TP HCM – Khanh, 15 tuổi, ngất xỉu, nôn ói ra dịch nâu đen, bác sĩ chẩn đoán viêm loét, xuất huyết dạ dày – tá tràng do vi khuẩn HP dẫn đến thiếu máu nặng.

Gia đình cho biết, 2 ngày trước khi nhập viện, khi đang ngồi, em đột ngột hoa mắt, chóng mặt trong 3-4 phút, sau đó ngất nên đưa em đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM.

BS.CKI Nguyễn Hữu Hiếu, khoa Nhi, cho biết tại thời điểm nhập viện, huyết áp của bệnh nhi ở tư thế ngồi đo được là 75/45 mmHg, tư thế nằm là 108/57 mmHg, phản ánh hiện tượng tụt huyết áp tư thế (chỉ số huyết áp tâm thu giảm 33 mmHg, huyết áp tâm trương giảm 12mmHg khi thay đổi tư thế). Xét nghiệm máu cho thấy bệnh nhi bị thiếu máu trung bình nặng. Nội soi dạ dày – tá tràng ghi nhận hai ổ loét nằm đối diện nhau ở hành tá tràng, kích thước 5-10mm và kết quả xét nghiệm dương tính với vi khuẩn Helicobacter pylori (HP).

Bác sĩ Hiếu giải thích, vi khuẩn HP là tác nhân gây viêm loét dạ dày – tá tràng, dẫn đến xuất huyết tiêu hóa, đau bụng và nôn ói. Tình trạng chảy máu kéo dài, khiến bệnh nhi bị thiếu máu và dễ tụt huyết áp khi thay đổi tư thế. Hệ quả là các triệu chứng mệt mỏi, chóng mặt, hoa mắt và ngất xỉu, đặc biệt khi đứng dậy hoặc thay đổi tư thế đột ngột.

Dịch nôn màu nâu đen là dấu hiệu điển hình của xuất huyết tiêu hóa trên. Khi máu trong lòng ống tiêu hóa tiếp xúc với acid dạ dày, sắt trong hồng cầu bị oxy hóa khiến dịch nôn chuyển sang màu sẫm như bã cà phê.

Bác sĩ chỉ định truyền máu và truyền dịch qua đường tĩnh mạch để bù lượng máu mất. Sau khi tình trạng ổn định, Khanh được chỉ định điều trị viêm loét bằng thuốc ức chế bơm proton (PPI) – nhóm thuốc làm giảm tiết acid dạ dày, tạo điều kiện cho ổ loét lành. Sau 7 ngày, em ăn uống bình thường, được xuất viện và tiếp tục liệu trình PPI ngoại trú kết hợp phác đồ tiệt trừ HP.

Bác sĩ Hiếu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, viêm loét dạ dày – tá tràng ở trẻ em thường do vi khuẩn HP – một loại xoắn khuẩn Gram âm có khả năng trú trong lớp niêm mạc dạ dày. Trẻ căng thẳng kéo dài, ăn uống thất thường… cộng thêm vi khuẩn HP có thể phá vỡ lớp chất nhầy bảo vệ niêm mạc, làm tổn thương lớp tế bào bên dưới, từ đó hình thành ổ loét. Đáng lưu ý, một số trường hợp viêm loét dạ dày diễn tiến âm thầm và chỉ biểu hiện rõ khi đã có biến chứng.

Xuất huyết tiêu hóa là biến chứng nguy hiểm, mức độ có thể từ rất nhẹ đến đe dọa tính mạng. Trường hợp nhẹ có thể chỉ biểu hiện bằng thiếu máu với các dấu hiệu da xanh xao, mệt mỏi, khó thở khi gắng sức và tim đập nhanh. Khi thiếu máu nặng hơn, như Khanh, trẻ nôn ra máu hoặc dịch nâu đen kiểu bã cà phê, đi ngoài phân đen hoặc phân có máu, mệt mỏi, chóng mặt, tụt huyết áp tư thế, ngất xỉu. Ngoài ra, bệnh có thể gây các biến chứng nguy hiểm khác như thủng ổ loét, tăng nguy cơ ung thư dạ dày về sau.

Để phòng ngừa, bác sĩ Hiếu khuyến cáo bố mẹ cần tập cho trẻ thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, tạo thói quen ăn uống lành mạnh, đều đặn, không dùng chung bát đũa, ly cốc, không ăn thức ăn cay nóng, uống cà phê, thức khuya, căng thẳng kéo dài. Bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện khi có các bất thường như đau bụng tái diễn hoặc kéo dài, buồn nôn, nôn, đầy bụng, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân, có biểu hiện thiếu máu.

*Tên nhân vật đã được thay đổi.