người bệnh tim cần giảm lượng chất béo và lượng muối trong khẩu phần ăn, trong khi mì xào và cơm chiên phải dùng nhiều dầu mỡ khi chế biến, trở thành những món ăn chứa hàm lượng chất béo cao, chưa kể các món này thường được kèm thêm các loại topping như giăm bông, xúc xích, xông khói… nhiều mỡ và muối, hoàn toàn không tốt cho người bệnh tim mạch, đái tháo đường, mỡ máu cao, tăng huyết áp,…
Bên cạnh việc hạn chế các món ăn chứa nhiều chất béo xấu, bệnh nhân tim mạch cần ghi nhớ một số điểm sau:
Bên cạnh đó, việc vận động thể chất mỗi ngày để tăng lượng HDL- Cholesterol là một loại Cholesterol tốt giúp giảm nguy cơ xơ vữa mạch máu, tiêu hao năng lượng, tăng cơ, giảm mỡ, phòng ngừa béo phì; thúc đẩy tuần hoàn máu nhằm ngăn ngừa cục máu đông dẫn đến đột quỵ.
Bác sĩ Thủy lưu ý thêm, những người khỏe mạnh, có lượng cholesterol bình thường, mỗi năm nên xét nghiệm mỡ máu – cholesterol ít nhất một lần. Những người có người thân mắc bệnh tăng huyết áp, cholesterol cao, tim mạch,… nên kiểm tra cholesterol mỗi 3-6 tháng để phát hiện sớm rối loạn mỡ máu và xử trí kịp thời.
Theo khảo sát của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, có hơn 1/4 dân số trưởng thành của nước ta bị rối loạn mỡ máu, trong đó tỷ lệ này ở dân thành thị lên đến 44.3%. Đáng lo ngại hơn, 71% người bệnh không biết mình mắc bệnh cho đến khi đi khám tổng quát, và hầu hết không biết rõ những biến chứng khôn lường của rối loạn mỡ máu.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
