HÀ NỘI – Bé Khôi, sinh non ở tuần 30, nặng 1,5 kg. Sau sinh trẻ suy hô hấp nặng, phải thở máy hỗ trợ và nuôi dưỡng hoàn toàn qua đường tĩnh mạch và phối hợp ăn qua sonde dạ dày suốt gần hai tháng.

Chị Khánh Ly, mẹ bé Khôi, có dấu hiệu chuyển dạ sớm, nhập viện và được chỉ định mổ lấy thai khẩn cấp tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, khi thai nhi mới được 30 tuần 4 ngày. Ngay khi chào đời tại phòng mổ, em bé có phản xạ khóc yếu, da tím tái, trương lực cơ giảm và có biểu hiện suy hô hấp nặng. Các bác sĩ Khoa Sơ sinh đã tiến hành hồi sức tại chỗ, hỗ trợ hô hấp bằng máy thở áp lực dương liên tục và chuyển khẩn cấp bé về phòng hồi sức tích cực nhi sơ sinh (NICU).

“Khôi là trẻ sinh cực non, dưới 32 tuần, đối mặt với nguy cơ tử vong và biến chứng rất cao do các cơ quan chưa phát triển hoàn thiện”, BS.CKI Nguyễn Lê Quý, khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết.

Với các bé sinh non, hệ hô hấp là cơ quan tổn thương nghiêm trọng nhất do phổi thiếu chất trưởng thành phổi, dẫn đến xẹp nang phổi, suy hô hấp cấp. Ngoài ra, trẻ còn phải đối mặt với nguy cơ xuất huyết não, nhiễm trùng huyết và viêm ruột hoại tử.

Khôi được xếp vào chế độ chăm sóc cấp độ I – cấp độ đặc biệt nghiêm ngặt tại NICU. Ngay khi tiếp nhận bệnh nhi, các bác sĩ đã lập tức áp dụng phác đồ “Giờ Vàng” (Golden Hour), chuỗi can thiệp hồi sức cấp cứu tối khẩn cấp trong 60 phút đầu sau sinh nhằm ổn định tối ưu hệ hô hấp, tuần hoàn và giữ thân nhiệt cho trẻ ổn định trong lồng ấp.

Đồng thời, để phòng ngừa tối đa nguy cơ xuất huyết não quanh não thất cực kỳ nguy hiểm ở trẻ sinh cực non, bé Khôi được bảo vệ bằng gói chăm sóc giảm kích thích và bảo vệ thần kinh. Trẻ được nằm ở tư thế trung gian , thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc hạn chế tối đa thao tác can thiệp thô bạo không cần thiết. Môi trường xung quanh lồng ấp được kiểm soát chặt chẽ để giảm thiểu tối đa ánh sáng và tiếng ồn, tạo không gian yên tĩnh mô phỏng giống như trong bụng mẹ để bảo vệ não bộ non nớt của trẻ. Hệ thống máy móc luôn giám sát liên tục 24/7 các chỉ số sinh tồn như nhịp tim, nhịp thở và nồng độ oxy trong máu.

Do chức năng gan chưa hoàn thiện, ở tuần tuổi đầu tiên, trẻ xuất hiện tình trạng vàng da sơ sinh nặng, chỉ số Bilirubin tăng cao. Các bác sĩ đã chỉ định cho bé chiếu đèn điều trị vàng da liên tục. Đồng thời, Khôi cũng xuất hiện nhiều cơn ngừng thở ngắn kèm theo tím tái do hệ thần kinh trung ương kiểm soát hô hấp chưa hoàn thiện. Để giải quyết tình trạng này, bác sĩ đã áp dụng liệu pháp Caffeine Citrate đường uống/truyền giúp ổn định chu kỳ thở, kết hợp điều chỉnh áp lực máy thở theo chiến lược bảo vệ phổi.

Song song với việc điều trị hô hấp, bài toán dinh dưỡng cho em bé nặng 1,5 kg cũng được giải quyết bằng chiến lược dinh dưỡng đường ruột sớm và bảo vệ hệ tiêu hóa. Các y bác sĩ đã tiến hành nuôi dưỡng tĩnh mạch hoàn toàn và cá nhân hóa trong những ngày đầu đời.

