Sau sinh non do tiền sản giật ở tuần thai 30, chị Thuyên (32 tuổi, TP HCM) liên tục đỏ mắt, lồi mắt trái, nhìn mờ tăng dần. Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM phát hiện nguyên nhân rò mạch máu não hiếm gặp, có nguy cơ gây mù lòa và đột quỵ.

Trước đó, sau 10 ngày mổ lấy thai khẩn cấp, chị Thuyên đến khám tại Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM trong tình trạng mắt trái sưng đỏ, lồi rõ, chảy nước mắt liên tục và giảm thị lực nghiêm trọng. Trong khi mắt phải nhìn đạt 10/10, mắt trái chỉ còn 3/10.

BS.CKII Lê Thị Thanh Hải tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết người bệnh trước đó đi khám nhiều nơi, được chẩn đoán viêm tổ chức hốc mắt và dùng thuốc nhỏ mắt nhưng thị lực ngày càng giảm. Sau sinh, tình trạng mắt càng nặng hơn.

Khai thác bệnh sử, bác sĩ ghi nhận chị không có tiền sử chấn thương vùng đầu nhưng vừa trải qua tiền sản giật nặng, đồng thời mắc nhiều bệnh nền như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, tim mạch và rối loạn lipid máu. Nhận thấy tình trạng mắt nặng, nghi có tổn thương phía sau hốc mắt, bác sĩ chỉ định chụp MRI sọ não.

Kết quả cho thấy người bệnh bị rò động tĩnh mạch màng cứng xoang hang bên trái. Đây là tình trạng xuất hiện lỗ thông bất thường giữa động mạch và tĩnh mạch trong não, khiến áp lực máu tăng cao tại vùng quanh mắt.

“Tình trạng này rất hiếm gặp ở phụ nữ trẻ, đặc biệt trong thai kỳ. Nếu không điều trị kịp thời, người bệnh có thể đối mặt nguy cơ mất thị lực, xuất huyết não, đột quỵ, thậm chí đe dọa tính mạng”, bác sĩ Hải nói.

Theo các bác sĩ, rò động tĩnh mạch màng cứng xoang hang xảy ra khi có sự thông nối bất thường giữa động mạch cảnh và xoang tĩnh mạch hang, làm giãn tĩnh mạch mắt, tăng áp lực đột ngột trong hốc mắt gây ứ trệ, chèn ép dây thần kinh thị giác và làm thiếu máu võng mạc.

Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đỏ mắt kéo dài, lồi mắt, nhìn mờ, đau nhức hốc mắt, ù tai hoặc đau đầu, liệt dây thần kinh nội sọ.

Bệnh viện lập tức hội chẩn đa chuyên khoa gồm Mắt, Nội tiết – Đái tháo đường, Trung tâm Tim mạch, Nội Thần kinh, Sản Phụ khoa, Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp để đưa ra hướng xử trí tối ưu.

BS.CKII Dương Đình Hoàn, Trưởng đơn vị Can thiệp thần kinh, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh & Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết êkíp quyết định can thiệp nội mạch bằng hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA).

Qua đường tĩnh mạch ở vùng bẹn, bác sĩ đưa vi ống thông tiếp cận vị trí ổ rò trong xoang hang, sau đó thả coils (vòng xoắn kim loại) kết hợp bơm vật liệu gây tắc mạch để bít hoàn toàn đường thông bất thường.

Sau can thiệp, hình ảnh DSA kiểm tra ghi nhận ổ rò được xử lý hoàn toàn, tuần hoàn não ổn định, không xuất hiện biến chứng.

Chỉ một ngày sau thủ thuật, tình trạng lồi mắt và sưng đỏ giảm rõ rệt, thị lực mắt trái phục hồi lên 8/10. Người bệnh tiếp tục được theo dõi định kỳ để đánh giá lâu dài.

Theo bác sĩ Hoàn, rò động tĩnh mạch màng cứng xoang hang thường gặp ở phụ nữ 50-60 tuổi hoặc người có tiền sử chấn thương sọ não. Tuy nhiên, bệnh tự phát trong thai kỳ do sự suy yếu của thành mạch cộng với cơn tăng huyết áp cấp do tiền sản giật gây ra.

Đồng thời, những thay đổi về huyết động, lưu lượng máu khi mang thai làm vỡ các mạch máu nhỏ ở thành xoang hang, tạo ra đường rò thông nối trực tiếp hoặc gián tiếp giữa động mạch cảnh và xoang hang.

Các bác sĩ cũng cảnh báo phụ nữ mang thai có bệnh nền như tiểu đường, tăng huyết áp, tim mạch cần theo dõi mắt định kỳ, khi có triệu chứng về mắt nên đi khám kiểm tra kỹ lưỡng hơn vì những bệnh này có thể gây tổn thương võng mạc, xuất huyết mắt, phù hoàng điểm hoặc glôcôm.

“Rò động mạch cảnh xoang hang không do chấn thương chỉ có triệu chứng ở mắt dễ bị nhầm lẫn với một số bệnh mắt thông thường như viêm củng mạc, viêm tổ chức hốc mắt, viêm kết mạc. Nên khi xuất hiện các dấu hiệu như đỏ mắt kéo dài, lồi mắt, nhìn mờ hoặc đau nhức hốc mắt, người bệnh không nên chủ quan vì đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý mạch máu não nguy hiểm”, bác sĩ Hải khuyến cáo.

*Tên nhân vật đã được thay đổi