Mỗi ngày, một phác đồ dịch truyền dịch truyền đậm đặc được các bác sĩ tính toán tỉ mỉ đến từng mililit, cân đối chính xác tỷ lệ năng lượng, các chất dinh dưỡng đại lượng (đường, đạm, béo) và các vi chất điện giải dựa trên cân nặng và chỉ số xét nghiệm máu hàng ngày của trẻ nhằm duy trì đường máu ổn định.

Song song đó, bé được kết hợp cho ăn nồng độ tối thiểu từng mililit sữa mẹ thanh trùng đầu tiên qua ống thông sonde dạ dày để kích hoạt hàng rào miễn dịch đường ruột. Lượng sữa này cũng được điều chỉnh tăng dần từng chút một một cách thận trọng, hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng dung nạp thực tế của dạ dày trẻ.

Sau hơn một tháng, nhờ phác đồ điều trị cá thể hóa của các bác sĩ khoa Sơ sinh, sức khỏe của bé đã có chuyển biến tốt. Phổi của trẻ phục hồi tốt, các cơn ngừng thở thưa dần rồi hết hẳn, trẻ được cai máy thở hoàn toàn và tự thở khí trời. Hệ tiêu hóa cũng ổn định khi trẻ tiêu sữa tốt, không có dấu hiệu chướng bụng hay nôn trớ.

Đến tuần điều trị thứ 7, trẻ được rút ống sonde dạ dày hoàn toàn. Ngay khi Khôi đạt 33 – 34 tuần tuổi thai, thời điểm hệ thần kinh bắt đầu có sự trưởng thành về phản xạ, thay vì cho ăn theo khung giờ cố định một cách máy móc, các điều dưỡng NICU đã áp dụng Phương pháp tập cho ăn theo tín hiệu để trẻ được tập bú đúng lúc.

Dựa trên các dấu hiệu chủ động từ chính bé Khôi như mút tay, liếm môi hay thức giấc tỉnh táo, các y bác sĩ và mẹ bắt đầu hướng dẫn em tập phản xạ phối hợp ba động tác bú – nuốt – thở bằng bình và bú mẹ trực tiếp. Nhờ được can thiệp đúng thời điểm sinh học và tôn trọng nhịp độ phát triển tự nhiên của cơ thể, Khôi đáp ứng rất tốt mà không bị quá tải hay sặc sữa. Ngày xuất viện, em bé đạt cân nặng 2,91kg, gần gấp đôi lúc sinh, da dẻ hồng hào và đã tự bú mẹ thành thục

Các bác sĩ Khoa Sơ sinh khuyến cáo, việc chăm sóc một em bé sinh non suy hô hấp sau khi rời NICU đòi hỏi sự cẩn trọng rất lớn từ gia đình. Do hệ miễn dịch của trẻ còn rất non yếu, cha mẹ và người chăm sóc cần thực hiện vệ sinh tay nghiêm ngặt trước khi tiếp xúc, đồng thời thường xuyên khử khuẩn bề mặt và đồ dùng cá nhân của bé. Việc duy trì cho trẻ bú mẹ là đặc biệt quan trọng, vừa cung cấp nguồn dinh dưỡng đặc hiệu dễ hấp thu phù hợp với hệ men tiêu hóa non nớt, vừa giúp thiết lập cấu trúc hàng rào ruột và nâng cao hệ miễn dịch toàn thân.

Bên cạnh đó, trẻ cần được thiết lập và tuân thủ nghiêm ngặt chương trình theo dõi định kỳ chuyên sâu dành riêng cho trẻ sinh non. Đây là phác đồ đồng hành dài hạn giúp các bác sĩ đánh giá liên tục sự phát triển thể chất, mốc trưởng thành thần kinh – vận động, đồng thời tầm soát chuyên sâu thính lực và thị lực, đặc biệt là bệnh võng mạc trẻ sinh non – ROP, nhằm can thiệp sớm, đảm bảo trẻ phát triển toàn diện.